Gerçekleşme ihtimali yüzde 55 olan ilk senaryo: Erdoğan yeniden seçiliyor fakat Cumhur İttifakı Meclis çoğunluğunu kaybediyor.
Fitch Solutions 2023 milletvekili seçim sonucunun Haziran 2015’teki seçimlere benzeyeceğini ve AKP’nin Meclis çoğunluğunu kaybedeceğini tahmin ediyor. Buna karşılık Erdoğan’ın marjinal bir farkla yeniden seçileceğini öngörülüyor.
Bu sonucun Türkiye’de tartışma yaratabileceğini tahmin eden Fitch, muhalefetin cumhurbaşkanlığı seçimlerine hile karıştırıldığı iddiasını ortaya atacağını, Erdoğan’ın da ülkeyi uzun süreli bir kaosa süreklememek için muhalefet üyelerine kabinede yer vererek seçim hilesi iddialarını yatıştıracağını öngörüyor.
Fitch analizin bu bölümünde “Erdoğan’ın dış politikada kontrolü elinde tutmaya çalışacağına inanıyoruz. Çünkü bu cephedeki pozisyonu çoğunlukla siyaset üstü destek alıyor. (Burada bipartisan support ifadesi kullanılıyor). Ancak Erdoğan Kabine’deki önemli mevkileri CHP’lilere vermesi durumunda muhalefet ekonomi yönetiminde daha büyük roller üstlenebilir. Bu yapı ekonomi yönetiminde ortodoks politikalara dönüşe izin verebilir” deniliyor.
Yüzde 22.5 ihtimali bulunan ikinci senaryo: Erdoğan seçiliyor ve aynı zamanda Cumhur İttifakı Meclis çoğunluğunu koruyor.
Bu senaryoya göre kabine yapısında bir değişiklik beklemiyor. Böyle bir sonuç halinde muhalefetin seçim hilesi iddiasında bulunacağını, ancak sonucu tersine çevirmede başarılı olamayacağı düşünülüyor.
“Muhalefetin seçim hilesi iddiaları yaygınlaşırsa, Erdoğan ve AKP’nin 2023- 2028 dönemi meşruiyet tartışmalarıyla başlayacak ve bu da iktidarın karar alma süreçlerini daha komplike hale getirecektir. Meşruiyet tartışmaları üzerine ortaya çıkacak protestolar büyüme üzerinde baskı oluşturacak ve TL’de de kısa vadeli baskılar yaşanacaktır. TL üzerindeki baskılan neticesinde, Erdoğan’ın geçici olarak geleneksel ekonomi politikasına (daha yüksek faiz oranları), yani 2020’deki duruşuna geri döneceğini tahmin ediyoruz. Ancak Erdoğan ve AKP yönetiminin uzun vadede ekonomi politikaları üzerindeki kontrolünün sürmesini, dolayısıyla göreli bir mali (bütçe) sağduyuyla birlikte, yüksek enflasyon ve TL’deki zayıflama kombinasyonunu oluşturacak alışılmışın dışındaki ekonomi bileşimine geri döneceğine inanıyoruz.”
“Fitch Solutions olarak, bu senaryo politika sürekliliği anlamına gelse de, Türkiye ekonomisi için en olumsuz senaryo olacağını düşünüyoruz. Muhalefetin seçim sonuçlarına karşılık ülke çapında protestolar düzenleyerek seçim hilesi iddialarında bulunması kuvvetle muhtemel. Erdoğan’ın, büyümeyi desteklemeye devam etmek için daha fazla faiz indirimi baskısı yapması TL’deki zayıflama baskısını artıracaktır, bu da ödemeler dengesi krizini hızlandırabilir. Dış borcu olan sektörleri kurtarmak adım atılması bütçe açıklarını rekor seviyelere yükseltebilir. İç borç faiz ödemeleri enflasyon yükselse de kontrol altında tutulabilir. Ancak ödemeler dengesi krizi resesyona yol açıp ithalat talebini de durdurabilir. Türkiye’nin Suudi Arabistan ve diğer Körfez ülkelerinden bir miktar mali destek alarak krizden çıkması muhtemeldir ama bunun ardından ekonomi düşük büyüme sürecine girecektir.”
Hükümet 2020 öncesi faiz politikalarına ve ekonomilerine kısa bir dönüş yaparak ekonomiyi rahatlatmayı ve liraya güveni artırmayı planlayacak ama sonra yine faiz düşürme politikalarına dönecek; liranın değeri düşecek ve enflasyon artacak.
Son senaryoda ise %22.5 ile Erdoğan kaybediyor
Son senaryoda ise Türkiye'de rejim değişikliği olma ihtimali ele alınıyor.
“Fitch Solutions olarak biz Erdoğan’ın böyle bir sonucu kabil edeceğinden şüphe ettiğimiz için geçiş süreci muhtemelen çalkantılı olacaktır. Erdoğan olağanüstü hal ilan etse veya seçim sonuçlarını tamamen iptal etse bile, muhalefet destekçilerinin geniş çaplı protestolar düzenleyerek buna karşı çıkmalarını ve Erdoğan'ın eninde sonunda yenilgiyi kabul etmek zorunda kalacağını varsayıyoruz. Sorunsuz bir devir teslimi gerçekleştirmesi için Türkiye'nin ABD'li ve Avrupalı müttefiklerinden Erdoğan'a yönelik baskı olabilir. Kısa vadeli kargaşa sırasında, siyasi risk artacak ve bu muhtemelen lira üzerinde baskı oluşturacaktır. Ancak, Erdoğan yenilgiyi kabul ettikten sonra, yönetimi devralacak muhalefetin piyasayı istikrara kavuşturmak için bazı hızlı düzeltmeler yapacağına inanıyoruz. Bunlardan biri Merkez Bankası’nın bağımsızlığını güçlendirmek ve geleneksel para politikasına dönüş olacaktır. Mevcut koşullar göz önüne alındığında, Erdoğan'ın bu sonucu kolay kolay kabul etmeyeceğine, CHP'nin ve muhalefetin geri kalanının bir ortak paydada birleşemeyebileceğine inanıyoruz.”
Hükümet nasıl kurulacak peki bu senaryoda? Buradaki en olası sonuç, Erdoğan sebebiyle oluşan milli güvenlik problemlerini gerekçe göstererek olağanüstü hal duyuru edip seçim neticelerini iptal etmesi fakat nihayetinde yenilgiyi kabul etmesidir. Ekonomik sonuçlarında ise TL'nin zaman içinde güçlenmesi beklenmektedir.
Bu senaryoda enflasyon 2023 yılında yüzde 23,1'e, 2024 yılında 12,2'ye, 2025 yılında ise tek hanelere inerek 9,3'e kadar düşecek. Dolar kuru 2023'te 24,2 lira, 2024'te 22,5 lira, 2025'te 18,2 lira seviyesinde olacak. Politika faizinin ise 2023'te yüzde 19,6, 2024'te yüzde 27,3, 2025'te yüzde 20 olması tahmin ediliyor.