- Uzmanlar, Türkiye denizlerindeki sıcaklık artışına karşı uyarıda bulundu.
- En dikkat çekici değişimin Marmara Denizi'nde yaşandığı belirtildi.
- Artan sıcaklığın sağlık, deniz yaşamı ve gıda güvenliğini etkileyebileceği vurgulandı.
Türkiye'de deniz suyu sıcaklıklarındaki artışın insan sağlığı ve deniz ekosistemi üzerindeki etkilerine ilişkin dikkat çeken açıklamalar geldi. Namık Kemal Üniversitesi Çorlu Mühendislik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Lokman Hakan Tecer, son 50 yılda Türkiye denizlerinde su sıcaklığının yaklaşık 3 derece arttığını belirterek, en ciddi tablonun Marmara Denizi'nde yaşandığını söyledi. Tecer, artan sıcaklıkların hastalık yapıcı mikroorganizmaların çoğalmasına, istilacı türlerin yayılmasına ve gıda güvenliğinin risk altına girmesine neden olabileceği uyarısında bulundu.
Marmara’da sıcaklık artışı alarm veriyor
İklim değişikliği ve küresel ısınmanın denizler üzerindeki etkisini değerlendiren Prof. Dr. Lokman Hakan Tecer, dünya genelinde deniz suyu sıcaklığının ortalama 1,1 ila 1,5 derece arttığını, Türkiye'de ise bu artışın çok daha yüksek seviyelere ulaştığını söyledi.
Tecer, şu bilgileri paylaştı:
"Üç tarafı denizlerle çevrilen ülkemizdeki deniz suyu sıcaklıklarının son 50 yıldaki artış oranı ise 2,5-3 santigrat derecelere kadar çıkıyor. Ege ve Akdeniz'de son 50 yılda 1,5-2 santigrat derece ortalamaların üzerinde bir artış var. Karadeniz'de 1,3 santigrat derece bir artış söz konusu. En dramatik bulgu da Marmara Denizi'nde. Marmara Denizi'nde son 50 yıl uzun dönem ortalama deniz suyu sıcaklıklarından tam 2,5 santigrat derece bir artış rapor ediliyor. Bu dramatik bir artış."
Kolera ve salmonella riski artabilir
Deniz suyu sıcaklığındaki yükselişin yalnızca ekosistemi değil, insan sağlığını da doğrudan etkileyebileceğini belirten Prof. Dr. Tecer, özellikle hastalık yapıcı mikroorganizmaların çoğalmasına dikkat çekti.
Tecer, şu ifadeleri kullandı:
"Öncelikle patojen popülasyonda bir artış meydan geliyor ki salmonella dediğimiz, kolera dediğimiz patojen hastalık yapıcı mikroorganizmalar deniz suyu sıcaklıklarının artmasıyla çoğalıyor. Bu da insan sağlığının riske sokulması anlamına geliyor."
Denizanası ve istilacı türler çoğalıyor
Artan sıcaklıkların denizlerdeki doğal yaşamı değiştirdiğini vurgulayan Tecer, yerli türlerin yaşam alanlarını kaybettiğini, istilacı canlıların ise hızla yayıldığını söyledi.
"Diğer taraftan deniz suyunun sıcaklıklarının artması, deniz ekosistemlerindeki bütün dengeyi altüst ediyor. Buradaki yerli balık türlerinin ve yaşayan canlıların göç etmesine, bunun yerine istilacı türlerin, balon balığı gibi, aslan balığı gibi veya işte denizanaları gibi istilacı türlerin bu denizlerimize hücum etmesi sonucunu doğuruyor. Marmara Denizi kıyılarında gördüğümüz denizanası saldırılarının sebeplerinden bir tanesi budur."
Balıkçılık ve gıda güvenliği de risk altında
Prof. Dr. Tecer, sıcaklık artışının denizlerde çözünmüş oksijen miktarını azalttığını, bunun da balık popülasyonunu olumsuz etkileyebileceğini belirtti. Denizlerin Türkiye için önemli bir protein kaynağı olduğuna dikkat çeken Tecer, balıkçılığın zarar görmesinin gıda güvenliği açısından da risk oluşturabileceğini ifade etti.
Ayrıca deniz suyu sıcaklığındaki yükselişin buharlaşmayı artırarak kıyı bölgelerinde ani ve şiddetli yağışlara neden olabileceğini, deniz seviyesindeki yükselmenin ise kıyı şeridindeki tarım ve turizm alanlarını tehdit ettiğini söyledi.
Turizm sezonu da etkilenebilir
Yaz aylarında deniz suyu sıcaklığının insan konforu açısından belirli bir aralıkta olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tecer, aşırı sıcak deniz suyunun turizm üzerinde de olumsuz etkiler oluşturabileceğini ifade etti.
"İnsanın deniz suyu sıcaklığıyla alakalı olarak konfor aralığı 24 ile 26 santigrat derecedir. Bu 24 derecenin altında vücut üşür. 26 derecenin üzerindeki sıcaklıkta ise sıcaklanır. Biz denize serinlemek için girerken aslında 29 santigrat derecenin üzerindeki sıcaklıklar bir bunaltıcı ve boğucu etki yapar. Bu da insan sağlığını ve insan konforunu etkileyen bir durumdur. Bu turizmi ciddi anlamda etkileyebilecek bir sonuç doğurur."
Deniz suyu sıcaklığı neden artıyor?
Prof. Dr. Tecer, yaşanan tablonun yalnızca iklim değişikliğiyle açıklanamayacağını belirterek özellikle Marmara Denizi gibi kapalı denizlerde atık su deşarjının da önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.
"Dolayısıyla deniz suyu sıcaklığının insan sağlığından tutun da balık habitatlarına, balıkların içerisindeki ekosisteme kadar bütün dengeleri etkileyen bir durumdur. Bu da sadece iklim değişikliğinde açıklanacak bir durum değildir. Özellikle kapalı denizlerimizde, Marmara gibi atık su deşarjlarının oluşturduğu kirlenme ve deniz suyu sıcaklığının artması da bizim insan kaynaklı etkiler arasına giriyor."