- Adalet Bakanı Akın Gürlek'in bütçe görüşmelerinin ardından Meclis'e sunulacağını duyurduğu 13. Yargı Paketi'nde sosyal medya, dolandırıcılık ve yargılamaların hızlandırılmasına yönelik düzenlemeler öne çıkıyor.
- Taslak çalışmalarda süresiz nafaka uygulamasının kaldırılarak evlilik süresine dayalı yeni bir sisteme geçilmesi planlanıyor.
- Henüz TBMM'ye sevk edilmeyen teklifte genel af veya yeni bir infaz indirimine dair süreç ise merak ediliyor.
Adalet Bakanlığının yeni yargı düzenlemelerine yönelik çalışmaları devam ederken AK Parti milletvekilleri de kanun teklifinin hazırlıklarını sürdürüyor. AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler başkanlığında yürütülen çalışmalarda, aile hukukundan yargılama süreçlerine kadar farklı alanlarda değişiklik yapılması değerlendiriliyor. Henüz TBMM'ye sunulmayan paketin kapsamı ve Meclis takvimi ise kamuoyunda yakından takip ediliyor.
13. Yargı Paketi ne zaman Meclis'e gelecek?
Adalet Bakanı Akın Gürlek, Nevşehir Sanayi ve Ticaret Odası heyetiyle Ankara Hakimevi'nde gerçekleştirdiği görüşmede yeni yargı paketine ilişkin açıklamalarda bulundu.
Heyet üyelerinin sorularını yanıtlayan Gürlek, özellikle sosyal medya kullanımı ve dolandırıcılık suçlarına yönelik yasal değişiklikler üzerinde çalışıldığını belirtti. Yeni düzenlemenin Meclis'e geliş takvimine ilişkin konuşan Gürlek, şu ifadeleri kullandı:
"Özellikle sosyal medya yasası bizim çok önem verdiğimiz bir konu. Bu 13. Yargı Paketi'nde bütçe görüşmelerinden sonra inşallah Meclis'e gelecek. Orada milletvekillerimizin takdiriyle de inşallah o konu çıkacak. Tabii burada kişisel verilerle ilgili olarak biz hassasiyet güdüyoruz."
Bakan Gürlek'in açıklamasına göre teklifin bütçe görüşmelerinin ardından TBMM'ye sunulması öngörülüyor. Ancak Meclis'e sevk edileceği kesin tarih henüz duyurulmadı.
13. Yargı Paketi'nde hangi düzenlemeler yer alacak?
Yeni yargı paketine yönelik hazırlıklarda sosyal medya, dolandırıcılık suçları, nafaka ve boşanma davalarına ilişkin değişiklikler öne çıkıyor.
Çalışmalar kapsamında yargılamaların daha kısa sürede tamamlanmasına yönelik adımların da değerlendirilmesi bekleniyor. Adalet Bakanı Gürlek, hakim ve savcıların mesleki performanslarının değerlendirilmesinde kararların niteliği ile dosyaların makul sürede sonuçlandırılmasının dikkate alınacağını belirtti.
Gürlek, bu kapsamda şu açıklamayı yaptı:
"Hakim savcılarımız performans ve mesleki başarı kriterine göre ve davalarını makul sürede bitirmesi kriterine göre artık ataması yapılacak ya da üst makam, ünvanlı makam bunlara göre talep edecek. Bazı davaların kısa sürede bitirilmesi için inşallah 13. Yargı Paketi'nde de ele alınacak."
Nafaka düzenlemesinde süre değişikliği gündemde
Yeni yargı paketinin üzerinde çalışılan başlıklarından biri de yoksulluk nafakasına ilişkin hükümler. Hazırlık aşamasındaki düzenlemeyle Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinde değişikliğe gidilmesi öngörülüyor.
Aktarılan taslak ayrıntılarına göre, mevcut maddede yer alan "süresiz olarak nafaka isteyebilir" ifadesindeki "süresiz" ibaresinin çıkarılması planlanıyor. Böylece nafaka süresinin her boşanma davasında aynı şekilde uygulanması yerine, tarafların koşullarına göre hakim tarafından belirlenmesi hedefleniyor.
Ancak bu hükümler henüz yasalaşmadığı için yürürlükteki nafaka uygulamasında değişiklik yapılmış değil.
Nafaka süresi nasıl hesaplanacak?
Üzerinde çalışılan formüle göre nafaka süresinin belirlenmesinde evliliğin ne kadar sürdüğü ve tarafların ekonomik koşulları etkili olacak. Taslakta nafaka süresinin üç yıldan az olmaması, genel kural olarak evlilik tarihinden boşanma davasının açıldığı tarihe kadar geçen sürenin yarısını aşmaması öngörülüyor.
Hakimin karar verirken nafaka alacaklısının yaşını, eğitim ve sağlık durumunu, kendi geçimini sağlayabilme imkânlarını ve nafaka yükümlülüğünün diğer eş üzerindeki etkisini değerlendirmesi planlanıyor. Bununla birlikte bazı özel durumlarda daha uzun süreli nafakaya hükmedilebilmesinin önü açık tutulacak.
Nafaka yükümlüsünün haksız fiili nedeniyle diğer eşin çalışamayacak duruma gelmesi veya evlilik süresine bağlı olarak yaşı ilerleyen nafaka alacaklısının düzenli gelirinin bulunmaması halinde hakime daha uzun süre belirleme yetkisi verilmesi üzerinde çalışılıyor.
Mevcut nafaka kararları da değişiklikten etkilenecek mi?
Hazırlanan düzenlemenin yalnızca yeni açılacak boşanma davalarını değil, yürürlüğe girdiği tarihte devam eden yargılamaları da kapsaması öngörülüyor. Buna göre istinaf ve temyiz incelemesi devam eden dosyalarda da yeni hükümlerin uygulanması planlanıyor.
Kesinleşmiş nafaka kararları için ise geçiş süreci düzenlenmesi gündemde. Aktarılan taslak hükümlerine göre geçmişte ödenen nafaka süresi ile yeni esaslara göre hesaplanan süre karşılaştırılacak. Önceden geçen sürenin yeni hesaplanan süreyi aşması durumunda nafaka ödemesinin bir yıl daha devam etmesi, ardından yükümlülüğün kendiliğinden sona ermesi öngörülüyor.
Yeni hesaplamaya göre kalan sürenin bir yıl veya daha az olması halinde de bir yıllık geçiş süresi uygulanması planlanıyor. Kalan sürenin bir yıldan uzun olması durumunda ise yeni hesaplamayla belirlenen sürenin tamamlanması esas alınacak.
Bu hükümler henüz teklif aşamasındaki çalışmalar arasında bulunduğundan kesinleşmiş bir yasal değişiklik olarak değerlendirilmemeli.
Boşanma davalarında temyiz süreci değişebilir
Nafaka düzenlemesinin yanı sıra boşanma davalarının sonuçlanma süresini etkileyebilecek bir başka değişiklik de gündemde.
Hazırlanan çalışmada, ilk derece mahkemesinin verdiği boşanma kararının bölge adliye mahkemesi tarafından uygun bulunması durumunda bazı kararların temyize götürülememesi öngörülüyor. Bu kapsamda boşanma kararlarının yanı sıra velayet, nafaka ve tazminat gibi boşanmaya bağlı konular da değerlendiriliyor. İlk derece mahkemesi ile istinaf mahkemesinin farklı kararlar vermesi halinde ise temyiz yolunun açık tutulması planlanıyor.
Düzenlemeyle boşanma davalarının gereksiz yere uzamasının önlenmesi ve yargılama süreçlerinin makul sürede tamamlanması amaçlanıyor.
13. Yargı Paketi'nde infaz düzenlemesi ve genel af var mı?
Yeni yargı paketine ilişkin çalışmalar, ceza infaz sisteminde değişiklik veya af düzenlemesi bekleyen hükümlü ve mahkûm yakınları tarafından da takip ediliyor. Ancak paylaşılan son bilgilerde 13. Yargı Paketi kapsamında genel af çıkarılacağına veya yeni bir infaz indirimi uygulanacağına ilişkin resmi bir açıklama bulunmuyor.
Bu nedenle ceza sürelerinde değişiklik yapılacağı, belirli suçların af kapsamına alınacağı ya da tahliyeleri etkileyecek yeni bir düzenleme getirileceği yönündeki beklentiler henüz kesinlik kazanmadı. İnfaz hükümlerinin pakete eklenip eklenmeyeceği, kanun teklifinin TBMM'ye sunulmasıyla açıklığa kavuşabilecek.
13. Yargı Paketi Meclis'ten geçti mi?
AK Parti milletvekillerinin hazırlıklarını sürdürdüğü 13. Yargı Paketi henüz TBMM'de kabul edilmedi. Adalet Bakanı Akın Gürlek'in açıklamasına göre teklifin bütçe görüşmelerinin ardından Meclis gündemine taşınması planlanıyor.
Kanun teklifinin TBMM Başkanlığına sunulmasının ardından ilgili komisyonda görüşülmesi ve daha sonra Genel Kurul gündemine gelmesi gerekecek. Nafaka, boşanma davaları, sosyal medya ve diğer düzenlemelerin nihai kapsamı da yasama sürecinde yapılabilecek değişikliklerle netleşecek.