- Türkiye'de 15 yaşındaki öğrencilerin aileleriyle okuldaki sorunlarını konuşma oranı son 3 yılda %53'ten %43'e düştü.
- Çocuğuna haftada en az bir kez "Okulda ne yaptın?" diye soran velilerin oranı %63'e gerileyerek %71 olan OECD ortalamasının altında kaldı.
- OECD genelinde de ebeveynlerin çocuklarının okul gününü sorgulama oranı 3 yılda 6 puan düşerek %71'e indi.
- Bakan Yusuf Tekin, velilerin okul ve öğretmen yönetmeye odaklanırken çocuğun eğitim süreciyle ilgilenmeyi bıraktığını belirterek bu soruna yoğunlaşacaklarını açıkladı.
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) tarafından açıklanan PISA 2025 verileri, Türkiye’nin fen, matematik ve okuma alanlarındaki akademik başarısının yanı sıra veli profilindeki çarpıcı bir değişimi de gözler önüne serdi. Rapor, ailelerin okul yönetimi ve öğretmen tercihlerine müdahalesinin arttığını ancak çocukların günlük eğitim süreçleriyle kurdukları iletişimin gerilediğini ortaya koydu. Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin de mevcut tablonun eğitim sistemlerinin önündeki en büyük engellerden biri haline geldiğini vurguladı.
Türkiye ve dünyada 3 yıllık kayıp: Sorun konuşma oranında sert düşüş
PISA 2025 raporunda öne çıkan en kritik verilerden biri, aile içi iletişimdeki azalma oldu. Türkiye'de 2022 yılında öğrencilerin yüzde 66'sı anne-babasının kendisine okulda ne yaptığını sorduğunu beyan ederken, bu oran 2025 döngüsünde yüzde 63'e çekildi. Okulda karşılaşılan sorunların aile ortamında paylaşılmasına dair soruda ise düşüş çok daha belirgin yaşandı. 2022'de yüzde 53 olan oran, 10 puanlık gerilemeyle yüzde 43'e indi.
OECD genelinde de benzer bir tablo tespit edildi. 2022'de yüzde 77 olan "Okulda ne yaptın?" sorusunu sorma oranı 2025'te yüzde 71'e geriledi. Rapor, aile desteğindeki bu azalmanın özellikle erkek öğrenciler ile sosyoekonomik bakımdan dezavantajlı gruplarda derinleştiğine dikkat çekti. Ülkeler bazında bakıldığında Finlandiya ve Almanya'da veli ilgisi yüzde 73, Güney Kore'de yüzde 70, Japonya'da ise yüzde 64 seviyesinde gerçekleşti.
Bakan Tekin: "Odaklanacağımız temel nokta veli profili"
Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, PISA 2025 sonuçlarının ardından yaptığı değerlendirmede öğretmenlerin sahadaki en büyük zorluklarından birinin velilerin yanlış tutumu olduğunu ifade etti. Velilerin "ilgili olmak" ile "müdahil olmak" arasındaki sınırı kaçırdığını belirten Tekin, şu ifadeleri kullandı:
"Aile okul seçiyor, öğretmen seçmeye çalışıyor, seçtiği öğretmeni yönetmeye çalışıyor. Sadece Türkiye'nin problemi değil, dünyada da artık böyle bir sorun var. Veliler, çocuklarının eğitim-öğretim süreçleriyle daha az ilgilenmeye başlamış. Bizim şu anda odaklanacağımız şey burası. Bunu sağlıklı hâle getirirsek çok şeyi aşacağımızı düşünüyorum."
Eğitim uzmanları ve psikologlar, aile ilgisindeki kopuşun arkasında yoğun çalışma saatleri, ekonomik kaygılar, dijitalleşmeyle gelen iletişim eksikliği ve eğitim sorumluluğunun tamamen okula devredilmesi gibi faktörlerin yattığını kaydetti. Velilerin ders notları, öğretmen tutumları ve okul yönetimine dair süreçlere yoğun şekilde müdahil olurken; çocuğun arkadaşlık ilişkilerini, ne öğrendiğini ya da ne hissettiğini sormayı ihmal ettiği vurgulandı.
OECD'nin akademik performans analizleri de bu tespiti doğruluyor. Elde edilen bulgulara göre, ailesiyle yargılanma korkusu olmadan düzenli diyalog kurabilen öğrencilerin ders içi motivasyonları, okula bağlılıkları ve fen/matematik başarıları belirgin şekilde artış gösteriyor.