- Yaz aylarında çocuklarda ishal vakaları artıyor, ilk 24 saat kritik önem taşıyor.
- Uzmanlar, sıvı kaybını önlemek ve doğru beslenmenin tedavide öncelikli olduğunu belirtiyor.
- Hijyen kurallarına uyulması ve yanlış ilaç kullanımından kaçınılması gerektiği vurgulanıyor.
Hava sıcaklıklarının yükselmesiyle birlikte çocuklarda görülen ishal vakalarında belirgin artış yaşanıyor. Özellikle 5 yaş altındaki çocuklarda kısa sürede ciddi sıvı kaybına neden olabilen yaz ishali, erken müdahale edilmediğinde hayati risk oluşturabiliyor. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Berrin Arslan, tedavide ilk 24 saatin kritik olduğunu belirterek ailelerin dikkat etmesi gereken önemli noktaları sıraladı.
Yaz aylarında ishal vakaları iki kat artıyor
Uzmanlara göre yaz aylarında sıcaklık ve nemin artmasıyla birlikte çocuklarda ishal görülme sıklığı yaklaşık iki katına çıkıyor.
Vakaların yaklaşık yüzde 90'ını virüs, bakteri ve parazitler oluşturuyor. Özellikle E. coli, rotavirüs, norovirüs, salmonella ve shigella yaz döneminde en sık görülen etkenler arasında yer alıyor.
Kirli su ve bozulmuş gıdalar en önemli neden
Dr. Berrin Arslan, yaz ishallerinin en önemli nedeninin hijyen kurallarına uyulmaması olduğunu belirtti. Sıcakta uzun süre bekleyen et, tavuk, süt ve yumurta ürünleri, iyi klorlanmamış havuzlar, kirli içme suları ile yeterince yıkanmayan meyve ve sebzeler enfeksiyon riskini artırıyor.
Ayrıca yaz aylarında aşırı tüketilen bazı meyvelerin içerdiği yüksek fruktoz miktarı da özellikle çocuklarda ishale neden olabiliyor.
İlk 24 saat hayati önem taşıyor
Dr. Arslan, ishal tedavisinde en kritik dönemin ilk 24 saat olduğuna dikkat çekti. Bu süreçte temel hedefin kaybedilen sıvı ve minerallerin yerine konulması olduğunu belirten Arslan, doğru sıvı desteğinin ağır sıvı kaybını önlediğini ifade etti.
Özellikle idrar miktarının takip edilmesi ve dehidratasyon belirtilerinin yakından izlenmesi gerektiğini vurguladı.
İshal olan çocuk nasıl beslenmeli?
Uzmanlara göre ilk 24 saat içinde;
- Sık aralıklarla su, ayran ve hekimin önerdiği sıvılar verilmeli.
- Anne sütü alan bebekler daha sık emzirilmeli.
- Çocuk aç bırakılmamalı.
- Az az ve sık beslenme uygulanmalı.
Beslenmede ise şu gıdalar tercih edilmeli:
- Muz
- Yoğurt
- Pirinç
- Haşlanmış patates
Bazı durumlarda doktor önerisiyle probiyotik ve çinko desteği de kullanılabiliyor.
Bu hataları sakın yapmayın
Uzmanlar, ishal döneminde şu uygulamalardan kaçınılması gerektiğini vurguluyor:
- Şekerli ve gazlı içecek tüketmek
- Yağlı ve ağır yiyecekler vermek
- Çocuğu aç bırakmak
- Doktora danışmadan antibiyotik kullanmak
- Doktora danışmadan ishal kesici ilaç vermek
Yanlış ilaç kullanımının enfeksiyonun ilerlemesine ve sıvı kaybının fark edilmeden ağırlaşmasına neden olabileceği belirtiliyor.
Yaz ishalinden korunmak için 12 önemli öneri
Dr. Berrin Arslan, çocukları yaz ishallerinden korumak için şu önerilerde bulundu:
- Düzenli el yıkama alışkanlığı kazandırın.
- Güvenilir içme suyu kullanın.
- Meyve ve sebzeleri iyice yıkayın.
- Pişmiş yiyecekleri oda sıcaklığında bekletmeyin.
- Bebek mamalarını her öğünde taze hazırlayın.
- Biberon ve emzik temizliğine dikkat edin.
- Hijyeninden emin olmadığınız havuzlara girmeyin.
- Havuz ve deniz sonrası mutlaka duş alın.
- Havuz suyunun yutulmaması konusunda çocukları bilinçlendirin.
- Açıkta satılan gıdalardan uzak durun.
- Çözülen gıdaları yeniden dondurmayın.
- Evde ishal olan biri varsa havlu, bardak ve çatal gibi kişisel eşyaları ortak kullanmayın.