- 48 yaşındaki Rhys Hibbert’ın hipofizinde 11 milimetrelik iyi huylu tümör tespit edildi.
- Yapay zeka, ameliyat sırasında canlı görüntüleri analiz ederek damar ve sinirlerin konumlarını işaretledi.
- Sistem yalnızca danışmanlık sağladı; ameliyatın tüm kontrolü cerrahlarda kaldı.
- Operasyon sonrası görme yetisinin belirgin şekilde düzeldiğini belirten Hibbert, eski enerjisine kavuştuğunu söyledi.
Bedfordshire'da yaşayan iki çocuk babası Hibbert, yaklaşık 18 ay önce öğle arasında yürürken nöbet geçirince hastaneye başvurdu. Yapılan taramalarda kafatasının tabanındaki hipofiz bezinde 11 milimetrelik iyi huylu bir tümör bulundu.
Tümör, beyne kan taşıyan ana damarlar ile görme işlevinden sorumlu optik sinirlere oldukça yakın bir konumdaydı. Baskı nedeniyle çevre görüşü daralan Hibbert'ta zamanla ciddi yorgunluk, baş dönmesi ve günlük yaşamı etkileyen başka sorunlar da ortaya çıktı.
Cerrahlara canlı destek verdi
University College London Hastanesi'ndeki ekip, tümörü burun yoluyla kafatasının tabanına ulaşılarak gerçekleştirilen endoskopik operasyonla çıkardı.
Ancak tümörün çevresindeki önemli damar ve sinirlerin kemik ve sert zar tabakalarının arkasında bulunması operasyonu oldukça hassas hale getirdi. Araştırmacılara göre tümörün tamamen çıkarılamama ihtimali yüzde 25 ila 50, büyük bir kan damarının yaralanma riski ise yüzde 0,5 ila 2 arasındaydı.
Yapay zeka sistemi, operasyon sırasında ikinci bir ekranda canlı video görüntülerini analiz etti. Cerrahi aletleri takip eden sistem, damar ve sinirlerin bulunma ihtimalinin yüksek olduğu bölgeleri işaretleyerek cerrahlara tümöre ulaşmak için daha güvenli alanlar konusunda anlık bilgi verdi.
Yüzlerce ameliyat videosuyla eğitildi
Sistem, hipofiz tümörü ameliyatlarından alınan yüzlerce video kullanılarak geliştirildi. Araştırmacılar, görüntülerdeki damar ve sinirleri tek tek işaretleyerek yapay zekanın insan anatomisindeki kritik yapıları tanımasını sağladı.
Operasyonu gerçekleştiren Profesör Hani Marcus, sistemin bir cerrahın meslek hayatı boyunca karşılaşabileceğinden çok daha fazla ameliyat görüntüsüyle eğitildiğini ve ameliyat sırasında "uzman bir ikinci göz" gibi hareket ettiğini belirtti.
Araştırmacılar, özellikle sistemin diğer deneysel yapay zeka uygulamalarından farklı olarak gerçek zamanlı çalışmasına dikkati çekiyor.
Kontrol yine cerrahlarda kaldı
Yapay zeka operasyon sırasında herhangi bir tıbbi kararı kendisi vermedi. Sistem yalnızca cerrahlara tavsiyelerde bulunurken nihai karar ve operasyonun kontrolü tamamen sağlık ekibinde kaldı.
Ekip, teknolojinin daha da geliştirilerek gelecekte ameliyathanelerde cerrahlara gerektiğinde danışabilecekleri bir uzman desteği sunmasını hedefliyor. Teknolojinin daha geniş kapsamlı klinik çalışmalarda test edilmesi için çalışmaların sürdüğü belirtildi.
"Hayatımı bana geri verdi"
Ameliyat sonrası durumundan memnun olduğunu belirten Hibbert, gözlerini açtığında görüşünün belirgin biçimde düzeldiğini söyledi. Bir yıldır bu kadar net göremediğini ifade eden Hibbert, görme yetisinin ameliyat sonrasında her geçen gün iyileştiğini aktardı.
Hibbert ayrıca eski enerjisine yeniden kavuştuğunu ve yaşadığı yan etkilerin ortadan kalktığını belirterek operasyonun hayatını değiştirdiğini dile getirdi.