- William Schabas, Karim Khan'ın görevden alınmasının Netanyahu hakkındaki tutuklama emriyle bağlantılı olabileceğine dair "güçlü şüphe" bulunduğunu söyledi.
- Schabas, sürecin UCM savcılarının bağımsızlığı üzerinde caydırıcı etki oluşturabileceğini belirtti.
- Yeni başsavcının Filistin soruşturmasının yönünü ve önceliklerini değiştirebileceğini ifade etti.
GDH Dış Haberler Muhabiri Gaye Sude Kayışlı'nın sorularını yanıtlayan Middlesex Üniversitesi Uluslararası Hukuk Profesörü William Schabas, Karim Khan'ın görevden alınmasının İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hakkında çıkarılan tutuklama emriyle ilişkili olduğu yönündeki iddialara ilişkin dikkat çekici değerlendirmelerde bulundu.
Schabas, söz konusu ilişkinin kesin olarak kanıtlanamayacağını belirtirken, bunun önemli bir etken olduğuna yönelik güçlü şüphe taşıdığını söyledi.
Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne taraf devletlerin farklı gerekçelerle oy kullanmış olabileceğini ifade eden Schabas, bazı ülkelerin cinsel taciz iddiaları nedeniyle Khan'ın görevden alınmasını desteklediğini, bazılarının ise Netanyahu hakkında yürütülen süreç nedeniyle rahatsızlık duyduğunu düşündüğünü dile getirdi.
"UCM'nin bağımsızlığına vurulmuş bir darbe"
Schabas, Karim Khan'ın görevden alınmasının yalnızca mevcut süreci değil, gelecekte görev yapacak UCM savcılarını da etkileyebileceğini söyledi.
Bunun savcıların bağımsızlığı ve tarafsızlığı açısından ciddi bir uyarı niteliği taşıdığını belirten Schabas, güçlü devletlerin müttefikleri hakkında soruşturma açılması halinde benzer baskılar yaşanabileceği algısının oluşabileceğini ifade etti.
Schabas, bu durumun mahkemenin kurumsal güvenilirliği açısından son derece zarar verici olduğunu vurguladı.
"Yeni savcı Filistin dosyasının seyrini değiştirebilir"
Schabas'a göre Karim Khan'ın yerine gelecek başsavcı, Filistin soruşturmasının geleceğinde belirleyici rol oynayacak.
Başsavcının hangi soruşturmalara öncelik verileceğine ve kurum kaynaklarının nasıl kullanılacağına karar verdiğini hatırlatan Schabas, yeni dönemde Netanyahu dosyasına daha az ya da daha fazla kaynak ayrılmasının tamamen yeni yönetimin tercihine bağlı olacağını söyledi.
Schabas ayrıca, Karim Khan'ın görevde bulunduğu ilk yıllarda Filistin soruşturmasını ilerletme konusunda istekli davranmadığını, buna karşılık Ukrayna dosyasına daha fazla ağırlık verdiğini belirterek yeni başsavcının yaklaşımının şimdiden öngörülemeyeceğini ifade etti.
"Mahkeme tarihi bir sınavdan geçiyor"
Uluslararası baskılara rağmen UCM'nin bağımsızlığını koruyabileceğini söyleyen Schabas, bunun büyük ölçüde yeni başsavcının ve hakimlerin göstereceği kararlılığa bağlı olduğunu belirtti.
Mahkemenin geçmişte daha az siyasi maliyet taşıyan dosyalarla ilgilendiğini ifade eden Schabas, bugün ise Gazze ve Ukrayna gibi küresel krizlerle karşı karşıya olduğunu söyledi.
Bu nedenle UCM'nin kritik bir eşikte bulunduğunu vurgulayan Schabas, mahkemenin sıradan bir uluslararası kuruma dönüşmemesi için bağımsız hareket etmesinin büyük önem taşıdığını kaydetti.