Pazartesi günü yürürlüğe giren AB yaptırımları uyarınca, Rus ham petrolüne varil başına 60 dolarlık tavan fiyatı getirilmesi deniz sigortasında sıkıntı yarattı.
Dört petrol endüstrisi yöneticisi, Türkiye'nin tavan fiyat ışığında yeni sigorta belgesi talep ettiğini söyledi. Türk ulaştırma bakanlığı sözcüsü ise bu konuda henüz açıklama yapmadı.
Rusya, batı sigorta piyasalarıyla bağlantısı kesilse bile petrolünü ihraç etmeye devam edeceğine söz verdi. Rusya, üst sınıra uyan hiçbir ülkeyle anlaşma yapmayacağını söyledi.
Gemi komisyoncuları, petrol tüccarları ve uydu izleme servislerine göre, Pazartesi günü yaklaşık 19 ham petrol tankeri Türkiye karasularını geçmek için bekliyordu. Gemiler, Rusya'nın Karadeniz limanlarını uluslararası pazarlara bağlayan Boğazlar ve Çanakkale Boğazları yakınlarına demir atmıştı. İsmini vermek istemeyen bir gemi komisyoncusuna göre, ilk tanker 29 Kasım'da geldi ve altı gündür bekliyor.
Türkiye sularında ve çevresinde bekleyen tankerler, fiyat sınırının Rusya'nın ihracatının ötesinde küresel petrol akışını bozabileceğinin ilk işareti.
Küresel petrol sevkiyatlarını izleyen gemi komisyoncuları ve TankerTrackers.com'a göre, Türkiye açıklarındaki gemilerdeki petrolün büyük bir kısmı Kazakistan menşeli. Kazakistan petrolü Rus limanlarına boru hattıyla ulaşıyor ve Batı yaptırımları tarafından hedef alınmıyor.
Ankara, Türk boğazlarından geçen tüm ham petrol tankerlerinden, P&I Kulüpleri olarak bilinen koruma ve tazminat sağlayıcılarından, petrol sızıntısı ve çarpışma gibi olayları kapsayacak sigorta kapsamının yürürlükte kalacağını teyit eden mektuplar vermelerini istedi.
Ancak küresel nakliyenin yaklaşık yüzde 90'ına sorumluluk teminatı sağlayan 13 karşılıklı sigortacıyı temsil eden Uluslararası P&I Kulüpleri Grubu Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Türkiye'nin talebinin normalde gerekli olan genel bilgilerin "çok ötesine" geçtiğini söyledi.
Grup üyelerinden biri tarafından yapılan açıklamada, P&I sağlayıcılarının yaptırım ihlali durumunda bile koruma garantisi vermesinin mümkün olmadığı belirtildi.
Grubun CEO'su Nick Shaw, Financial Times'a "durumu denemek ve çözmek için ilgili makamlarla devam eden yapıcı görüşmelerde" olduğunu söyledi.
Bir ABD Hazine yetkilisi, ABD'nin "Türkiye hükümetinin yeni politikasının gemilerin Türk boğazlarından geçişini nasıl zorlaştırabileceğinin farkında olduğunu" ve İngiltere ile birlikte "bu endişeleri Türk yetkililerle son görüşmelerde dile getirdiğini" söyledi.
Rusya, petrol ihracatı üzerindeki batılı kısıtlamaları atlatmak için 100'den fazla tankerden oluşan sözde bir "gölge filo" oluşturdu.
Durumdan haberdar olan bir petrol endüstrisi katılımcısı, Rus sigorta şirketlerinin Türk sularından geçişin güvenliğini sağlamak için Türk makamlarına teyit mektupları verdiğini söyledi. Bir kişi, bekletilenlerin batılı sağlayıcılardan sigortalı nakliyeciler olduğunu da sözlerine ekledi.
Ham petrol yerine petrol ve mazot gibi rafine ürünler taşıyan tankerler de, bu yakıtlara yönelik AB yaptırımlarının Şubat ayına kadar yürürlüğe girmemesi nedeniyle Türk makamları tarafından geçişine izin veriliyordu.