- Trump, ABD’nin Falkland Adaları’nın egemenliğine ilişkin tutumunu gözden geçirip geçirmediği sorusuna, “Her tutumu gözden geçiriyorum, bu da onlardan biri” yanıtını verdi.
- Washington’ın, İngiltere’nin NATO kapsamında savunma harcamalarını daha fazla artırması için Falkland meselesini bir baskı aracı olarak kullanmayı değerlendirdiği bildiriliyor.
- Londra, Falkland Adaları’nın İngiliz toprağı olduğunu ve adaların geleceğine ilişkin kararın ada halkının iradesine bağlı olduğunu savunuyor.
- Trump’ın yakın müttefiki Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei, uzun süredir Falkland Adaları üzerindeki Arjantin egemenliği iddiasını sürdürüyor.
ABD Başkanı Donald Trump, Washington’ın Falkland Adaları’nın egemenliği konusundaki tutumunu yeniden değerlendirdiğini söyledi.
Trump, Beyaz Saray'da gazetecilerin ABD'nin İngiltere'nin adalar üzerindeki egemenlik iddiasına ilişkin pozisyonunu gözden geçirip geçirmediğini sorması üzerine şu ifadeleri kullandı:
“Her tutumu gözden geçiriyorum. Bu da onlardan biri.”
Trump, bunun ABD'nin mevcut politikasında değişiklik anlamına gelip gelmediği konusunda ise net bir açıklama yapmadı.
Ancak açıklama, Washington'ın Londra üzerindeki savunma harcamaları baskısını artırdığı bir dönemde geldiği için dikkat çekti.
Falkland kozu savunma harcamalarına bağlandı
ABD yönetiminin İngiltere'nin savunma harcamalarını artırmasını istediği ve Londra'nın NATO kapsamındaki taahhütlerini yeterince hızlı yerine getirmediğini düşündüğü bildiriliyor.
The Telegraph'ın aktardığı ABD'li bir yetkili, Washington'ın İngiltere'nin NATO savunma harcamaları konusunda “özel ilgiye” tabi tutulacağını söylemişti.
ABD tarafının değerlendirmesine göre İngiltere, önemli askeri kapasitesine rağmen savunmaya ayırdığı kaynakları daha fazla artırabilir.
Bu çerçevede Washington'ın seçenekler arasında Falkland Adaları konusunda İngiltere'ye verdiği desteğin yeniden değerlendirilmesini de bulundurduğu belirtiliyor.
Pentagon seçeneği değerlendirmişti
Reuters'a göre Pentagon'da daha önce yapılan değerlendirmelerde, NATO müttefiklerinin ABD'nin beklentilerine yeterince destek vermemesi halinde çeşitli baskı araçlarının kullanılması ele alındı.
Falkland Adaları konusunda ABD politikasının değiştirilmesi de bu seçeneklerden biri olarak gündeme geldi.
Bu tartışmanın arka planında özellikle İran savaşı bulunuyor.
Washington, İran'a karşı yürütülen askeri operasyonlarda İngiltere'nin yeterince aktif destek vermemesinden rahatsız olmuştu. Pentagon'daki bazı değerlendirmelerde, müttefiklerin ABD operasyonlarına verdikleri desteğin savunma harcamalarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiği savunuldu.
İngiltere’nin savunma bütçesi tartışılıyor
Trump yönetiminin baskısı, İngiltere'de savunma bütçesi tartışmalarının yoğunlaştığı bir döneme denk geliyor.
Washington, NATO müttefiklerinin savunma harcamalarını artırmasını uzun süredir Trump'ın dış politika gündeminin önemli başlıklarından biri olarak görüyor.
Geçen yıl Lahey'deki NATO zirvesinde müttefikler, 2035 yılına kadar savunma ve güvenlikle bağlantılı harcamaları GSYH'nin yüzde 5'ine çıkarma konusunda anlaşmıştı.
İngiltere'nin ise bu hedefe ulaşma takvimi ve özellikle 2030 ara hedefleri konusunda Washington'ın beklentilerini karşılayıp karşılamayacağı tartışılıyor.
“Falkland Adaları İngiliz toprağıdır”
İngiltere hükümeti, Falkland Adaları konusunda tutumunun değişmediğini vurguluyor.
Londra'ya göre adalar Britanya'nın denizaşırı toprağı ve adaların geleceğine ilişkin temel ilke, bölgede yaşayanların kendi kaderini tayin hakkı.
İngiltere'nin eski Savunma Bakanı John Healey de daha önce yaptığı açıklamada, Falkland Adaları'nın İngiliz olduğunu ve ada halkı bunu istediği sürece İngiliz kalacağını belirtmişti.
Falkland Adaları neden önemli?
Falkland Adaları, Güney Atlantik'te İngiltere tarafından yönetiliyor ancak Arjantin adalar üzerinde egemenlik iddiasını sürdürüyor.
İki ülke arasındaki anlaşmazlık 1982'de savaşa dönüşmüş, Arjantin'in adaları işgal etmesinin ardından İngiltere askeri operasyon düzenleyerek adaların kontrolünü yeniden ele geçirmişti.
ABD, savaş sırasında başlangıçta tarafsız bir tutum sergilese de daha sonra İngiltere'yi desteklemişti.
Washington bugün resmi olarak adaların egemenliği konusunda tarafsız bir pozisyon benimsiyor; ancak İngiltere'nin adalar üzerindeki fiili yönetimini tanıyor.
Bu nedenle ABD'nin Arjantin'in iddiasına yaklaşması, sembolik açıdan Londra için son derece ciddi bir diplomatik darbe olabilir.
Milei için önemli fırsat
Trump'ın açıklamasının Arjantin açısından da önemli sonuçları olabilir.
Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei, Trump'ın yakın siyasi müttefiklerinden biri ve Buenos Aires'in Falkland Adaları üzerindeki egemenlik iddiasını güçlü şekilde savunuyor.
ABD'nin geleneksel pozisyonunu değiştirmesi halinde Arjantin'in diplomatik açıdan önemli bir kazanım elde etmesi mümkün.
Bu nedenle Washington'ın Falkland politikasını gözden geçirdiğine ilişkin açıklama, Buenos Aires'te yakından takip ediliyor.
“Özel ilişki” yeni bir sınavla karşı karşıya
İngiltere ile ABD arasındaki ilişkiler uzun süredir “özel ilişki” olarak tanımlanıyor.
İki ülke NATO, istihbarat paylaşımı, nükleer caydırıcılık ve savunma sanayisi alanlarında son derece yakın işbirliği yürütüyor.
Ancak Trump yönetiminin Avrupalı müttefiklerden daha fazla savunma harcaması ve ABD'nin askeri operasyonlarına daha güçlü destek vermelerini istemesi, bu ilişkinin sınırlarını yeniden tartışmaya açtı.
Falkland meselesinin de bu baskı politikasının bir parçası haline gelmesi, Washington-Londra ilişkilerinde alışılmadık derecede hassas bir başlık oluşturuyor.
Trump gerçekten pozisyon değiştirecek mi?
Şimdilik Trump'ın açıklaması, ABD'nin Falkland Adaları konusundaki politikasını değiştirdiği anlamına gelmiyor. Başkan yalnızca mevcut pozisyonun gözden geçirildiğini söyledi.
Ancak Pentagon'da daha önce bu seçeneğin İngiltere'yi savunma harcamalarını artırmaya teşvik etmek amacıyla tartışılmış olması, açıklamayı daha önemli hale getiriyor.
Dolayısıyla önümüzdeki dönemde Londra'nın savunma bütçesine ilişkin alacağı kararlar, Washington'ın Falkland politikasını etkileyebilecek unsurlardan biri olarak değerlendiriliyor.
Bu gelişme, Trump yönetiminin NATO müttefiklerine yönelik “daha fazla savunma harcaması karşılığında daha fazla ABD güvenlik desteği” yaklaşımının İngiltere açısından da giderek daha somut bir baskı aracına dönüştüğünü gösteriyor.