- Ağustos 1071'de Bizans İmparatoru Romen Diyojen, Malazgirt Kalesi'ni ele geçirdikten sonra ordusunun bir bölümünü Ahlat üzerine gönderdi.
- Selçuklu komutanı Sanduk Bey liderliğindeki öncü birlikler, Ahlat'a ilerleyen bu Bizans kuvvetini pusuya düşürerek geri çekilmeye zorladı.
- Geri çekilen Bizans birliği ile Karahas mevkisinde yapılan savaşta Selçuklu kuvvetleri kesin bir zafer kazandı ve Bizans komutanını esir aldı.
- Bu ilk yenilgi, Bizans ordusunda moral bozukluğuna yol açarken, Sultan Alparslan'a düşmanın gücü ve hareket tarzı hakkında değerli bilgiler sundu.
Romen Diyojen'in Anadolu harekatı ve ordusunu bölme kararı
1071 yazında Bizans İmparatoru Romen Diyojen, Selçuklu akınlarına kesin bir son vermek amacıyla büyük bir orduyla Anadolu'ya girdi. İlk hedef olarak Malazgirt Kalesi'ni kısa sürede ele geçiren imparator, ordusunun gücüne güvenerek stratejik bir hata yaptı.
Romen Diyojen, ordusunun yaklaşık yarısını, Frank asıllı komutanı Roussel de Bailleul (Ursel) emrinde Ahlat şehrini ve çevresini güvence altına alması için ayırdı. Bu karar, Bizans ordusunun gücünü bölerek Selçuklu birliklerinin vur-kaç taktiklerine karşı savunmasız kalmasına neden oldu.
Sanduk Bey'in yıpratma savaşı ve ilk Selçuklu darbesi
Sultan Alparslan'ın ana ordusu bölgeye ulaşmadan önce, Sanduk Bey gibi tecrübeli komutanların emrindeki Selçuklu öncü kuvvetleri, Bizans ordusunu sürekli olarak taciz ediyordu. Ahlat'a doğru ilerleyen Bizans birliğini tespit eden Sanduk Bey, süratli süvari birlikleriyle ani bir baskın düzenledi.
Bu beklenmedik saldırı karşısında hazırlıksız yakalanan Bizans kuvvetleri geri çekilmek zorunda kaldı. Sanduk Bey, takibi bırakmayarak Karahas denilen bölgede Bizans ordusunun öncü birliğini bir kez daha sıkıştırdı ve yapılan savaşta onları dağıtarak komutanlarını esir almayı başardı.
Büyük zafere giden yolda kritik bir moral üstünlüğü
Sanduk Bey'in kazandığı bu zafer, 26 Ağustos'taki nihai savaştan önce gerçekleşen en önemli askeri gelişmeydi. Bizans ordusunun yenilmez olmadığı anlaşılırken, esir alınan komutandan öğrenilen bilgiler Sultan Alparslan'ın savaş planını şekillendirmesine yardımcı oldu.
Bu ilk çarpışma, Selçuklu ordusunun moralini ve özgüvenini zirveye taşırken, Bizans ordugahında ise huzursuzluğa ve endişeye yol açtı. Sanduk Bey'in bu başarısı, Malazgirt Zaferi'ne giden yolda atılmış kritik bir adım olarak tarihteki yerini aldı.