- Reuters’a göre Beyaz Saray, Grönlandlılara doğrudan nakit ödeme seçeneğini tartışıyor.
- Kişi başı 100 bin dolar senaryosu toplamda yaklaşık 6 milyar dolara ulaşıyor.
- Danimarka ve AB ülkeleri plana sert tepki gösterdi.
- Trump yönetimi adımı ulusal güvenlik ve Kuzey Kutbu gerekçesiyle savunuyor.
Reuters’ın dört farklı kaynağa dayandırdığı habere göre, ABD yönetimi Grönland halkına doğrudan nakit ödeme yaparak adanın Danimarka’dan ayrılmasını teşvik etmeyi değerlendiriyor. Beyaz Saray danışmanları arasında, kişi başı 10 bin ile 100 bin dolar arasında değişen toplu ödemelerin kamuoyu desteği yaratabileceği görüşü tartışılıyor.
Yaklaşık 57 bin nüfusa sahip Grönland’da en yüksek ödeme seçeneğinin hayata geçirilmesi durumunda maliyetin 6 milyar dolara yaklaşacağı hesaplanıyor. Plan, Trump’ın yıllardır dile getirdiği “Grönland’ı satın alma” fikrinin, bu kez bireyler üzerinden yürütülen bir “ticari teklif”e dönüştüğü şeklinde yorumlanıyor.
Trump’ın jeopolitik gerekçesi
ABD Başkanı Donald Trump, Grönland’ın zengin maden kaynakları ve Kuzey Kutbu’ndaki stratejik konumu nedeniyle ABD ulusal güvenliği açısından kritik önemde olduğunu savunuyor. Beyaz Saray kaynakları, özellikle Venezuela’daki son askeri ve siyasi hamlelerin ardından Trump’ın bu hedefe daha fazla odaklandığını ve ekibini hızlandırdığını aktarıyor.
Washington, Danimarka’nın Grönland’ı Rusya ve Çin’in bölgedeki artan faaliyetlerine karşı yeterince koruyamadığını ileri sürüyor.
Danimarka ve Avrupa’dan sert mesajlar
Danimarka ve Grönlandlı yetkililer ise iddialara net bir dille karşı çıktı. Kopenhag ve Nuuk yönetimleri, adanın “satılık olmadığını” ve geleceğine yalnızca Grönland halkının karar verebileceğini defalarca vurguladı.
Fransa, Almanya, İtalya ve İngiltere’nin de aralarında bulunduğu yedi Avrupa ülkesi ortak bir bildiri yayımlayarak, ABD’nin yaklaşımını egemenlik ihlali olarak nitelendirdi.
AB’de “tehdit” tartışması
Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, yaptığı açıklamada Grönland’a yönelik mesajların “son derece endişe verici” olduğunu söyledi. Kallas, bu durumun gerçek bir tehdit oluşturması halinde Avrupa’nın nasıl bir karşılık vereceğinin tartışıldığını ifade etti.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ise gelişmeleri bir Avrupa devletinin toprak bütünlüğüne yönelik açık bir tehdit olarak tanımladı.
Washington’dan “güvenlik” vurgusu
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Avrupa ülkelerini sert sözlerle eleştirerek, Grönland’ın güvenliğinin yeterince ciddiye alınmadığını savundu. Vance, “Eğer Avrupalı dostlarımız bu toprak parçasının güvenliğini sağlamazsa, ABD bir şeyler yapmak zorunda kalacak” ifadelerini kullandı.
ABD yönetiminin nakit ödeme planı henüz resmi bir politika olarak açıklanmış değil. Ancak Reuters’ın aktardığı bilgiler, Grönland’ın geleceğinin önümüzdeki dönemde Washington–Brüksel hattında yeni bir gerilim başlığı olabileceğine işaret ediyor.