- Trump, İran'a yönelik yeni ve geniş çaplı askeri operasyon seçeneğini değerlendiriyor ancak henüz onay vermedi.
- Netanyahu, ABD'nin İsrail'e katılarak İran'a karşı 4 ila 7 gün sürecek hava saldırıları düzenlemesini istiyor.
- Olası operasyonun İran'ın füze ve İHA kapasitesini, enerji tesislerini ve Devrim Muhafızları komuta merkezlerini hedef alabileceği belirtiliyor.
- İsrail, İran'ın kimyasal ve biyolojik silah kapasitesini geliştirdiğini öne sürerken ABD yönetiminde bu tehditlerin boyutuna ilişkin görüş ayrılıkları bulunuyor.
ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran'a yönelik yeni bir geniş çaplı askeri operasyon düzenlenmesi seçeneğini değerlendirdiği bildirildi.
ABD ve İsrailli yetkililere dayandırılan haberlere göre İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Washington yönetimini İsrail güçleriyle birlikte İran'a karşı 4 ila 7 gün sürecek bir hava harekâtına katılmaya ikna etmek için yoğun çaba gösteriyor.
Trump'ın, İsrail'in İran'ın füze ve insansız hava aracı (İHA) envanterini yeniden oluşturduğu ve kimyasal ile biyolojik silah programlarını ilerlettiği yönündeki uyarılarını dikkate aldığı belirtildi.
ABD'li kaynaklardan biri, Trump'ın ABD'nin savaşı fiilen kaybettiği yönündeki eleştirilere karşı hassas olduğunu ifade etti. Bir başka yetkili ise İran'ın nükleer silaha sahip olmasını engellemek için tüm seçeneklerin başkanın masasında bulunduğunu söyledi.
İran'ın askeri ve enerji altyapısı hedef alınabilir
ABD'li kaynaklar, Amerikan ordusunun son haftalarda Orta Doğu'da savaş gemileri, savaş uçakları ve bombardıman uçaklarından oluşan geniş bir askeri güç oluşturduğunu aktardı.
Trump'ın operasyon emri vermesi halinde kısa süreli ancak yoğun bir saldırı kampanyası düzenlenebileceği belirtildi.
Olası saldırıların hedefleri arasında İran'ın:
- Füze ve insansız hava aracı envanteri,
- Enerji tesisleri,
- Devrim Muhafızları komuta merkezleri ve karargâhları,
- Nükleer tesisleri
bulunuyor.
İsrail'in hazırladığı planların, nükleer tesislerin yanı sıra sanayi faaliyetlerini ve sivillerin elektrik ihtiyacını etkileyebilecek geniş çaplı enerji altyapısı saldırılarını da içerdiği bildirildi. Ancak Trump'ın bu seçeneklere henüz onay vermediği kaydedildi.
İsrail'e yakın zamanda ek bir Patriot hava savunma bataryası teslim edildiği de aktarıldı.
Kimyasal ve biyolojik silah iddiaları gündemde
İsrailli yetkililer, İran'ın kimyasal ve biyolojik silah kapasitesini geliştirdiğini ve bu durumun yalnızca bölge ülkeleri için değil, ABD ve Avrupa için de tehdit oluşturduğunu ileri sürüyor.
İsrail'in, İran'ın kimyasal silah araştırmalarını artırdığı ve bazı testler gerçekleştirdiğine ilişkin istihbarat bilgilerini Washington ile paylaştığı belirtildi.
Mossad Başkanı Roman Gofman'ın geçen hafta Washington ve Miami'ye gerçekleştirdiği ziyaretlerde CIA Direktörü John Ratcliffe ve Beyaz Saray Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile görüştüğü bildirildi. Gofman'ın Netanyahu tarafından İran'a yönelik askeri operasyonların yeniden başlatılması için ABD'ye baskı yapmak üzere gönderildiği öne sürüldü.
ABD Başkanı Trump da Fox News'e yaptığı açıklamada İran'ın kimyasal ve biyolojik silahlarla ilgilendiğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Ancak ABD ve İsrail yönetimleri içerisinde tehdidin aciliyeti konusunda görüş ayrılıkları bulunuyor. Bazı yetkililer, İran'ın kimyasal silah çalışmalarını artırdığına ilişkin işaretler bulunduğunu ancak şu aşamada bu silahlarla saldırı düzenleme kapasitesine sahip olmadığını savunuyor.
ABD'li bazı üst düzey yetkililerin ise İsrail'in sunduğu istihbaratın güvenilirliği konusunda şüphe duyduğu ve bu değerlendirmelerin siyasi bir gündem taşıyabileceğini düşündüğü aktarıldı.
Washington İran'ın olası misillemesini hesaplıyor
Beyaz Saray'ın, Pentagon ve istihbarat uzmanlarından hazırlanan farklı saldırı senaryolarına İran'ın nasıl karşılık verebileceğine ilişkin değerlendirme istediği belirtildi.
Washington yönetiminin özellikle İran'ın Körfez ülkelerindeki petrol ve doğal gaz tesislerine yönelik olası misillemelerinden endişe duyduğu ifade edildi.
Körfez ülkelerinin liderleri de İran'ın verebileceği ağır karşılık nedeniyle Trump'a yeni bir savaşa dönülmemesi çağrısında bulunuyor. Bu ülkeler, askeri operasyonlar yerine Tahran üzerindeki ekonomik baskının artırılmasını savunuyor.
ABD Ulusal Güvenlik ekibinde de görüş ayrılıkları bulunduğu, Savunma Bakanı Pete Hegseth gibi bazı isimlerin daha sert askeri müdahaleden yana olduğu bildirildi.
CENTCOM Komutanı İsrail ve Suudi Arabistan'da
ABD Merkez Kuvvetler Komutanı (CENTCOM) Oramiral Brad Cooper, çarşamba günü İsrail'i ziyaret ederek İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir ve Mossad Başkanı Roman Gofman ile görüştü.
Görüşmelerde İran'a ilişkin gelişmeler ile farklı askeri senaryolara karşı koordinasyon ve ortak hazırlık konularının ele alındığı belirtildi.
Cooper'ın ayrıca Suudi Arabistan'a giderek Veliaht Prens Muhammed bin Selman ve askeri yetkililerle İran ve Yemen'deki savaş hakkında görüştüğü aktarıldı.
Diplomatik temaslarda ilerleme sağlanamadı
ABD ile İran arasındaki dolaylı müzakerelerde Katar ve Pakistan'ın arabuluculuk girişimleri sürüyor.
Katar heyetinin salı günü Umman'da İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile görüştüğü ancak temaslardan kayda değer bir ilerleme çıkmadığı bildirildi.
Hürmüz Boğazı'nda son haftalarda yükselen gerilim ve İran'ın Körfez'deki ABD üslerine yönelik İHA saldırıları da bölgedeki askeri hareketliliği artırdı.
ABD'li bir yetkili, tarafların henüz kapsamlı bir tırmanma eşiğini aşmadığını belirterek mevcut durumu, “Tam kapsamlı bir tırmanmanın eşiğinin altında birbirimizi yokluyoruz” sözleriyle değerlendirdi.