- Türk Devletleri Teşkilatı’nın Budapeşte Zirvesi’nde KKTC’nin Türk dünyasının ayrılmaz bir parçası olduğu vurgulandı.
- Türkiye’nin Suriye ve Gazze konularındaki dış politika yaklaşımına destek ifade edildi.
- Türk Dünyası 2040 Vizyonu çerçevesinde siyasi birlik ve savunma işbirliği ön plana çıkarıldı.
- Aziz Sancar'a, Türk dünyasına katkılarından dolayı uluslararası ödül takdim edildi.
Diplomatik kaynaklara göre Devlet Başkanları Konseyi tarafından kabul edilen Budapeşte Bildirisi, KKTC’nin TDT içindeki konumunu güçlendirirken, Türk dünyasında siyasi dayanışma ve ortak vizyon teyit edildi.
Macaristan’ın ev sahipliğinde 20-21 Mayıs 2025 tarihlerinde düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Gayriresmî Zirvesi’nin sonunda kabul edilen Budapeşte Bildirisi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne verilen güçlü desteği gözler önüne serdi. KKTC’nin Macaristan ve Türkmenistan gibi gözlemcilerle birlikte Türk dünyasının ayrılmaz bir parçası olduğu vurgulandı. Ayrıca, TDT’nin KKTC’nin katkılarını memnuniyetle karşıladığı belirtildi.
Zirvede, Kıbrıs Türkleri'nin özden gelen eşit haklarının korunması gerektiği ifade edilirken, Kıbrıs meselesinde Ada’daki mevcut gerçeklikler temelinde, karşılıklı kabul edilebilir bir çözüme ulaşılması çağrısı yapıldı.
Siyasi dayanışma vurgusu
Devlet Başkanları, Türk Dünyası Vizyonu – 2040 Belgesi çerçevesinde, ulusal çıkarlar temelinde siyasi dayanışma ve karşılıklı desteğin artırılmasını hedeflediklerini yineledi. TDT Aksakallar Konseyi'nin 1-2 Mayıs’ta Girne’de düzenlenen 17. toplantısının da bu sürece katkı sağladığı belirtildi.
Teşkilat, Türk Dünyası Şartı'na sadık kalınarak, birlik ve dayanışmayı zedeleyecek tüm girişimlerin engellenmesi gerektiğinin altını çizdi.
Gazze ve Suriye konusunda Türkiye’ye destek
Zirvede Türkiye’nin Suriye krizindeki yapıcı rolü vurgulanarak, Suriye'nin toprak bütünlüğü temelinde kalıcı bir siyasi çözüme destek ifade edildi. Ayrıca Gazze’deki insani felakete dikkat çekilerek, kalıcı ateşkes, rehinelerin serbest bırakılması ve Gazze’ye engelsiz insani erişim sağlanması için yürütülen girişimlere destek yinelendi.
İsrail-Filistin çatışmasında, başkenti Doğu Kudüs olan ve 1967 sınırlarına dayanan iki devletli çözüm vurgusu bildiride yer aldı.
Türk dayanışması
Teşkilat, üye ülkeleri terörle mücadele, siber suçlar ve organize suçlara karşı ortak hareket etmeye çağırdı. Aynı zamanda savunma sanayisinde çok taraflı işbirliğinin geliştirilmesi ve bu yöndeki çalışmaların hızlandırılması konusunda mutabakata varıldı.
Zirvede, Türk Devletlerinin uluslararası örgütlerdeki adaylıklarına destek taahhüt edilirken, Türkiye’nin 2037-2038 BM Güvenlik Konseyi geçici üyeliği, 2025-2029 UNESCO Yürütme Kurulu ve 2026-2028 ECOSOC üyelik adaylıkları memnuniyetle karşılandı.
Aziz Sancar’a ödül
Zirve kapsamında, Nobel ödüllü Prof. Dr. Aziz Sancar’a “Türk Dünyasının Birliğine Katkılarından Dolayı” Ali Şir Nevai Uluslararası Ödülü takdim edildi.
Bu jest, bilim insanlarının Türk dünyası birliğine olan katkılarının önemini yeniden gündeme taşıdı.