- KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Türkiye ile yakın işbirliği içinde Kıbrıs'ta adil ve kalıcı çözüm hedefini sürdüreceklerini söyledi.
- Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Türkiye'nin uluslararası alandaki başarılarına dikkat çekti.
- Türk devletlerinin ortak geliştirdiği TDT-SAT küp uydusunun 2027'nin ikinci yarısında fırlatılması hedefleniyor.
- Türkiye Uzay Ajansı, Türk devletleriyle ortak uzay istasyonu modülü geliştirilmesini uzun vadeli hedef olarak ortaya koydu.
KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde Beştepe Millet Sergi Salonu'nda düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Konseyi 13. Zirvesi'nde konuştu.
KKTC'nin temel hedefinin Ada'da ve bölgede barış, istikrar ve işbirliğini güçlendirmek olduğunu belirten Erhürman, Kıbrıs Türk halkının dünyayla bütünleşmesi ile Kıbrıs'ta çözüm arayışlarının birbirini destekleyen süreçler olduğunu ifade etti.
Türkiye ile yakın istişare ve işbirliği içerisinde hareket etmeye devam edeceklerini vurgulayan Erhürman, "Türkiye ile yakın istişare ve işbirliği içinde Ada'da adil ve kalıcı çözüm için çalışmaya devam edeceğiz." dedi.
Erhürman, Doğu Akdeniz'in gerilimlerin ve dışlayıcı politikaların değil, karşılıklı saygının, kapsayıcı işbirliğinin ve ortak refahın hakim olduğu bir bölgeye dönüşmesini istediklerini kaydetti.
Caparov'dan Türkiye'nin başarılarına vurgu
Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov da zirvede yaptığı konuşmada Türkiye'nin Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın liderliğinde siyasi, ekonomik, askeri ve teknolojik alanlarda önemli başarılara imza attığını belirtti.
Ankara'da TDT liderleriyle bir araya gelmekten duyduğu memnuniyeti dile getiren Caparov, zirveye ev sahipliği yapan Erdoğan'a misafirperverliği dolayısıyla teşekkür etti.
Türkiye'nin uluslararası arenadaki itibarını artırmaya devam ettiğini ifade eden Caparov, "Sizin ileri görüşlü liderliğiniz altında Türkiye, siyasi, ekonomik, askeri, teknolojik ve diğer alanlarda büyük başarılara imza atarak uluslararası arenadaki itibarını artırmaya devam etmektedir." diye konuştu.
Caparov, Türkiye'nin Orta Doğu'da kalıcı barışın tesis edilmesi için yürüttüğü girişimleri de takdirle karşıladıklarını belirtti. Ayrıca Cumhuriyet Bayramı dolayısıyla Erdoğan'ı ve Türk halkını tebrik etti.
2026 yılında TDT dönem başkanlığını yürüten Azerbaycan'ın çalışmalarına da değinen Caparov, teşkilat bünyesindeki işbirliğinin geliştirilmesi ve ortak girişimlerin ilerletilmesi yönündeki çabaları vurguladı.
Türk devletlerinden ortak uydu projesi
TDT zirvesinde siyasi ve ekonomik ilişkilerin yanı sıra dijital dönüşüm, teknoloji ve uzay alanındaki ortak çalışmalar da gündeme geldi.
Bu kapsamda Türk devletlerinin birlikte geliştirdiği "12U TDT-SAT Küp Uydusu" projesi dikkat çekti. Türkiye, Kazakistan ve Özbekistan'ın öncülüğünde yürütülen proje, üye ülkelerin teknik bilgi birikimini bir araya getirerek ortak uzay teknolojilerinin geliştirilmesini amaçlıyor.
Kazakistan'ın başkenti Astana'daki Ghalam şirketi tarafından geliştirilen uydu, yaklaşık 16 kilogram ağırlığında ve 12U XL nano uydu platformuna dayanıyor.
Uydu, yer gözlemi yapmanın yanı sıra yeni teknolojilerin yörüngede test edilmesine ve gelecekte gerçekleştirilecek ortak uzay görevleri için teknik deneyim kazanılmasına imkan sağlayacak.
Uydu 2027'nin ikinci yarısında fırlatılacak
Projenin teknik çalışmalarının Kazakistan'da yürütüldüğü uydu, Dünya'dan yaklaşık 550 kilometre yükseklikte Güneş eşzamanlı yörüngede görev yapacak. Yaklaşık 2 yıl hizmet vermesi planlanan uydu, üzerindeki optik sistem aracılığıyla yeryüzünün görüntülerini elde edecek.
Uydunun yer istasyonu da Astana'da bulunacak. Böylece Kazakistan, hem geliştirme çalışmalarına hem de projenin yer altyapısına ev sahipliği yapacak.
Teknik plan kapsamında önemli testlerin 2026 yılı içerisinde tamamlanması, uydunun ise 2027 yılının ikinci yarısında Kazakistan'daki Baykonur Uzay Üssü'nden fırlatılması hedefleniyor.
Uzay sanayisinde işbirliği genişletiliyor
Türk devletlerinin uzay alanındaki ortaklığı, Ekim ayında Antalya'da düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi kapsamında imzalanan çerçeve sözleşmeyle daha ileri bir aşamaya taşındı.
Türkiye, Kazakistan ve Özbekistan'ın öncülüğünde imzalanan sözleşme; uydu geliştirme, uzay teknolojileri, bilimsel araştırma ve sanayi alanlarında ortaklıkların güçlendirilmesini öngörüyor.
İşbirliği başlıkları arasında uydu verilerinin paylaşılması, su yönetimi, tarım, çevrenin korunması, iklim takibi ve afet risklerinin izlenmesi de bulunuyor.
TDT Uzay Ajansları Başkanları'nın 6. Toplantısı'nın 2027 yılında Kazakistan'da gerçekleştirilmesi planlanıyor. Özbekistan'ın başkenti Taşkent'te 30 Mart'ta düzenlenen 5. Toplantı'da da ortak uydu projesi ve uzay sanayisinde uzun vadeli işbirliği konuları ele alınmıştı.
Hedef ortak uzay istasyonu modülü geliştirmek
Türk devletlerinin uzay alanındaki işbirliğinde uzun vadeli hedefler de bulunuyor.
Türkiye Uzay Ajansı (TUA) Başkanı Yusuf Kıraç, Antalya'daki Uluslararası Uzay Kongresi'nde Türk devletleriyle daha kapsamlı uzay projeleri geliştirmek istediklerini belirterek ortak bir uzay istasyonu modülü oluşturma hedefini gündeme getirmişti.
Kıraç, "Geleceğe dair hayalimiz yeni uzay girişimleri doğrultusunda Türk devletlerine ait ortak bir uzay istasyonu modülü geliştirmek." ifadelerini kullanmıştı.