- Trump, Diego Garcia’nın ABD için hayati öneme sahip olduğunu vurguladı.
- İngiltere’nin adayı devretme kararını “büyük aptallık” olarak tanımladı.
- Çin ve Rusya’nın bu süreci dikkatle izlediğini ileri sürdü.
- Kararı Grönland’ın edinilmesi gerektiği yönündeki güvenlik argümanlarıyla ilişkilendirdi.
ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, İngiltere’nin Chagos Takımadaları’nın en büyüğü olan Diego Garcia Adası’nı Morityus’a devretme planına sert tepki gösterdi. Trump, Diego Garcia’nın ABD-İngiltere ortak askeri üssüne ev sahipliği yaptığını hatırlatarak bu kararın hiçbir gerekçesinin olmadığını savundu.
Trump, “Sözde ‘harika’ NATO müttefikimiz İngiltere, ABD için hayati öneme sahip Diego Garcia Adası’nı hiçbir neden yokken Morityus’a vermeyi planlıyor” ifadelerini kullandı.
Çin ve Rusya vurgusu
Trump, İngiltere’nin bu adımının küresel rakipler tarafından yakından izlendiğini ileri sürdü. Çin ve Rusya’nın yalnızca güce saygı duyduğunu savunan Trump, Diego Garcia’nın statüsündeki değişikliğin bu ülkeler açısından stratejik bir fırsat olarak değerlendirileceğini öne sürdü.
Trump’a göre İngiltere’nin kararının uluslararası sistemde caydırıcılığı zayıflatan bir mesaj taşıdığı ifade edildi.
Grönland çıkışıyla bağlantı kurdu
Trump, Diego Garcia’nın devrini, Grönland’ın neden ABD tarafından edinilmesi gerektiğine dair ulusal güvenlik gerekçeleriyle ilişkilendirdi. İngiltere’nin son derece önemli bir toprağı elden çıkardığını savunan Trump, Danimarka ve Avrupalı müttefiklerin “doğru olanı yapmak zorunda olduğunu” söyledi.
İngiltere–Morityus anlaşması ne içeriyor?
İngiltere, Ekim 2024’te Chagos Takımadaları’nı Morityus’a devredeceğini açıklamıştı. Anlaşmaya göre Diego Garcia Adası da devrin kapsamına girerken, ABD-İngiltere ortak askeri üssünün adada kalmaya devam edeceği belirtilmişti.
Anlaşma uyarınca söz konusu askeri üs, ilk etapta 99 yıl boyunca İngiltere ve ABD’nin yetki alanında işletilecek.
Tarihsel arka plan
Hint Okyanusu’nda yer alan Morityus, 1598’de Hollanda, 1715’te Fransa ve 1814’te İngiltere’nin hakimiyetine girdi. İngiltere, Birleşmiş Milletlerin baskısı sonucu Morityus’a 1968’de bağımsızlık vermeden üç yıl önce Chagos Takımadaları’nı ülkeden ayırarak kontrolü altında tuttu.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Mayıs 2025’te Chagos Takımadaları’nın Morityus’a devrine ilişkin anlaşmanın imzalandığını resmen doğrulamıştı.