- Ukrayna, Starshield sisteminde cephe hattının tamamını etkileyen yeni hız kısıtlamalarıyla karşı karşıya kaldı.
- Sistemi kullanan İHA ve askeri araçların uydu bağlantısını kaybetmeden ulaşabileceği hız saatte 161 kilometreyle sınırlandırıldı.
- Ukrayna lideri Zelenskiy, kısıtlamalar nedeniyle Rusya'nın jet motorlu İHA'larını engellemenin zorlaştığını ve bazı saldırıların önlenemediğini söyledi.
- Ekim ayında benzer kısıtlamalar uygulanmış, 24 Ekim'de kaldırılmıştı. Kiev yönetimi, Starshield'e bağımlılığını azaltmak için alternatif uydu iletişim sistemleri arıyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Elon Musk'ın sahibi olduğu SpaceX'in askeri uydu iletişim sistemi Starshield'e yeniden hız sınırlaması getirildiğini açıkladı.
Zelenskiy, Savunma Bakanı Yevhenii Khmara ve Genelkurmay Başkanı Mykhailo Drapatyi'den aldığı bilgilerin ardından yaptığı açıklamada, kısıtlamaların birkaç gündür cephe hattının tamamında ve Rusya'nın işgali altındaki Ukrayna topraklarında uygulandığını belirtti.
Ukrayna lideri, Starshield kullanan sistemlere saatte 161 kilometre hız sınırı getirildiğini ifade etti.
Söz konusu kısıtlama, internet bağlantısının veri aktarım hızını değil, Starshield terminalleriyle donatılmış İHA ve diğer askeri araçların uydu bağlantısını kaybetmeden ulaşabileceği hareket hızını sınırlıyor. Bu durum özellikle yüksek hızda hareket eden önleme İHA'larının operasyonlarını etkiliyor.
"Bazı saldırıları engelleyemedik"
Ukrayna ordusunun bağlantı sorunlarını incelediğini belirten Zelenskiy, yaşananların rastgele teknik arızalardan değil, sistematik kısıtlamalardan kaynaklandığı sonucuna ulaştıklarını söyledi.
Kısıtlamaların özellikle Rusya'nın jet motorlu saldırı İHA'larının önlenmesini zorlaştırdığını kaydeden Zelenskiy, bazı saldırıların hava savunma sistemlerinin yeterli hıza ulaşamaması nedeniyle engellenemediğini belirtti.
Ukrayna lideri, "Önleme sistemlerimiz yeterli hıza ulaşamadığı ve zamanında müdahale edemediği için engelleyemediğimiz saldırılar oldu" ifadelerini kullandı.
Zelenskiy, kısıtlamaların nedenini açıklığa kavuşturmak için ABD yönetimiyle temas halinde olduklarını da bildirdi.
Benzer kriz ekim ayında da yaşanmıştı
Starlink ve askeri versiyonu Starshield sistemlerinde benzer bağlantı sorunları ilk kez 13-14 Ekim gecesi yaşanmıştı. Ukrayna ordusunun kullandığı terminaller, saatte yaklaşık 160 kilometre hızla hareket eden araçlarda bağlantı kaybı yaşamaya başlamıştı.
Kısıtlamalar, Ukrayna'nın İHA operasyonlarını, askeri lojistiğini ve cephedeki iletişimini aksatmıştı. Ukrayna Savunma Bakanlığı, Washington ile gerçekleştirilen üst düzey temasların ardından 24 Ekim'de kısıtlamaların kaldırıldığını duyurmuştu. Bakanlık, sistemlerin saatte 400 kilometreyi aşan hızlarda istikrarlı biçimde çalışabildiğini açıklamıştı.
İlk kısıtlamaların kimin talimatıyla uygulandığı konusunda ise ABD yönetimi ile SpaceX arasında sorumluluk tartışması yaşanmıştı. ABD Başkanı Donald Trump, kısıtlamaları kendisinin talep ettiği yönündeki iddiaları reddetmişti. Dışişleri Bakanı Marco Rubio da yönetimin sorumlu olmadığını savunmuştu.
SpaceX CEO'su Elon Musk ise Starshield'in ABD hükümetinin mülkiyetinde ve kontrolünde olduğunu, sistemin kullanımına ilişkin kararların ABD ordusu ve nihayetinde başkan tarafından alındığını söylemişti.
Ukrayna alternatif uydu sistemleri arıyor
Yeniden başlayan kısıtlamalar, Ukrayna ordusunun ABD kontrolündeki uydu iletişim altyapısına bağımlılığını bir kez daha gündeme getirdi.
Kiev yönetiminin Starshield'e erişimini sağlayan mevcut anlaşmanın 2027 yılının ortasında sona ermesi bekleniyor. Ukraynalı yetkililer, sistemin askeri operasyonlar açısından kritik önem taşıması nedeniyle yeni anlaşma görüşmelerinin başlatılması gerektiğini belirtiyor.
Ukrayna, dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla alternatif uydu iletişim sistemleri geliştirmek için de adımlar atıyor. Bu kapsamda Savunma Bakanlığı, 22 Ekim'de Finlandiyalı ICEYE ve Nokia şirketleriyle Ukrayna'nın kendi kontrolünde olacak bir uydu iletişim sistemi geliştirilmesini değerlendirmek üzere niyet mektubu imzaladı.
Ancak Ukrayna ordusu, cephedeki iletişim ve İHA operasyonlarında halen büyük ölçüde Starshield sistemine bağımlı.
AB'den SpaceX'e çağrı
Avrupa Birliği Komisyonu da Ukrayna'da Starshield hizmetlerinde yeniden kesinti yaşandığına ilişkin haberleri değerlendirdi.
Komisyon Sözcüsü Thomas Regnier, iddiaların doğrulanması halinde durumun kabul edilemez olacağını belirterek SpaceX'in Ukrayna'ya sunduğu hizmetlerde tutarlı bir yaklaşım sergilemesi gerektiğini söyledi.
Regnier, Starshield hizmetlerinin Ukrayna'da askerlerin iletişimini sürdürmesi, sivillerin korunması ve ülkenin topraklarını savunabilmesi için acilen yeniden sağlanması çağrısında bulundu.