Fon piyasasında yaşanan gelişmeler, Sermaye Piyasası Kanunu'nda değişiklik çalışmalarını hızlandırdı.
Hazırlanan taslak çalışmada düzenlemelerin üç ana başlıkta şekillendirilmesi planlanıyor: yatırımcının korunması, SPK'nın erken müdahalesi ve daha caydırıcı yaptırımlar.
Çalışmanın alternatifli olarak yürütüldüğü ve olgunlaştırılmasının ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın onayına sunulmasının planlandığı belirtiliyor.
Erken uyarı ve otomatik aksiyon sistemi geliyor
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri erken uyarı ve otomatik aksiyon sistemi olacak.
Sermaye piyasası kurumlarının yalnızca suç şüphesi bulunan durumlarda değil, olağan dışı fon getirisi, aşırı yoğunlaşma, ilişkili taraf işlemleri, olağan dışı fiyat hareketleri, likidite bozulması ve yatırımcı çıkışlarında anormal artış gibi risklerde de bildirim yapması öngörülüyor.
Fon büyüklüğünün temel finansal göstergelerle açıklanamayacak şekilde artması veya fonun likit varlıklarının hızla azalması gibi durumlarda sistemin devreye girmesi planlanıyor.
SPK'nın müdahale yetkisi genişletilecek
Taslakta SPK'nın piyasalara müdahale yetkilerinin de daha net hale getirilmesi planlanıyor.
Buna göre işlem yasağı, açığa satış sınırlaması, veri dağıtımının sınırlandırılması ve işlem limiti gibi tedbirlerin hangi koşullarda ve hangi usulle uygulanacağı açıkça düzenlenecek.
Ayrıca yatırımcıların hak ve menfaatlerinin ciddi şekilde tehlikeye girmesi veya piyasanın sağlıklı işleyişinin ciddi risk altına girmesi, erken müdahale kriterleri arasında değerlendirilecek.
Cezalar artırılacak
Çalışmada sermaye piyasalarında uygulanan cezaların da artırılması gündemde.
Bazı suçlarda mevcut alt ve üst sınırların yükseltilmesi, cezaların ekonomik büyüklüğe göre belirlenmesi ve bazı yaptırımların katlanarak artırılması seçenekleri değerlendiriliyor.
Ayrıca fon işlemleri, ilişkili taraf işlemleri ve yapay fiyat oluşumunun hangi durumlarda "piyasa bozucu eylem" sayılacağına daha net bir çerçeve getirilmesi planlanıyor.
Fon yatırımcısına yeni güvenceler
Yeni düzenlemede fon yatırımcılarının korunmasına özel önem verilecek.
Tasfiye edilen fonlarda ara ödeme yapılmasına yasal zemin oluşturulması, net yatırım tutarının nasıl hesaplanacağının belirlenmesi ve tasfiye süreçlerinin hızlandırılması planlanıyor.
Böylece yatırımcıların tasfiye sürecinde haklarına daha hızlı ulaşabilmesine yönelik yeni mekanizmaların oluşturulması hedefleniyor.
Fon yöneticilerinin sorumlulukları netleşecek
Taslakta fon yöneticilerinin görev ve sorumlulukları, fon varlığı ile şirket varlığının ayrıştırılması, risk yönetimi ve iç kontrol mekanizmalarının da daha açık şekilde düzenlenmesi öngörülüyor.
Yatırım kararlarının kayıt altına alınmasıyla fonlar üzerinden manipülasyon ihtimalinin azaltılması ve şeffaflığın artırılması hedefleniyor.
Kripto varlıklar da düzenleme kapsamında
Çalışmada kripto varlıklara ilişkin düzenlemelerin de ele alınması bekleniyor. SPK'nın kripto varlıklar üzerindeki denetim yetkisinin kapsamının daha net belirlenmesi planlanıyor.
Yeni düzenlemeyle birlikte sermaye piyasalarında erken müdahale, otomatik risk takibi, daha ağır yaptırımlar ve yatırımcı koruması ekseninde daha sıkı bir denetim yapısının oluşturulması hedefleniyor.