- ChatGPT-4, kişisel bilgiye erişimi olduğunda, karşısındaki kişiyi insanlara kıyasla %64 oranında daha fazla ikna etti.
- Araştırmacılar, bu durumun seçim güvenliği ve bilgi kirliliği açısından ciddi riskler barındırdığı uyarısında bulundu.
- AI, tartışmalarda karşı tarafın görüşlerini “kişiselleştirilmiş” biçimde hedef alarak ikna edici oluyor.
- Uzmanlara göre bu teknoloji, hem sağlık ve eğitim gibi alanlarda faydalı olabilir hem de kötüye kullanımlara açık.
İsviçre Federal Teknoloji Enstitüsü’nde (EPFL) yapılan yeni bir araştırma, yapay zekânın insanlarla tartışmalarda ikna kabiliyeti açısından yarıştığını, hatta belirli koşullarda daha başarılı olduğunu ortaya koydu.
Araştırma, Nature Human Behaviour dergisinde yayımlandı.
İnsan zekası ile karşılaştırıldı
Çalışma kapsamında 900 katılımcıdan oluşan bir grup, eşleştirildiği rakiple çevrim içi tartışmalara girdi. Katılımcıların 300’ü insanlarla, 300’ü ise ChatGPT-4 adlı büyük dil modeliyle tartıştı. Her katılımcıya rastgele bir görüş savunması atandı.
Tartışılan konular arasında "okullarda üniforma zorunlu olmalı mı?" gibi basit başlıklardan, "kürtaj yasal olmalı mı?" gibi daha hassas meselelere kadar çeşitli tartışma başlıkları yer aldı.
AI kişisel veriyle daha etkili
Araştırmada dikkat çeken bulgulardan biri, yapay zekânın katılımcının yaşı, cinsiyeti, siyasi görüşü gibi kişisel bilgilere erişimi olduğunda, insanlara göre daha etkili ikna kabiliyeti göstermesiydi. Bu durumda ChatGPT-4, karşısındakinin fikrini değiştirme konusunda %64 oranında üstünlük sağladı.
Yapay zekâ, daha analitik ve yapılandırılmış bir üslupla tartışmaya girerken, kişisel bilgileri kullanarak “karşı tarafın hassas noktalarına” göre biçimlendirilmiş argümanlar sundu.
Araştırmanın başyazarı Francesco Salvi, bu durumu şöyle özetledi:
“Karşınızda yalnızca iyi argümanlar üreten biri yok; sizin tarzınızda, sizi etkileyebilecek argümanları sunan biri var.”
Demokratik süreçler için risk
Salvi, bu tür araçların büyük ölçekte kullanılması durumunda, özellikle seçim süreçlerinde kararsız seçmenlerin hedeflenebileceğini ve kişiye özel mesajlarla yönlendirilebileceğini vurguladı.
Bu durumun takip edilmesinin zor, regülasyonunun daha da zor, gerçek zamanlı olarak çürütülmesinin ise neredeyse imkânsız olduğunu belirtti.
Cambridge Üniversitesi’nden sosyal psikolog Prof. Sander van der Linden, araştırmanın, LLM’lerin halkı yönlendirmek için kitlesel biçimde nasıl kullanılabileceği tartışmasını yeniden gündeme getirdiğini söyledi.
Fırsatlar da var, tehditler de
Yapay zekânın bu yeteneği sadece olumsuz senaryolar yaratmıyor. Uzmanlar, bu teknolojinin komplo teorilerine inancı azaltmak, sağlıklı yaşam alışkanlıklarını desteklemek ve kutuplaşmayı azaltmak gibi amaçlarla da kullanılabileceğini vurguluyor.
Ancak Oxford Üniversitesi’nden Prof. Michael Wooldridge’e göre, terör gruplarının gençleri radikalleştirmek için bu sistemleri kullanması gibi tehditler çok daha gerçek ve yakın. Wooldridge, yasaların ve düzenleyicilerin teknolojinin kötüye kullanımına karşı proaktif olması gerektiğini söylüyor:
“Yasaklarla yetinmek yerine bu tür teknolojilerin denetimi için ilerici adımlar atılmalı. Aksi takdirde sürekli geriden geliriz.”