- Alzheimer tedavisinde hastalığın ilerleyişini yavaşlatmayı amaçlayan yeni nesil aşı ve ilaç uygulamalarının yakında Türkiye'de devreye gireceği belirtildi.
- Erken tanı için nükleer görüntüleme ve kan testlerinin önemine değinilirken, tedavi sürecinde multidisipliner ve kişiye özel yöntemlerin gerekliliği vurgulandı.
- Zihinsel sağlığın korunmasında Akdeniz tipi beslenme, erken yaşta edinilen zihinsel alışkanlıklar ve düzenli fiziksel aktivitelerin belirleyici olduğu ifade edildi.
Alzheimer hastalığında erken tanı, hastalığın seyrinin izlenmesi ve uygun tedavi yöntemlerinin belirlenmesi, hasta ve hasta yakınları açısından önemini koruyor. Medipol Sağlık Grubu, 1-30 Eylül Dünya Alzheimer Ayı kapsamında düzenlediği panelde hastalığın tanı ve tedavisindeki güncel gelişmeleri farklı uzmanlık alanlarının katkısıyla ele aldı. Panelde yeni nesil tedaviler, aşı uygulamaları, görüntüleme yöntemleri, beslenme ve psikolojik destek başlıkları değerlendirildi.
Alzheimer tedavisinde yeni gelişmeler
Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Lütfü Hanoğlu’nun moderatörlüğünde gerçekleştirilen panele; İç Hastalıkları ve Geriatri Uzmanı Prof. Dr. Sevgi Aras, Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Buse Çağla Arı, Nükleer Tıp Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Tansel Çakır, Nöroloji Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Özden Erkan Oğul, Diyetisyen Beyza Tağraf ve Psikolog Suat Yılmaz katıldı.
Prof. Dr. Hanoğlu, Alzheimer hastalığının yalnızca tek bir uzmanlık alanıyla değerlendirilemeyecek kadar kapsamlı olduğunu belirtti. Tanı ve takip sürecinde farklı branşların iş birliği yapması gerektiğini ifade eden Hanoğlu, hastalığın yalnızca hastayı değil, ailesini ve toplumu da ilgilendirdiğini söyledi.
Son dönemde öne çıkan gelişmeler arasında yeni nesil tedavilerin bulunduğunu belirten Hanoğlu, şu ifadeleri kullandı:
“Yeni sınıf tedaviler hastalığın seyrini yavaşlatma kapasitesine de sahip. Yakın zamanda Türkiye’de de kullanıma geçecek.”
Bu tedavilerin henüz gelişimin erken aşamasında olduğunu vurgulayan Hanoğlu, gelecek dönemde daha yeni tedavi seçeneklerinin ortaya çıkabileceğini belirtti.
Alzheimer’dan korunmada yaşam tarzının rolü
İç Hastalıkları ve Geriatri Uzmanı Prof. Dr. Sevgi Aras, Alzheimer hastalığının erken evrede tespit edilebildiğini ifade etti. Bilişsel sağlığın korunmasında yaşam tarzının önemli bir yere sahip olduğunu belirten Aras, beynin çocukluk döneminden itibaren aktif tutulması gerektiğine dikkat çekti.
Ekran kullanımındaki artışın yanı sıra eğitim süreçlerinin ilerleyen yaşlardaki bilişsel kapasiteyle ilişkisine değinen Aras, zihinsel aktivitelerin önemini şu sözlerle anlattı:
“Matematik, dil öğrenme, enstrüman çalma gibi aktiviteler yapılmalı. Gençlik çağında beyin ne kadar fazla bilgiye maruz kalırsa o kadar sağlıklı oluyoruz.”
Beslenmenin de bilişsel sağlık açısından önem taşıdığını belirten Aras, yapay ürünler ve fast food yerine Akdeniz mutfağının tercih edilmesini, vitamin kontrollerinin ise ihmal edilmemesini önerdi.
Alzheimer aşısında hasta seçimi önem taşıyor
Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Buse Çağla Arı, Alzheimer hastalığı için kesin bir tedavi bulunmadığını ancak hastalığın seyrini değiştirmeyi amaçlayan yeni tedavilerin kullanılmaya başlandığını söyledi.
Bu tedavilerin beyindeki bazı fizyolojik süreçleri etkileyerek hastalığın ilerlemesini yavaşlatmayı hedeflediğini belirten Arı, her hastanın aşı tedavisi için uygun olmadığını vurguladı.
Doç. Dr. Arı, hasta seçimi ve takip sürecine ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“Her hastada aşı tedavisi olmuyor. İnce eleyip sık dokumamız gerekiyor. Hastaları yakından takip etmek ve iyi değerlendirmek gerekiyor.”
Aşı tedavileri konusunda değerlendirme yapılırken hastanın uygunluğunun ayrıntılı biçimde ele alınması gerektiğini belirten Arı, bu alandaki gelişmelerin henüz erken aşamada olduğunu ifade etti.
Görüntüleme yöntemleri erken tanıya katkı sağlıyor
Nükleer Tıp Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Tansel Çakır, görüntüleme yöntemlerinin Alzheimer hastalığının tanı ve değerlendirme sürecinde önemli bilgiler sunduğunu belirtti. Genetik testlerin de erken dönemde risklerin değerlendirilmesine katkı sağlayabildiğini ifade eden Çakır, görüntüleme yöntemlerinin beyindeki proteinlerin yerleşimini belirlemedeki rolüne dikkat çekti.
Dr. Çakır, görüntüleme yöntemlerinin sağladığı avantajı şöyle açıkladı:
“Görüntülemenin bize en büyük avantajı, istemediğimiz proteinlerin nerede yerleştiğini saptamaktır. Nereye yerleştiklerini ve nereye yayıldıklarını belirleyebiliyoruz.”
Çakır ayrıca kan örneği üzerinden gerçekleştirilen testlerin de değerlendirme sürecinde kullanılabildiğini söyledi.
Fiziksel ve zihinsel aktiviteler desteklenmeli
Nöroloji Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Özden Erkan Oğul, yaşlı bireylerin fiziksel ve zihinsel açıdan aktif kalmasının önemini vurguladı. Toplumda yaşlı bireylerin pasif bir yaşam sürmesi gerektiği yönündeki anlayışın değişmesi gerektiğini belirten Oğul, fiziksel aktivitelerin yanı sıra bulmaca ve satranç gibi zihinsel uğraşların da günlük yaşama dahil edilmesini önerdi.
Alzheimer hastalığında farklı uzmanlık alanlarının birlikte çalışması gerektiğini ifade eden Oğul, multidisipliner yaklaşımın önemini şu sözlerle aktardı:
“Bu hastalıkta multidisipliner yaklaşılması gerekiyor. Rehabilitasyon, yaşam tarzı gibi her alanda değişikliğe gidilmesi gerekiyor.”
Egzersiz ve zihinsel aktivitelerin belirlenmesinde kişinin ilgi alanlarının dikkate alınmasının sürece katkı sağlayabileceğini de belirtti.
Alzheimer hastaları için kişiye özel beslenme planı
Diyetisyen Beyza Tağraf, Alzheimer sürecinde dengeli ve doğru beslenmenin önemine dikkat çekti. Beslenme planlamasında yalnızca kilo kontrolünün hedeflenmemesi gerektiğini belirten Tağraf, hastaların ve yakınlarının doğru beslenme konusunda bilinçlendirilmesinin önem taşıdığını söyledi.
Tağraf, beslenme eğitimi ve koruyucu yaklaşım hakkında şu ifadeleri kullandı:
“Önleyici ve koruyucu beslenme sistemini oluşturuyoruz. Burada hasta ve hasta yakınlarına beslenme eğitimi veriyoruz.”
Toplumda doğru kabul edilen bazı beslenme alışkanlıklarının her Alzheimer hastası için uygun olmayabileceğini belirten Tağraf, beslenme takibinin kişiye özel olarak planlanması gerektiğini ifade etti.
Beynin uyum becerisi desteklenmeye çalışılıyor
Psikolog Suat Yılmaz, Alzheimer hastalarında beynin dışarıdan uyarılmasına yönelik kullanılan yöntemler hakkında bilgi verdi. Elektriksel uyarım sağlayan cihazlarla beynin uyum becerisinin desteklenmesinin hedeflendiğini belirten Yılmaz, yöntemin amacını şöyle açıkladı:
“Beyni dışarıdan uyardığımız zaman beynin uyum becerisini artırmayı hedefliyoruz. Beyne alternatiflerin olduğunu öğretmeye çalışıyoruz.”
Uygulamanın her hasta için uygun olmayabileceğini belirten Yılmaz, öncelikle hastanın tedaviye uygunluğunun değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Değerlendirmenin ardından tedavi sürecinin planlandığını ifade eden Yılmaz, yönteme erken başlanmasının bazı hastalarda fayda sağlayabildiğini belirtti.