- Rusya, Kiev'deki veri merkezleri, internet sağlayıcıları ve iletişim altyapılarına yönelik saldırılarını yoğunlaştırdı.
- 100 bin hane etkilendi: 23 Eylül'deki saldırılar Kiev ve çevresinde yaklaşık 100 bin hanenin geçici olarak internet bağlantısını kaybetmesine neden oldu.
- 25 Eylül'de Kiev'de Datagroup'un bulunduğu iş merkezine Rus İHA'sıyla düzenlenen saldırıda 4 kişi hayatını kaybetti.
- Ukrayna'nın bankacılık, ödeme sistemleri, kamu hizmetleri ve şirketleri dijital ağlara bağımlı olduğu için saldırıların kış aylarında daha geniş çaplı kesintilere yol açabileceği belirtiliyor.
Rusya'nın Ukrayna'daki saldırıları son günlerde enerji ve ulaşım altyapısının yanı sıra ülkenin dijital iletişim sistemlerine de yoğunlaştı.
Rus güçleri bu hafta Kiev'deki birden fazla veri merkezi ve internet sağlayıcısına saldırı düzenledi. Ukrayna Dijital Dönüşüm Bakanlığı, 23 Eylül'deki saldırıların ardından Kiev ve çevresinde yaklaşık 100 bin hanenin internet bağlantısının geçici olarak kesildiğini açıkladı.
Saldırılar, savaş boyunca enerji altyapısını ayakta tutmaya çalışan Ukrayna açısından yeni bir kırılganlık alanı oluşturdu.
Datagroup binasına İHA saldırısı
25 Eylül'de Kiev'in merkezindeki bir iş merkezine Rus İHA'sıyla saldırı düzenlendi. Binada Ukrayna'nın büyük telekomünikasyon şirketlerinden Datagroup'un altyapısı bulunuyordu.
Ukraynalı yetkililere göre saldırıda 4 kişi öldü. Datagroup ise saldırının ardından hizmetlerini yedek sistemler üzerinden sürdürdüğünü açıkladı.
Rusya Savunma Bakanlığı, Datagroup tesisinin yanı sıra New-Telco, United DC, Kyivstar ve Parkovyi dahil olmak üzere çeşitli veri işleme ve telekomünikasyon merkezlerinin hedef alındığını açıkladı. Moskova, söz konusu tesislerin Ukrayna ordusu ve güvenlik kurumları tarafından kullanıldığını öne sürdü. Bu iddialar bağımsız olarak doğrulanmış değil.
“Amaç bilgi akışını kesmek”
Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, Rusya'nın veri merkezlerini hedef almasının amacının bilgi akışını kesmek olduğunu savundu.
Sybiha, füze ve İHA saldırılarına ilişkin hızlı uyarıların hayat kurtardığını belirterek, veri merkezlerinin günlük hayatın devam etmesi açısından kritik sivil altyapı olduğunu söyledi.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de Rusya'nın saldırı alanını genişlettiğini ve internet sağlayıcıları ile veri merkezlerini hedef almaya başladığını belirtti.
Zelenskiy, saldırıların insanların iletişim kurma, çalışma ve eğitim faaliyetlerini sürdürme kapasitesini etkilediğini söyledi.
Ukrayna'nın internet ağı tamamen çökmeyebilir
Saldırıların etkisi ciddi olsa da uzmanlar Ukrayna'nın internet altyapısının merkezi olmayan yapısının ülke çapında tamamen internet kesintisi yaşanmasını zorlaştırdığını belirtiyor.
Ukrayna'da çok sayıda internet sağlayıcısının farklı altyapılar üzerinden hizmet vermesi, tek bir veri merkezinin vurulmasının geniş çaplı ve uzun süreli kesintilere dönüşmesini engelliyor.
Ancak tekrarlanan saldırıların internet hizmetlerinin maliyetini artırabileceği ve bazı bölgelerde kesintilerin uzayabileceği belirtiliyor.
Bankalar ve kamu hizmetleri için risk
Dijital altyapıya yönelik saldırıların etkisi internet kullanıcılarıyla sınırlı değil.
Ukrayna'da bankalar, ödeme sistemleri, şirketler ve kamu kurumları büyük ölçüde internet bağlantısına bağlı çalışıyor. Bu nedenle veri merkezleri ve ana iletişim düğümlerinin uzun süre devre dışı kalması, ekonomik faaliyetlerin yanı sıra kamu hizmetlerine erişimi de etkileyebilir.
Özellikle kış aylarında enerji altyapısına yönelik saldırılarla telekomünikasyon sistemlerine yönelik saldırıların aynı anda gerçekleşmesi halinde riskin artabileceği değerlendiriliyor.
Starlink istasyonunda sabotaj soruşturması
Ukrayna'nın internet altyapısına yönelik saldırılar yalnızca ülke sınırları içinde yaşanmadı.
Polonya'da, Ukrayna'ya internet bağlantısı sağlayan bir Starlink uydu istasyonunda yangın çıkmasının ardından savcılık soruşturma başlattı.
Polonya Ulusal Savcılığı, olayın Rus istihbarat servislerinin talimatıyla gerçekleştirilmiş olabileceğine ilişkin “makul şüphe” bulunduğunu açıkladı. Moskova ise olayla ilgili resmi bir açıklama yapmadı.
Rusya Ukrayna'nın ekonomik altyapısına saldırıları artırıyor
Veri merkezlerine yönelik saldırılar, Rusya'nın Ukrayna'nın ekonomik altyapısına yönelik daha geniş saldırı kampanyasının parçası olarak değerlendiriliyor.
Son dönemde petrol istasyonları, depolar, limanlar, sanayi tesisleri ve demir yolu altyapısı da Rus saldırılarının hedefi oldu. Guardian'a göre cuma günü Kiev yakınlarında McDonald's tarafından kullanılan bir depo da saldırıya uğradı. Ukrayna'nın ağır sanayisi ve çelik üretimi de saldırılardan etkileniyor.
Ukraynalı bir sanayi yetkilisi, ülkenin bu ay yaklaşık bir asırdır ilk kez hiç çelik üretemediğini söyledi. Bu açıklama, saldırıların yalnızca askeri hedeflerle sınırlı kalmadığı yönündeki Kiev değerlendirmelerinin ekonomik boyutunu da ortaya koyuyor.
Kiev'in hava savunma kapasitesi baskı altında
Rusya'nın dijital ve ekonomik altyapıya yönelik saldırıları, Ukrayna'nın hava savunma kapasitesi üzerindeki baskının arttığı bir dönemde gerçekleşiyor.
Guardian'a göre Rusya, Geran-5 gibi daha hızlı jet motorlu İHA sistemlerini kullanırken Ukrayna, özellikle balistik ve seyir füzelerine karşı kullanılan Patriot önleme füzelerinin stokları konusunda baskı yaşıyor.
Zelenskiy ise ABD Başkanı Donald Trump'ın Ukrayna'ya Patriot hava savunma füzelerinin üretimi için lisans verilmesini onayladığını söyledi. Ukrayna'nın bu sistemleri kendi topraklarında üretmeye başlamasının ise zaman alabileceği belirtiliyor.
Savaşta yeni cephe: Ukrayna'nın dijital ekonomisi
Kiev'deki son saldırılar, Rusya-Ukrayna savaşında kritik altyapı kavramının giderek genişlediğini gösteriyor.
Enerji santralleri ve demir yollarının ardından veri merkezleri, internet sağlayıcıları ve iletişim düğümleri de savaşın hedefleri arasına girmiş durumda.
Ukrayna'nın merkezi olmayan internet ağı kısa vadede ülke çapında bir çöküşü önleyebilse de tekrarlanan saldırıların bankacılık sisteminden kamu hizmetlerine kadar çok sayıda alan üzerinde baskı oluşturabileceği belirtiliyor.
Rusya ise saldırıların Ukrayna'nın askeri ve güvenlik kurumları tarafından kullanıldığı belirtilen altyapıyı hedef aldığını savunuyor. Kiev ise bu tesislerin sivil yaşamın devamı için gerekli kritik altyapı olduğunu belirtiyor. Tarafların hedeflerin niteliğine ilişkin açıklamaları birbirinden farklılık gösteriyor.