Bir kelimenin sözlük anlamını bilmek kadar, o kelimenin cümle içinde kazandığı yan anlamları ve mecazları da bilmek gerekir. Dilimizin sürprizlerle dolu yapısı, Türkçeyi öğrenmeyi ve incelemeyi her zaman heyecan verici bir hale getiriyor. En çok arananlar listesinde bulunan serbest kelimesinin TDK karşılığı merak konusudur.
TDK'ya göre serbest nedir?
Bağlama göre manası farklılaşan ve geniş bir yelpazede kullanılan bu kelime için TDK sözlüğünde yer alan tanımlar mevcuttur.
- sıfat Hiçbir şarta bağlı olmayan, istediği gibi davranabilen; azade
- Tutuklu veya bağımlı olmayan; özgür
- Zamanını istediği gibi kullanabilen, yapacak bir işi olmayan
- Bazı kurallara bağlı olmayan
- Rahat hareket eden, rahat konuşan, sıkılgan ve utangaç davranmayan
- Davranışlarında görgü kurallarını, toplumun verdiği hükümleri fazla umursamayan, rahat hareket eden (kimse)
- Hareketi herhangi bir biçimde engellenmeyen
- zarf Kendisine bir şeyi yapıp yapmamakta seçenek tanınmış olan; özgür
- isim Girmek için herhangi bir ücret ödemeyi veya belli bir grubun üyesi olmayı gerektirmeme, halka açık olma
- zarf Rahat hareket ederek, rahat konuşarak, sıkılgan ve utangaç davranmayarak
- fizik Hiçbir kuvvetin veya etkileşimin etkisi altında olmayan (nesne)
- kimya Bileşik hâlde bulunmayan (kimyasal element)
Serbest kelimesinin doğru kullanım şekilleri
Sözcüğün anlamını daha iyi kavramak adına, çeşitli metinlerden alınan örnek cümleler bir araya getirilmiştir.
- Yarın serbestim. İstersen bütün günü beraber geçirebiliriz. Sabahleyin dokuzda Kadıköy iskelesinde buluşalım.
- Serbest ticaret. Serbest nazım.
- Serbest geçiş
- Salı günleri müzeye giriş serbesttir.
- Ötekilere de pek serbest davranır isem de onlar benden utanırlar.
Sözlükte serbest kelimesi ile ilgili atasözleri ve deyimler
Dilimizde bu serbest kelimesi ile ilişkilendirilen birden fazla atasözü ve deyim kaydı vardır.
- Serbest bırakmak
- Serbest çalışmak
- Serbest kalmak
İçinde serbest geçen birleşik kelimeler
Tek başına taşıdığı anlamın ötesinde, serbest ifadesi birleştiği diğer kelimelerle bambaşka manalar kazanabilir.
- Serbest atış
- Serbest bölge
- Serbest eczacı
- Serbest ekonomi
- Serbest elektron
- Serbest enerji
- Serbest güreş
- Serbest kart
- Serbest meslek
- Serbest mıntıka
- Serbest muhasebeci
- Serbest nazım
- Serbest piyasa ekonomisi
- Serbest su
- Serbest vuruş
- Serbest yük
