- Katar öncülüğündeki arabulucular, ABD ile İran arasında doğrudan müzakereleri yeniden başlatmak ve olası yeni bir savaşı önlemek amacıyla Tahran'da 12 saati aşan görüşmeler yaptı.
- Türkiye ve Suudi Arabistan liderleri Trump'a diplomasi için daha fazla zaman tanınması çağrısında bulunurken Netanyahu, ara seçimlerin ardından İran'a yönelik ortak askeri harekat başlatılması için Washington'da kulis yürütüyor.
- Diplomatik temaslar Tahran, Washington ve bölgesel başkentler arasında yürütülüyor. Katar, Beyaz Saray ile görüşmeler boyunca düzenli iletişim sağlıyor.
- ABD, İran'ın nükleer programında taviz vermesini istiyor. Tahran ise müzakerelere dönmeden önce ABD'nin deniz ablukasını kaldırmasını, dondurulmuş varlıklarını serbest bırakmasını ve petrol satışına izin vermesini talep ediyor.
ABD ile İran arasında yeniden savaş çıkmasını önlemek amacıyla yürütülen diplomatik girişimler yoğunlaştı.
Axios'un haberine göre Katarlı arabulucular, cuma günü Tahran'da 12 saati aşan görüşmeler gerçekleştirdi. Görüşmeler sırasında Beyaz Saray ile düzenli iletişim kuruldu.
Sürece ilişkin bilgi veren diplomatik bir kaynak, temaslarda ilerleme kaydedildiğini belirterek ABD ile İran arasında bir anlaşmaya ulaşmak için görüşmelerin sürdüğünü aktardı.
Katar'ın iki ülkeyi birkaç gün içinde karşılıklı adımlar atılması konusunda uzlaştırmaya ve İran'ın nükleer programı başta olmak üzere kritik başlıklarda doğrudan müzakerelere dönmeye ikna etmeye çalıştığı belirtildi.
ABD ve İran'ın önündeki iki temel engel
Müzakerelerin yeniden başlamasının önündeki en önemli sorun, Washington ve Tahran'ın ön koşullardaki anlaşmazlığı olarak öne çıkıyor.
ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, İran'ın nükleer programında taviz vermesini müzakerelere dönüşün ön şartı olarak görüyor.
İran ise ABD'nin öncelikle deniz ablukasını kaldırmasını, dondurulmuş mali varlıklarını serbest bırakmasını ve petrol ihracatına izin vermesini istiyor.
Katar'ın bu anlaşmazlığı aşmak için İran'a, ABD ve İsrail saldırılarında hasar gören nükleer tesislerini Birleşmiş Milletler müfettişlerinin denetimine açmasını önerdiği bildirildi.
Buna karşılık Washington'un bazı yaptırımları gevşetmesi gündeme geldi.
Trump yönetiminde İran konusunda görüş ayrılığı
ABD yönetiminde İran'a karşı izlenecek politika konusunda farklı yaklaşımlar bulunuyor.
Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun İran yönetimiyle yeni bir nükleer anlaşmaya varılabileceği konusunda şüpheci oldukları belirtiliyor. İki ismin, Trump'ın siyasi mirasının yeni askeri operasyonlarla İran yönetimini daha da zayıflatmak olması gerektiğini savunduğu aktarılıyor.
Başkan Yardımcısı JD Vance ile Trump'ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ise diplomatik müzakerelere dönülmesini destekliyor.
Hazine Bakanı Scott Bessent'in de ekonomik yaptırımların sonuç vermesi için daha fazla zaman tanınmasını istediği ifade ediliyor.
Trump, cuma günü gazetecilere yaptığı açıklamada İran'la temasların sürdüğünü belirterek, "Görüşmeler var. Konuşmak istiyorlar. Konuşmaya devam ediyorlar. Açıkçası zamanımız var. Bu bir savaş ama tipik bir savaş değil" dedi.
Türkiye ve Suudi Arabistan'dan Trump'a diplomasi çağrısı
ABD-İran geriliminin bölgesel bir savaşa dönüşmesini önlemek isteyen ülkeler de diplomatik girişimlerini sürdürüyor.
Mısır, Türkiye, Irak, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın İran'a ara seçimlerden önce müzakerelere dönmesi yönünde telkinde bulunduğu bildirildi.
Türkiye ve Suudi Arabistan liderlerinin son günlerde Trump ile görüşerek diplomatik çözüm için daha fazla zaman tanınmasını istediği aktarıldı.
Bölge ülkeleri, ABD ile İran arasında yeniden başlayabilecek bir çatışmanın Orta Doğu genelinde daha büyük bir krize yol açmasından endişe ediyor.
Netanyahu'dan seçim sonrası askeri operasyon için kulis
Diplomatik girişimlere karşılık İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Washington'da farklı bir yönde girişimlerde bulunduğu öne sürüldü.
Axios'un haberine göre Netanyahu, ABD'de yapılacak ara seçimlerin hemen ardından İran'a karşı ortak bir askeri operasyon başlatılması için Trump yönetimi nezdinde yoğun kulis yürütüyor.
ABD'li bir yetkili, Cumhuriyetçilerin ara seçimlerde ağır yenilgi alması durumunda Trump'ın büyük çaplı bir askeri operasyon emri vermeye daha yatkın olabileceğini değerlendirdi.
Yetkili, Trump'ın kendisini siyasi açıdan mahcup edilmiş veya haksızlığa uğramış hissetmesi halinde cesur bir adım atabileceğini belirterek İran'a anlaşma için en iyi fırsatın mevcut dönem olduğunu söyledi.
Beyaz Saray'dan başka bir yetkili ise ara seçim sonuçlarının Trump'ın İran politikasına ilişkin kararlarında belirleyici olmayacağını savundu.
Böylece Washington'da diplomatik çözüm arayışları sürerken İsrail'in askeri seçenekleri gündemde tutmaya çalıştığı bir süreç yaşanıyor.