- Ankara'da düzenlenen 36. NATO Zirvesi'nin ikinci gününde liderler Beştepe'deki oturum için bir araya gelirken, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte Türkiye'nin ev sahipliğine teşekkür ederek Hürmüz Boğazı'nın açık tutulmasının önemini vurguladı.
- Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, F-35 tartışmalarıyla ilgili yorum yapmaktan kaçınırken, ittifak ilişkilerinin iyi komşuluk ve karşılıklı hassasiyetler temelinde yürütülmesi gerektiğini söyledi.
- Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise zirve öncesinde Ankara'da sabah koşusu yaparak gazetecilerin selamını Fransızca yanıtladı.
Dünyanın kilitlendiği NATO Liderler Zirvesi’nde ikinci gün. Türkiye’nin 22 yıl sonra ev sahipliği yaptığı zirveye 40’tan fazla ülke geldi.
Zirve kapsamında düzenlenecek sanayi forumunda birçok mutabakat ve iş birliği anlaşmasının imzalanması bekleniyor.
İşte dakika dakika yaşanan gelişmeler…
Erdoğan NATO Zirvesi’nin açılışını yaptı
12.00: 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nin açılışında konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Lahey Zirvesi'nde aldığımız kararlar temelinde Avrupalı müttefikleri daha yetkin bir güvenlik sağlayıcısı haline getirmeye odaklanmış durumdayız. Türkiye olarak 2023 yılından önce savunma harcamalarımızın oranını yüzde 3,5 düzeyine yükseltmek için tedbirlerimizi aldık." diyerek sözlerine şöyle devam etti:
"Hedef harcamada yüzde 5'e ulaşmak"
"Yüzde 5 hedefine Lahey'de belirlenen 2035 yılından 5 sene önce erişmeyi hedefliyoruz. Ülkemizin asıl başarısı savunma sanayindeki atılımdadır. Üretim ve ihracat kapasitesi itibariyle dünyanın ilk 10 ülkesi arasına girdik. İttifakta bize tahsis edilen 361 yetenek hedefinin neredeyse tamamını 3 yıl içinde taahhüt edilen tarihten karşılamış olacağız.
"Savunmada kısıtlamalar kalkmalı"
Avrupa'daki en büyük kara ordusuna sahip ülke olarak yeteneklerimizi ihtiyaç duyulan aşamada ittifakın hizmetine sunmanın gayretindeyiz. Savunma sanayi harcamalarını artırıyoruz. Bu merkezin bilhassa hava, ve deniz drone tehditlerine karşı mukabele kabiliyetlerimizi destekleyeceğine inanıyorum. NATO 3.0 hedefine en kısa sürede ulaşmamız için iki hususa dikkat çekmek isterim.
Birincisi savunma sanayi başta olmak üzere savunma işbirliğinde müttefikler arasında kısıtlamaların kaldırılmasıdır. İkincisi, Avrupalı müttefikler olarak kıta savunmasında daha fazla sorumluluk üstelenirken ittifakın bütünlüğünü ve transatlantik ilişkileri zayıflatabilecek tasarruflardan da kaçınmamız gerekiyor.
Birliğin güvenlik alanındaki çabalarında azami fayda ancak ve ancak NATO ile gereksiz tekrarlardan kaçınılmasıyla mümkün olabilir.”
Liderler alana geliyor
12.00: Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Rutte, alfabetik sıraya göre liderleri karşılıyor. Liderlerden en son Trump geldi ve birazdan aile fotoğrafı çekilecek.
İspanya'dan Trump açıklaması
11.45: Trump 'ın İspanya'ya yönelik açıklamalarının ardından İspanya Başbakanlık Ofisi de açıklama yaptı. "Trump'ın ticareti kesme talimatına ilişkin açıklamalarını olağan bir durum olarak değerlendiriyoruz." ifadelerine kullanan Başbakanlık Ofisi, "ABD ile harika sosyal, kültüre ve ekonomik ilişkilerimiz var." diyerek bu durumu değiştirmeye niyetlerinin olmadığını dile getirdi. Ofis, "Hem savunma hem ticaret alanında iyi ilişkilere sahip olmak iki ülkenin de çıkarına." değerlendirmesinde bulundu.
Trump: NATO'dan memnun değilim
11.07: Trump ve Rutte ortak basın toplantısı düzenliyor. Dün gece İran'a yönelik saldırıya ilişkin konuşan Trump, "İran'daki çok tehlikeli kişilere bir saldırı gerçekleştirdik. Bunlar hasta insanlar ve cenaze işleriyle uğraşıyorlar ama bunun yerine gemilere roket atmayı seçtiler ve biz de dün akşam onları çok sert vurduk." dedi.
20 kat fazla sert vurduklarını dile getiren Trump, "Ne zaman siz saldırırsanız biz vuracağız dedik. Kirli oynuyorlar, onları sevmiyorum onlar kötü insanlar. İran'ın nükleersizleştirilmesini sağlayacağız. Binlerce askerimizi öldürdüler geçmişti." ifadelerini kullandı.
47 yıldır sorun çıkardıklarından bahseden Trump, "Onlarla çok vakit harcadık. Ne yaptıklarını bildiklerini düşünmüyorum. Beceriksiz olduklarını düşünüyorum." değerlendirmesinde bulundu.
"NATO'dan memnun değilim." diye de konuşan Trump, "Çünkü dünyanın bir numaralı terör ülkesi İran konusunda bize yardım etmediler. Mark'la da bu konuyu konuşmadım bana yardım edecekler mi bilmiyorum. Yardıma da ihtiyacım yok. İspanya cidden vakit kaybı, onlarla vakit harcamak istemiyoruz. İspanya NATO'da berbat bir ortak." açıklamasında bulundu.
İspanya ile ticaret yapmak istemediğini de sözlerine ekleyen Trump, "Umutsuz vaka." dedi. İspanya'nın düşmanca davrandıklarından söz eden ABD Başkanı, "Sonrasında arayıp ne olur sizinle ticaret yapmak istiyoruz dediklerinde ne kadar düşmanca davranacaklarını göreceğiz.
Çok daha az iş yapacaklar ve bunun haricinde kısa süre sonra büyük bir toplantı yapacağız. Grönland bizim için büyük bir sorun." diye konuştu. Trump, "Burada olduğum için mutluyum. NATO'dan memnuniyetsiz olmama karşın milyarlarca dolar fazladan ödüyoruz ve biz onları koruyoruz ama onlar bizim yanımızda olmuyor bu hiç adil değil." dedi. Grönland'ın ABD için çok önemli olduğuna vurgu yapan Trump, "Danimarka için böyle değil. Danimarka Naziler tarafından bir günde ele geçirildiğinde bir günde sürüldüler ve sonrasında bizden icabına bakmamı istediler. Biz sonrasında da aptal gibi geri verdik. Bunu yapmamalıydık. Burası savunma için çok önemli." ifadelerini kullandı.
"İran ile ateşkes bence bitti"
Gazetecinin İran ile ateşkes sorusuna da yanıt veren Trump, "İran ile ateşkes bence bitti. İran ile anlaşmak vakit kaybı." dedi.
Yunan Başbakan Miçotakis’ten F-35 açıklaması
10.00: Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, basın mensuplarının F-35 konusundaki sorularını yanıtladı. Miçotakis, bu başlıkta doğrudan bir değerlendirme yapmaktan kaçındı.
ABD Başkanı Donald Trump ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından dile getirilen ifadeler üzerine yorum yapmayacağını belirten Miçotakis, müttefiklik ilişkilerinin temel ilkelerine işaret etti.
Yunanistan Başbakanı, bir ittifakın temel prensiplere dayanması ve bu prensiplerin komşuluk ilişkileri üzerine kurulması gerektiğini ifade etti. Miçotakis, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"Bu konuda bir yorum yapmayacağım. Başkan Trump ve Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından söylenen şeyler hakkında yorum yapmayacağım. Ancak söyleyebileceğim tek şey şu; bir ittifak temel prensiplere dayanıyor olmalı ve bu prensipler de komşuluk üzerine kurulu olmalı. Türkiye ile bir savaş tehlikesiyle karşı karşıya kalırsak yasal haklarımızı kullanmalı mıyız?
Herkesin bütün NATO müttefiklerinin hassasiyetlerinin göz önünde bulundurulması gerek. Sorunların çok büyük bir kısmının yalnızca iyi komşuluk anlayışıyla çözülebileceğine inanıyoruz." Ankara ile ilişkilere de değinen Başbakan Miçotakis, "Ankara'yı ziyaret etmek her zaman bir zevk" şeklinde konuştu.
İkinci günün açılışını Rutte yaptı
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, sabah basın toplantısı düzenlendi.
"Ankara’ya böyle harika bir ev sahipliği yaptığı için teşekkür ediyoruz." diyerek sözlerine başlayan Rutte, Hürmüz Boğazı'nın tamamen açık olması gerektiğini vurguladı ve "Bu olmazsa olmazımız. Bunu bu şekilde ele alıyoruz." dedi.
Liderler Beştepe'ye gidiyor
08.30: Liderler, saat 11.00'de başlayacak olan 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'ne katılmak için Beştepe'ye gidiyor.
Macron sabah koşusunu yaptı
08.00: Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise sabahın erken saatlerinde Ankara'nın Çankaya ilçesinde kaldığı otelden çıkarak sabah koşusu yaptı.
Macron, beraberindekilerle birlikte Arjantin Caddesi ve İran Caddesi üzerinden Seğmenler Parkı'na girdi.
Macron, "Günaydın" ve "Türkiye'ye hoş geldiniz" diyen gazetecilere Fransızca "Günaydın" ve "Teşekkürler" diye karşılık verdi.