- Rosatom, Vietnam’da nükleer santral inşası için anlaşma sağlandığını duyurdu.
- Proje, toplam 2.400 megavat kapasiteli iki reaktörün kurulmasını öngörüyor.
- Vietnam artan enerji talebi ve elektrik kesintileri nedeniyle kapasitesini artırmak istiyor.
- Daha önce askıya alınan nükleer program 2024’te yeniden başlatılmıştı.
Vietnam son yıllarda hızla büyüyen sanayi üretimi ve genişleyen orta sınıf nedeniyle ciddi bir enerji talebi artışıyla karşı karşıya kaldı. Elektrik arzının talebi karşılayamaması, ülkede sık sık kesintilere yol açtı.
Kuraklık ve tayfun gibi aşırı hava olayları da enerji üretimini olumsuz etkilerken, Hanoi yönetimi enerji arz güvenliğini sağlamak için nükleer seçeneğini yeniden gündeme aldı.
Ninh Thuan 1 projesinin detayları
Rusya’nın devlet nükleer enerji şirketi Rosatom, Vietnam ile Ninh Thuan 1 nükleer santralinin inşasına yönelik hükümetler arası anlaşma imzalandığını duyurdu.
Projeye göre Rus tasarımı iki nükleer reaktör inşa edilecek ve toplam kurulu güç 2.400 megavat olacak. Anlaşmada maliyet ve finansman detayları ise açıklanmadı.
Bu proje, Vietnam’ın enerji üretim kapasitesini artırma stratejisinin önemli bir parçası olarak görülüyor.
Askıya alınan program yeniden başladı
Vietnam’da nükleer enerji programı ilk olarak 2010’lu yılların başında başlatılmış ancak 2016 yılında güvenlik kaygıları ve maliyetlerin artması nedeniyle askıya alınmıştı.
2024 yılında programın yeniden devreye alınmasıyla birlikte Hanoi yönetimi, projeleri hayata geçirmek için uluslararası ortak arayışına girdi.
Bu süreçte Japonya da aday ülkeler arasında yer aldı ancak Aralık ayında projeden çekildi. Böylece Rusya’nın projedeki rolü daha belirgin hale geldi.
| Ülke | Proje Durumu ve Kapsamı | Tahmini Ekonomik Değer / Yatırım |
| Türkiye | Akkuyu NGS: 4 reaktörlü dev proje. 2026'da ilk ünitenin tam kapasite çalışması hedefleniyor. | 20 - 22 Milyar $ |
| Bangladeş | Rooppur NGS: Rusya'nın Güney Asya'daki kalesi. 2025 sonu ve 2026 başında yakıt yüklemeleri tamamlandı. | 12.6 Milyar $ (%90'ı Rus kredisi) |
| Özbekistan | Küçük Modüler Reaktörler (KMR): Dünyanın ilk ihraç edilen KMR istasyonu (55MW x 6 ünite). | 2.5 - 3 Milyar $ |
| Mısır | El-Dabaa NGS: Kuzey Afrika'nın en büyük nükleer tesisi. İnşaat 2026'da hız kazandı. | 30 Milyar $ |
| Macaristan | Paks-2: AB içindeki tek aktif Rus projesi. Genişleme çalışmaları sürüyor. | 12.5 Milyar € |
| Vietnam | Nükleer Teknoloji Merkezi: Dong Nai'de kurulacak araştırma merkezi ve gelecek NGS planları. | 500 Milyon $ |
| Hindistan | Kudankulam NGS: 5. ve 6. ünitelerin ekipman sevkiyatları 2026'da devam ediyor. | 15 Milyar $ (Toplam etaplar) |
| İran | Buşehr-2 ve 3: Mevcut santralin kapasite artırımı ve yeni ünitelerin inşası. | 10 Milyar $ |
| Çin | Tianwan & Xudapu: Rus tasarımı VVER-1200 reaktörlerinin entegrasyonu. | Eksport odaklı teknoloji satışı |
Rusya’nın Asya’daki nükleer stratejisi
Rusya, özellikle Rosatom aracılığıyla Asya’da geniş bir nükleer enerji ağı kurmuş durumda. Moskova, teknoloji transferi, finansman ve uzun vadeli yakıt tedariki gibi avantajlar sunarak birçok ülkeyle stratejik iş birlikleri geliştiriyor.
Rusya’nın nükleer enerji altyapısı inşa edilmesi ile ilgili Asya ülkeleri ile kurduğu ilişkiler, Moskova’nın bölgedeki etkisini artıran başat faktörlerden birisi olarak öne çıkıyor.
- Çin ile ortak projeler
Çin, Rusya’nın en önemli nükleer ortaklarından biri olarak öne çıkıyor. İki ülke, Tianwan ve Xudapu nükleer santrallerinde Rus tasarımı reaktörlerin inşası için iş birliği yapıyor.
Bu projeler, Rus teknolojisinin Çin’in enerji altyapısındaki etkisini artırırken, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığı da güçlendiriyor.
- Hindistan’da Kudankulam santrali
Hindistan ile Rusya arasındaki en önemli projelerden biri Kudankulam Nükleer Güç Santrali. Rosatom, burada birden fazla reaktörün inşasını üstlenmiş durumda ve proje iki ülke arasındaki en büyük enerji iş birliklerinden biri olarak kabul ediliyor.
- Bangladeş’te Rooppur projesi
Bangladeş inşa edilen Rooppur Nükleer Santrali de Rusya’nın bölgedeki önemli projeleri arasında yer alıyor. Bu proje, Bangladeş’in ilk nükleer santrali olma özelliğini taşıyor.
Rusya, projede finansman, inşaat ve teknik destek sağlıyor.
- Orta Asya ve diğer girişimler
Rusya ayrıca Kazakistan ve Özbekistan gibi Orta Asya ülkeleriyle de nükleer enerji alanında görüşmeler yürütüyor.
Özellikle Özbekistan’da kurulması planlanan nükleer santral için Rosatom ile anlaşmalar yapılmış durumda.
Jeopolitik ve ekonomik etkiler
Rusya’nın nükleer enerji projeleri yalnızca enerji üretimiyle sınırlı kalmıyor. Bu projeler, uzun vadeli yakıt tedariki, bakım anlaşmaları ve teknik bağımlılık üzerinden Moskova’ya stratejik nüfuz sağlıyor.
Vietnam ile imzalanan son anlaşma da Rusya’nın Asya’daki bu genişleme stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlara göre, enerji güvenliği arayışındaki ülkeler için nükleer enerji cazip bir seçenek olmaya devam ederken, Rusya bu alanda sunduğu paket çözümlerle küresel rekabette güçlü bir aktör konumunu koruyor.