- Rusya Maliye Bakanı Anton Siluanov, 2022’deki Ukrayna işgalinden bu yana ilk kez yüz yüze bir G20 toplantısında yer aldı.
- Almanya ve Polonya, Rusya’nın toplantıya davet edilmesini eleştirirken, Berlin bunun Moskova ile normalleşme görüntüsü verdiğini savundu.
- ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Rus mevkidaşıyla ikili görüşme gerçekleştirdi; Washington, savaş sona ermeden Rusya’ya ekonomik rahatlama sağlanmayacağını belirtti.
- Avrupalı bakanlar Siluanov’la birlikte geleneksel G20 aile fotoğrafında yer almayı reddetti; fotoğraf Rus bakan olmadan çekildi.
ABD’nin Kuzey Carolina eyaletindeki Asheville kentinde düzenlenen G20 Maliye Bakanları ve Merkez Bankası Başkanları Toplantısı, Rusya’nın dört yıl aradan sonra yeniden masaya dönmesi nedeniyle diplomatik gerilime sahne oldu.
Rusya Maliye Bakanı Anton Siluanov, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’yı işgal etmesinden bu yana ilk kez G20 maliye toplantısına yüz yüze katıldı. Rusya Merkez Bankası temsilcileri de toplantıda yer aldı.
Toplantının gündeminde küresel ekonomik büyüme, enerji fiyatları, Çin’in yüksek dış ticaret fazlası ve yapay zeka yatırımlarının ekonomiye etkileri bulunurken, Rusya’nın dönüşü toplantının siyasi boyutunu öne çıkardı.
ABD’nin daveti Avrupa’da rahatsızlık yarattı
Rusya’nın toplantıya davet edilmesi özellikle Avrupa ülkelerinin tepkisini çekti.
Polonya Maliye Bakanı Andrzej Domanski, Rusya’nın toplantıda bulunmasından memnun olmadığını söyledi. Domanski, ev sahibi ülkenin konuk davet etme hakkını kabul etmekle birlikte Moskova’ya güvenmediklerini belirtti.
Almanya Maliye Bakanı Lars Klingbeil ise daha sert bir tutum ortaya koydu.
Klingbeil, Avrupa’nın Rusya’ya karşı yeni bir yaptırım paketi hazırladığı bir dönemde Siluanov’un ABD tarafından Asheville’de ağırlanmasının Washington’ın yaptırım politikasına verdiği destek konusunda “oldukça rahatsız edici” bir mesaj olduğunu söyledi.
Klingbeil ayrıca Rusya ile Ukrayna’daki savaş devam ederken Moskova ile ilişkilerin normalleştirilmesinin söz konusu olamayacağını vurguladı.
Bessent ile Siluanov görüştü
Toplantının en dikkat çekici gelişmelerinden biri, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ile Anton Siluanov’un ikili görüşmesi oldu.
Rusya Maliye Bakanlığı, görüşmede Rusya-ABD arasındaki mali işbirliği ve G20 çerçevesindeki ekonomik ilişkilerin ele alındığını açıkladı.
ABD tarafına yakın kaynaklara göre ise görüşmenin ana gündemlerinden biri, Başkan Donald Trump’ın Ukrayna savaşını sona erdirmeye yönelik barış planı oldu.
Bununla birlikte ABD’nin Moskova’ya yönelik ekonomik yaptırımlarda henüz bir geri adım atmadığı belirtildi.
Görüşmelere yakın bir kaynak, Bessent’in Siluanov’a savaş sona ermeden Rusya’ya yönelik ekonomik rahatlama veya başka alanlarda bir anlaşma olmayacağını ilettiğini aktardı.
Avrupa “aile fotoğrafı”nda yer almadı
Gerilimin en görünür yansıması, G20 toplantılarının geleneksel “aile fotoğrafı” sırasında yaşandı.
Avrupalı yetkililer, Siluanov ile aynı karede bulunmak istemediklerini bildirdi.
Sonuç olarak fotoğraf Rusya Maliye Bakanı olmadan çekildi.
Bu gelişme, Avrupa ülkelerinin Moskova ile diplomatik temas kurulmasına tamamen karşı olmadıklarını ancak bunun “normalleşme” şeklinde algılanmasını istemediklerini gösterdi.
Avrupa: Rusya ile diyalog başka, normalleşme başka
Avrupalı yetkililer, Rusya ile iletişim kanallarının tamamen kapatılmasına karşı olmadıklarını ancak Ukrayna savaşı devam ederken ilişkilerin normalleştirilmesine karşı olduklarını belirtiyor.
Reuters’a konuşan Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde ve İngiltere Maliye Bakanı John Healey dahil Avrupalı yetkililer, Rusya ile belirli konularda diyaloğun gerekli olabileceği görüşünde.
Ancak Avrupa tarafı, bu diyaloğun Moskova’nın Ukrayna’daki savaşı nedeniyle uygulanan siyasi ve ekonomik izolasyonun sona erdiği anlamına gelmemesi gerektiğini savunuyor.
Toplantının gündeminde İran savaşı da var
Asheville’deki G20 toplantısı, Rusya tartışmasının yanı sıra küresel ekonominin karşı karşıya olduğu yeni risklerin gölgesinde gerçekleştiriliyor.
Toplantıda İran savaşı nedeniyle enerji piyasalarında yaşanan şok, petrol fiyatlarındaki hareketlilik, Çin’in yüksek dış ticaret fazlası ve yapay zeka yatırımlarındaki hızlı büyümenin küresel ekonomi üzerindeki etkileri ele alınıyor.
ABD, G20 dönem başkanlığı kapsamında toplantının odağını küresel ekonomik büyüme, enerji üretimi, yatırım ve ekonomik verimlilik konularına çekmeye çalışıyor.
Washington’ın Moskova politikası yeniden tartışılıyor
Siluanov’un davet edilmesi, Trump yönetiminin Rusya politikası konusunda Avrupa ile ABD arasında oluşan yaklaşım farklarını da yeniden gündeme getirdi.
Washington, Ukrayna savaşını sona erdirmek için Moskova ile doğrudan temas kurulmasını savunurken Avrupa ülkeleri, Rusya’ya yönelik baskının sürdürülmesini ve yeni yaptırımlar uygulanmasını istiyor.
Almanya da yeni bir yaptırım paketi üzerinde çalışıldığını açıkladı.
Bu nedenle Rusya’nın G20’ye dönüşü yalnızca ekonomik bir gelişme değil, ABD ile Avrupa’nın Moskova’ya yönelik stratejilerindeki farklılaşmanın da yeni bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Rusya’nın dönüşü kalıcı mı?
Siluanov’un Asheville toplantısına katılması, Rusya’nın G20’de yeniden aktif rol üstlenip üstlenmeyeceği sorusunu da gündeme getirdi.
Rusya, G20’nin küresel ekonomik sorunların ele alındığı temel platformlardan biri olduğunu savunuyor. Batılı ülkeler ise Moskova’nın Ukrayna savaşı nedeniyle siyasi baskı altında tutulması gerektiğini belirtiyor.
Dolayısıyla Asheville toplantısı, Rusya’nın G20’ye dönüşünün tam bir diplomatik normalleşme anlamına gelip gelmediği konusunda yeni bir sınama niteliği taşıyor.
Şimdilik ABD, Moskova ile iletişim kurarken ekonomik yaptırımlar konusunda savaşın sona ermesini şart koşuyor; Avrupa ise Rusya’nın yeniden uluslararası ekonomik platformlarda görünür hale gelmesine karşı daha temkinli bir tutum sergiliyor.