- Daron Acemoğlu'nun yapay zekanın 10 yıllık verimlilik katkısını %0,5 ile sınırlayan raporu, The Economist tarafından "ikna edicilikten uzak" bulunarak eleştirildi.
- Eleştirilere cnbce aracılığıyla yanıt veren Acemoğlu, derginin bilimsel ampirik veriler yerine Silikon Vadisi'nin iyimser masallarına sığındığını söyledi.
- Acemoğlu, kurumsal yönlendirme ve güçlü denetim olmaksızın yapay zekanın genel bir kalkınma yerine sadece gelir adaletsizliği yaratacağını vurguladı.
Tartışmanın fitili, Prof. Dr. Daron Acemoğlu’nun Ulusal Ekonomik Araştırma Bürosu (NBER) için kaleme aldığı "Yapay Zekanın Basit Makroekonomisi" (The Simple Macroeconomics of AI) başlıklı akademik çalışması ve Simon Johnson ile birlikte yazdığı Körleşme / İktidar ve İlerleme (Power and Progress) kitabıyla ateşlendi.
Acemoğlu, ekometrik modellere dayandırdığı araştırmasında; yapay zekanın önümüzdeki 10 yıl içinde ABD’deki Toplam Faktör Verimliliği’ne (TFP) katkısının sadece %0,5 (yıllık yaklaşık %0,05) civarında kalacağını ileri sürdü. Yapay zekanın sanıldığı gibi devasa bir verimlilik patlaması yaratmayacağını, aksine rutin işleri otomatize ederek işgücü piyasasında eşitsizliği derinleştirebileceğini savundu.
İngiliz ekonomi dergisi The Economist ise 17 Ağustos 2026 tarihli analizinde Acemoğlu’nu "dünyanın en etkili akademisyeni" olarak tanımlasa da bu tahminlerini fazla dar ve kısıtlayıcı bularak "Dünyanın En Etkili Ekonomisti Garip Bir Şekilde İkna Edicilikten Uzak" başlığıyla sert bir eleştiri yazısı yayımladı. Dergi, Acemoğlu'nun teknolojinin yıkıcı adaptasyon gücünü küçümsediğini iddia etti.
Acemoğlu’ndan The Economist’e 3 maddede sert yanıt
The Economist'in eleştirilerine tepki gösteren Daron Acemoğlu, derginin somut ekonomik veriler yerine Silikon Vadisi'nin abartılı pazarlama söylemlerine dayandığını vurgulayarak yanıtını 3 temel maddede özetledi:
- 1. "Somut Veri Yok, Sadece Masal Var" :
Acemoğlu, derginin eleştirilerinin hiçbir somut veriye dayanmadığını belirtti. "Makaleme getirebildiğiniz en iyi eleştiri buysa, elimizdeki ampirik veriler benim haklılığımı doğruluyor" diyen Acemoğlu, piyasadaki aşırı değerlemelerin reel ekonomik verimlilikle örtüşmediğini vurguladı. - 2. Yapay Zekanın Mevcut Mimarisinin Sınırları:
Mevcut Büyük Dil Modellerinin (LLM) karmaşık muhakeme, problem çözme ve güvenilirlik gerektiren işlerde yetersiz kaldığını hatırlattı. Sadece metin ve kod üretmenin tüm makroekonomide mucizevi bir sıçrama yaratamayacağını ifade etti. - 3. Bölüşüm Şoku ve Kurumsal Denetim Eksikliği:
Teknolojik gelişmelerin otomatik olarak refah getirmediğini belirten Acemoğlu; kapsayıcı kurumlar, işçi hakları ve doğru kamusal denetim olmaksızın yapay zekanın yalnızca sermaye sahiplerine yarayacağını ve gelir adaletsizliğini körükleyeceğini savundu.
Tartışmanın tarafları ve tezler karşılaştırması
| Tartışma Aksı | The Economist'in İddiası | Daron Acemoğlu'nun Yanıtı |
| Yapay Zeka Katkısı | Verimlilik artışı tahmin edilenden çok daha yüksek olacak. | 10 yılda %0,5'lik katkı reel verilerle uyumlu; fazlası hayal. |
| Piyasa Dinamikleri | Serbest piyasa adaptasyon sorunlarını kendiliğinden çözer. | Kurumsal müdahale olmadan teknoloji sadece eşitsizlik üretir. |
| Eleştiri Düzeyi | Acemoğlu'nun ekonometrik modelleri dar ve muhafazakar. | "Yapabileceğinizin en iyisi buysa..." Dergi ampirik veriden yoksun. |