- Yükseköğretim hayali yarıda kalan binlerce öğrenciyi heyecanlandıran düzenleme resmi olarak yürürlüğe girdi.
- Yeniden okula dönmek isteyen adaylar için belirlenen kritik başvuru takvimi ile merak edilen şartların detayları netleşti.
- Belirli suçlardan ceza alanlar ile bazı özel eğitim kurumlarının kapsam dışında tutulduğu kararda ek sınav ve geçiş hakları da yer aldı.
Yükseköğretimde uzun süredir beklenen öğrenci affı yürürlüğe girdi. 7592 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında, çeşitli nedenlerle üniversiteyle ilişiği kesilen öğrenciler ile bir programa yerleştiği halde kayıt yaptıramayanlara yeniden öğrenim hakkı tanındı.
Düzenlemenin en dikkat çeken ayrıntılarından biri başvuru süresi oldu. Öğrenci affından yararlanmak isteyenlerin, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içinde ilgili yükseköğretim kurumuna başvurması gerekiyor. Hakkı kabul edilen öğrenciler, 2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrenimlerine yeniden başlayabilecek.
Yeni düzenleme hazırlık ve intibak programlarının yanı sıra ön lisans, lisans tamamlama, lisans ve lisansüstü eğitim kademelerini kapsıyor.
Öğrenci affından kimler yararlanabilir?
Kanunda belirtilen istisnalar dışında, çeşitli nedenlerle yükseköğretim kurumuyla ilişiği kesilen öğrenciler yeniden öğrenim hakkından yararlanabilecek.
Kapsamda, kendi isteğiyle üniversiteden ilişiğini kesen öğrenciler de bulunuyor. Ayrıca bir yükseköğretim programını kazanmasına rağmen çeşitli nedenlerle kayıt yaptıramayanlar da düzenleme kapsamında yeniden öğrenim hakkı elde edebilecek.
Öğrenci affından yararlanabilecek gruplar genel olarak şöyle:
- Üniversiteyle ilişiği kesilen öğrenciler
- Kendi isteğiyle ilişiğini kesen öğrenciler
- Bir programa yerleştiği halde kayıt yaptıramayanlar
- Hazırlık ve intibak öğrencileri
- Ön lisans öğrencileri
- Lisans tamamlama ve lisans öğrencileri
- Lisansüstü öğrencileri
Ancak kanunda bazı öğrenci grupları açık şekilde kapsam dışında bırakıldı.
Öğrenci affı başvurusu ne zaman yapılacak?
Öğrenci affından yararlanmak isteyenler için 4 aylık başvuru süresi bulunuyor. Başvurular, öğrencinin daha önce ilişiğinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandığı yükseköğretim kurumuna yapılacak.
Düzenlemeden yararlanma hakkı elde eden öğrenciler, 2026-2027 akademik yılında eğitimlerine yeniden başlayabilecek. Uygulamanın ayrıntıları, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenecek usul ve esaslarla netleşecek.
Öğrenci affında kimler kapsam dışında?
Düzenleme geniş bir öğrenci grubuna dönüş imkânı sağlasa da bazı suçlardan mahkûm olanlar öğrenci affından yararlanamayacak.
Buna göre;
- Terör suçlarından,
- Kasten öldürme,
- İşkence,
- Eziyet,
- Cinsel saldırı,
- Çocukların cinsel istismarı,
- Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti
suçlarından mahkûm olanlar düzenlemenin dışında tutuldu.
Bunun yanı sıra sahte belge nedeniyle kaydı iptal edilenler, kayıt sırasında sahte belge verenler ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 71'inci maddesinde belirtilen suçlar kapsamında ilişiği kesilenler de aftan yararlanamayacak.
Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum ya da gruplara üyeliği, mensubiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler de kapsam dışında bulunuyor.
Askerlik yapan öğrenciler için de düzenleme var
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini sürdüren öğrenciler için de özel bir hüküm getirildi. Bu durumdaki öğrenciler, terhislerini takip eden 2 ay içinde ilgili yükseköğretim kurumuna başvurarak düzenlemeden yararlanabilecek.
Yeniden öğrenime başlayan öğrencilerin askerlik erteleme işlemleri ise 7179 sayılı Kanun'un ilgili hükümlerine göre gerçekleştirilecek.
Öğrenci affıyla yatay geçiş yapılabilecek mi?
Yeni düzenleme, belirli şartları taşıyan öğrenciler için yatay geçiş imkânı da getiriyor.
Buna göre öğrenci affından yararlanarak yeniden öğrenci statüsü kazananlar, ÖSYS/YKS puanlarının üniversiteye giriş yaptıkları yıl itibarıyla aynı veya farklı bir diploma programının aynı türdeki taban puanına sahip olması halinde söz konusu programlardan birine yatay geçiş talebinde bulunabilecek.
Ancak farklı bir diploma programına yatay geçişle kabul edilecek öğrenci sayısı; ilgili programın öğrenci sayısı ve üniversitenin fiziki koşulları dikkate alınarak belirlenecek.
Açık öğretime geçiş hakkı da bulunuyor
Öğrenci affından yararlanarak yeniden yükseköğretim öğrencisi olanlar için açık öğretim seçeneği de getirildi.
Başvuru yapılması halinde öğrenciler, Anadolu Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi bünyesindeki eşdeğer açık öğretim ön lisans veya lisans programlarına yatay geçiş yapabilecek. Bu geçişin nasıl uygulanacağına ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisi YÖK'te olacak.
Azami öğrenim süresini dolduranlara ek sınav hakkı
Kanunla öğrenci affından bağımsız olarak azami öğrenim süresini dolduran bazı öğrenciler için de yeni bir hak tanındı. Azami öğrenim süresi sonunda mezuniyet aşamasında bulunan ve intörn eğitimi dönemi hariç son sınıfta olan öğrencilere, başarısız oldukları veya daha önce alamadıkları teorik ve uygulamalı dersler için iki ek sınav/tekrar hakkı verilecek.
Derslerini başarıyla tamamladığı halde uygulamalı veya intörn eğitimine başlamayan, eğitimini tamamlamayan ya da bu eğitimlerde başarısız olan öğrencilere ise söz konusu eğitimleri tamamlama imkânı sağlanacak.
Buna karşılık azami öğrenim süresini dolduran ara sınıf öğrencileri bu ek sınav hakkından yararlanamayacak.
YÖK Başkanı Özvar'dan öğrenci affı açıklaması
Yükseköğretim Kurulu Başkanı Erol Özvar, düzenlemenin yürürlüğe girmesinin ardından yaptığı değerlendirmede, yükseköğretimle bağı çeşitli nedenlerle kopan öğrenciler için yeni bir fırsat oluşturulduğunu belirtti.
Özvar, öğrencilerin dört ay içerisinde ilgili yükseköğretim kurumlarına başvurarak 2026-2027 akademik yılında eğitimlerine yeniden başlayabileceğini ifade etti.
YÖK Başkanı Özvar, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Hiçbir gencimizin hayalinin yarım kalmasını istemiyoruz. Öğrencilerimizi yeniden üniversitelerimizde görmekten büyük mutluluk duyacağız. Hayırlı olsun.”
Polis Akademisi ve MSÜ öğrencileri kapsam dışında
Düzenlemeden, özel kanun hükümlerine tabi bazı yükseköğretim kurumlarının öğrencileri yararlanamayacak.
Bu kapsamda Polis Akademisi ve bağlı eğitim kurumları, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ve bağlı eğitim kurumları ile Milli Savunma Üniversitesi bünyesindeki Harp Okulları, Astsubay Meslek Yüksekokulları ve enstitüler düzenlemenin dışında tutuldu.
Ayrıca Milli Savunma Bakanlığı, Polis Akademisi, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı nam ve hesabına başka yükseköğretim kurumlarında eğitim görürken ilişiği kesilen öğrenciler hakkında da öğrenci affı hükümleri uygulanmayacak.