- Asıl adı Yılmaz Pütün olan sanatçı, sinemaya film dağıtımı yaparak başladı.
- Umut filmiyle Türk sinemasında yeni bir anlatım döneminin öncülerinden oldu.
- Yol, 1982’de Cannes Film Festivali’nde Altın Palmiye kazanan ilk Türk filmi oldu.
Çocuk yaşta bisikletiyle sinemalara film bobinleri taşıyan Yılmaz Güney’in yolculuğu, Cannes Film Festivali’nin en büyük ödülüne kadar uzandı. Oyunculuktan yönetmenliğe, senaristlikten edebiyata farklı alanlarda üretim yapan sanatçı, Türk sinemasının uluslararası görünürlüğünde önemli rol oynadı.
Yılmaz Güney kimdir?
Asıl adı Yılmaz Pütün olan sanatçı, 1937’de Adana’nın Yenice köyünde doğdu. İlk ve orta öğrenimini Adana’da tamamladı.
Henüz 13 yaşındayken harçlığını çıkarmak için bisikletiyle sinemalara 16 milimetrelik film bobinleri taşıdı ve sırtındaki panoda film afişleri sergiledi. Daha sonra And Film ve Kemal Film’in bölge temsilciliklerinde dağıtım görevlisi olarak çalıştı.
Edebiyata ilgisi onu sinemaya yöneltti. Yaşar Kemal aracılığıyla tanıştığı yönetmen Atıf Yılmaz’ın yanında asistanlık yaptı.
“Çirkin Kral” nasıl doğdu?
Yılmaz Güney, profesyonel oyunculuğa 1959’da senaryolarını da yazdığı Bu Vatanın Çocukları ve Alageyik filmleriyle başladı. Bu yapımların ardından “Güney” soyadını kullanmaya başladı.
1963 yapımı İkisi de Cesurdu filmindeki kabadayı karakteriyle dikkat çeken oyuncu, zamanla “Çirkin Kral” lakabıyla anıldı. Lütfi Akad’ın yönettiği Hudutların Kanunu’ndaki performansıyla 1967 Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde En İyi Erkek Oyuncu ödülünü kazandı.
Kariyeri boyunca Kahreden Kurşun, Kızılırmak Karakoyun, İnce Cumali, Seyit Han, Aç Kurtlar, Acı, Baba ve Ağıt gibi çok sayıda filmde oyuncu, yönetmen ve senarist olarak görev aldı.
Edebiyat çalışmalarını da sürdüren Güney, Boynu Bükük Öldüler romanıyla 1972’de Orhan Kemal Roman Ödülü’nü kazandı.
Türkiye’nin ilk Altın Palmiyesi Yol ile geldi
Güney’in cezaevinde yazdığı Sürü, Zeki Ökten tarafından sinemaya aktarıldı. Senaryosunu yine cezaevinde kaleme aldığı Yol’un yönetmenliğini ise Şerif Gören’le birlikte üstlendi.
Film, 1982 Cannes Film Festivali’nde Altın Palmiye ve Uluslararası Eleştirmenler Federasyonu Ödülü’nü kazandı. Yol, festivalin büyük ödülüne ulaşan ilk Türk filmi olarak sinema tarihine geçti.
1982’de Türk vatandaşlığından çıkarılan Güney, Fransa’da çektiği son filmi Duvar’ı 1983’te tamamladı. Yapım aynı yıl Cannes Film Festivali’nin yarışma bölümünde gösterildi.
Kariyeri boyunca 114 filmde oyuncu, 26 filmde yönetmen, 15 filmde yapımcı ve 64 filmde senarist olarak görev alan Yılmaz Güney, mide kanseri nedeniyle 9 Eylül 1984’te Fransa’da hayatını kaybetti. Sanatçı, Paris’teki Père-Lachaise Mezarlığı’na defnedildi.