gdh digital

Wall Street Journal'dan Türkiye'nin ekonomi modeli analizi

ABD merkezli finans gazetesi, Türkiye'nin ekonomi modeliyle ilgili önemli tespitlerde bulundu: “Sürdürülemez” olarak anılan Türkiye'nin uyguladığı ekonomi modeli bir süre daha sürdürülebilir.

Yazan: Fatmanur Parlak

· Güncellendi:

Wall Street Journal'dan Türkiye'nin ekonomi modeli analizi

gdh'i Google'da takip edin

gdh'i Google'da Tercih Edilen Kaynaklar'a ekleyin veya Google Haberler'de takip edin.

Türkiye'nin cari açığı, 12 Aralık Pazartesi günü açıklanan resmi verilere göre Ekim ayında sadece 0,4 milyar dolar değerindeydi. Bu rakam bir önceki ay için bildirilen 2,9 milyar dolarlık cari açıktan çok daha düşük.

Türk lirasının son iki yıldaki %60'lık düşüşünün, ihracatı artıran ve ihtiyaç duyulan dövizi getiren bir turizm patlaması yarattığını gösteriyor.

Bununla birlikte, daralan cari açık, aslında Haziran ayından bu yana düşen emtia fiyatlarının bir sonucu. Türk ekonomisinin temel zayıflıklarından biri, yurtdışından enerji satın almaya aşırı derecede bağımlı olması. 

Doların etkisi ve yükselen petrol ve metal fiyatları ile yüzleştiğimiz bir yılda, Türkiye'nin,  gelişmekte olan piyasaların standartlarından neden sert bir şekilde etkilendiğini anlayabiliriz. 

Nitekim Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, geçtiğimiz günlerde önümüzdeki yıl son kez aday olacağını açıkladı. Ardından Pazartesi günü enflasyonun 2023'te %20'ye düşmesini beklediğini söyledi.

Erdoğan, faiz oranlarını düşük tutma sözü vererek fiyatların fırlamasından kısmen sorumlu olsa da, seçime kadar bu isteğini yerine getirmesi imkansız değil: Türkiye'de yüksek enflasyon küresel eğilime uygun olarak düzenlilik kazandı, dolar normal seyrinden çıktı.

Peki ya Türkiye'nin 2018 döviz krizini tetikleyen temel finansal kırılganlıkları? O yıllarda uluslararası yatırımcılar, yerel şirketler arasında bir dolar borçlanma çılgınlığını körükleyen Türk bankalarına finansman devretmeyi reddettiler.

Şirketler uzun zamandan beri Türk Lirası dışı yükümlülüklerini azaltmak için çalıştı. Mevduat sahipleri, hükümetin 2021 yılında uygulamaya koyduğu döviz korumalı mevduat hesaplarına akın etti.

Hükümet, uluslararası alacaklıları yerli bankalarla değiştirmiş, bu bankalar da dünyanın geri kalanına olan yükümlülüklerini azaltmış ve likit dolar varlıklarını arttırdı.

Tüm bunlar, merkez bankasının net uluslararası rezervlerini 23 milyar dolara çıkarması ve sistemi ayakta tutmak için kullanması nedeniyle mümkün oldu. Son zamanlarda, halk döviz korumalı mevduatlarından çıkmaya bile başladı, bu da Lira'nın son birkaç ayda güven tazelediğini gösteriyor.

Fon yöneticileri haklı olarak bunun bir serap olduğuna işaret ediyor . Merkez bankası nihayetinde tüm bu dolarları diğer ülkelerden borç alıyor.

Erdoğan Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Çin ve hatta Güney Kore hükümetleriyle para takası anlaşmaları imzaladığından dolayı, kredi çılgınlığı basitçe şeklini değiştirdi. Örneğin, Suudi Arabistan'ın Türkiye'nin merkez bankasına 5 milyar dolar yatıracağı bir anlaşma sürecinde olduğu biliniyor.

Yatırımcılar, piyasaya dayalı olmadıkları için bu tür düzenlemelerin devam edemeyeceğini fikrine düşmemeli: Sayın Erdoğan bunu sonsuza kadar sürdüremese bile, jeopolitik önem ve demografik gücü azımsanamayacak kadar önemli bir etken.

Ticaret rakamları iyileşmeye devam ederse, tartışmalı ekonomik modelinin büyük ölçüde zarar görmeden hayatta kalması mümkün olabilir.

Yeterince destek verildiği taktirde, sürdürülemez olan bir sistem bile sürdürülebilir. 

Kaynak: gdh haber merkezi

Podcast

Yazı Boyutu

Haberin görünümü bu boyutta görünücek. Göz yorgunluğu olmadan rahat okuma.

Haberi Paylaş

gdh gündem bülteni

Gündemin nabzını her sabah gelen kutunuzda yakalayın.

Türkiye ve dünyadan öne çıkan haberleri, arka plan analizleriyle birlikte doğrudan e-posta adresinize gönderiyoruz.

Ücretsiz · İstediğiniz an iptal

Gündem bültenine katılın

Kayıt ücretsiz; istediğin an abonelikten çıkabilirsin.

Tüm bültenleri gör

Şehrini seç

Haberi Paylaş

gdh'yi bir arkadaşınıza tavsiye etme ihtimaliniz 0-10 skalasında kaç olur?

Hiç tavsiye etmezdimKesinlikle tavsiye ederim