- Rusya'nın 2022'den bu yana kontrolünde tuttuğu Oleşki'de gıda, su, elektrik ve sağlık hizmetlerine erişim büyük ölçüde kesildi; kentte yaklaşık 2 bin kişinin kaldığı tahmin ediliyor.
- Bölge sakinleri, mayıstan bu yana düzenli gıda teslimatı yapılmadığını ve yazın yetiştirilen sebzelerin tükenmesinin ardından yenilebilir bahçe otlarını toplamaya başladıklarını aktarıyor.
- 20 Eylül'de gıda taşıyan iki sivilin İHA saldırısında öldüğü dört ayrı kaynak tarafından doğrulandı. Bölge sakinleri ayrıca çocuklarda yetersiz beslenme ve sağlık sorunları yaşandığını belirtiyor.
- Ukrayna, uluslararası toplumu insani yardım koridoru oluşturulması ve sivillerin tahliye edilmesi için Rusya'ya baskı yapmaya çağırırken, Moskova ise krizin varlığını kabul ediyor ancak sorumluluk konusunda Kiev'i suçluyor.
Ukrayna'nın Herson bölgesinde, Rusya'nın işgali altında bulunan Oleşki kentinde insani kriz derinleşiyor. BBC'nin bölgeden aktardığı bilgilere göre kentte yaşayan siviller gıda ve suya ulaşmakta büyük zorluk çekerken, elektrik, gaz ve düzenli sağlık hizmetleri de bulunmuyor.
Tam kapsamlı savaş öncesinde yaklaşık 24 bin kişinin yaşadığı Oleşki'de nüfusun yaklaşık 2 bine kadar gerilediği tahmin ediliyor. Ukrayna Dışişleri Bakanlığı ise daha geniş Oleşki yerleşim bölgesinin nüfusunun 40 binden yaklaşık 6 bine düştüğünü bildirdi.
Kentte artık hiçbir dükkânın açık olmadığı, temel gıda ve hijyen ürünlerinin de bulunamadığı aktarılıyor.
“Son gıda teslimatı mayısta yapıldı”
Oleşki'de yaşayan ve güvenliği nedeniyle gerçek adı açıklanmayan Halia, BBC'ye yaptığı açıklamada kentteki gıda krizinin boyutunu anlattı.
Halia, son gıda teslimatının mayıs ayında yapıldığını ve günlük olarak yalnızca bir öğün yemek yiyebildiğini söyledi. Evinde hazırlayabildiği yiyeceklerin çoğunlukla sade ekmek, domates ve zaman zaman bal ile sınırlı kaldığını belirtti.
Yaz aylarında yetiştirilen sebzelerin tükenmesinin ardından kent sakinleri, yenilebilir olduğuna inandıkları bahçe otlarını ve yabani bitkileri toplamaya başladı.
Hangi bitkilerin yenilebileceği ve nasıl hazırlanması gerektiği, kent sakinleri arasındaki mesajlaşma gruplarında önemli bir gündem haline geldi. İnsanların ellerindeki sınırlı yiyecekleri takas ettiği veya birbirleriyle paylaştığı da bildiriliyor.
Ukrayna Ulusal Holodomor Soykırımı Müzesi de 16 Eylül'de yayımladığı açıklamada, Oleşki ve çevresinde gıda krizinin sonbahar 2025'ten bu yana ciddi biçimde kötüleştiğini, bazı bölge sakinlerinin sülün, güvercin ve yiyecek yerine geçen maddeleri tüketmek zorunda kaldığını bildirdi.
Gıda taşıyan iki sivil öldürüldü
Kentteki gıda krizinin yanı sıra sivillerin ihtiyaçlarını karşılamak için kent dışına çıkmasının da büyük risk taşıdığı belirtiliyor.
20 Eylül'de Oleşki'ye yaklaşık 23 kilometre uzaklıktaki Radensk'ten gıda taşıyarak dönen bir çiftin, sokağa çıkma yasağının başlamasından önce kente ulaşamadığı ve daha sonra bir İHA saldırısında öldürüldüğü bildirildi.
Dört ayrı kaynak, iki sivilin 20 Eylül'de öldürüldüğünü doğruladı. Olay, kent sakinlerinin temel ihtiyaçlarını karşılamak için gerçekleştirdiği yolculukların dahi ölümcül risk taşıdığını gösteren son örneklerden biri oldu.
Ukrayna makamları ayrıca kentten ayrılmaya çalışan veya yiyecek almak için dışarı çıkan sivillerin Rus FPV dronlarının saldırılarına maruz kaldığını belirtiyor.
Çocukların durumu kötüleşiyor
Oleşki'de kalan çocukların da ciddi insani sorunlarla karşı karşıya olduğu aktarılıyor.
Bölge sakinleri, yetersiz beslenme ve sağlık hizmetlerinin bulunmaması nedeniyle çocukların durumunun kötüleştiğini söylüyor. Kentte eğitim imkanlarının da büyük ölçüde ortadan kalktığı belirtiliyor.
Sağlık hizmetlerinin de son derece sınırlı olduğu, kentte yalnızca bir hastanenin kısmen faaliyet gösterdiği ve bazı ağır tıbbi müdahalelerin gerçekleştirilemediği bildiriliyor.
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları İzleme Misyonu'nun verilerine göre Oleşki ve komşu Hola Prystan'da 2026 yılı içinde en az 29 sivil öldü, 54 kişi yaralandı. BM, ölümlerin ve yaralanmaların çoğunun İHA saldırılarından kaynaklandığını bildirdi.
Ukrayna insani koridor çağrısı yapıyor
Ukrayna yönetimi, Oleşki'deki sivillerin tahliye edilmesi ve bölgeye insani yardım ulaştırılması için uluslararası kuruluşlardan destek istiyor.
Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, konuyu BM Genel Kurulu gündemine taşıdıklarını ve uluslararası baskı oluşturulması için diplomatik girişimlerde bulunduklarını açıkladı. Kiev, gıda ve ilaçların bölgeye ulaştırılabilmesi için insani koridor oluşturulmasını ve sivillerin güvenli şekilde tahliye edilmesini talep ediyor.
Ukrayna ayrıca Uluslararası Kızılhaç Komitesi'nin bölgeye erişim sağlaması ve tahliye operasyonuna destek vermesi çağrısında bulunuyor.
Ukrayna Parlamentosu İnsan Hakları Komiseri Dmytro Lubinets de ağustos ayında sivillerin tahliyesi için gerekli hazırlıkların tamamlandığını, ancak Rus tarafının tahliyeye izin vermediğini açıklamıştı.
Moskova da krizi kabul etti
Kremlin ise Oleşki'de kritik bir durum yaşandığını ve gıda ile ilaç tedarikinde sorunlar bulunduğunu kabul etti. Ancak Moskova, krizin sorumluluğunu Kiev'e yükledi ve Rus ordusunun sorunun çözülmesi için çalıştığını savundu.
Ukrayna ise kentin Rus güçleri tarafından abluka altında tutulduğunu, yardım ve tahliye girişimlerinin engellendiğini belirtiyor.
Oleşki'deki durumla ilgili tarafların açıklamaları birbirinden farklılık gösterirken, bağımsız kaynakların bölgeye erişiminin son derece sınırlı olması nedeniyle sahadaki koşulların tamamının bağımsız biçimde doğrulanması güçleşiyor.
