Emeklilerin Ocak 2027 maaş zammı ve sosyal destek beklentilerine yönelik yeni formüller gündeme geldi. Yaklaşık 18 milyon emekliyi ilgilendiren çalışmalarda, enflasyon farkının yanı sıra refah payı veya seyyanen zam seçenekleri değerlendiriliyor. Maaş artışının ardından ise emeklilerin gelir durumu ve ihtiyaçlarına göre farklılaştırılmış nakit destek sağlanması planlanıyor.
Çalışmalarda özellikle en düşük emekli aylığı alanlar, 65 yaş üstü çalışmayanlar ve dar gelirli emekliler öncelikli gruplar arasında yer alıyor.
Emeklilere kira, yakıt ve ulaşım desteği verilecek mi?
Emeklilere yönelik hazırlık çalışmalarında, gelir düzeyi ve ihtiyaç durumuna göre farklılaştırılmış ek ödeme modelleri üzerinde duruluyor.
Bu kapsamda dar gelirli emeklilere kira, yakıt ve ulaşım giderleri için nakit destek verilmesi değerlendiriliyor. Ödemelerin emeklilerin mevcut gelirleri, çalışma durumları ve bölgesel ihtiyaçları dikkate alınarak belirlenmesi planlanıyor.
Emekli maaşlarına refah payı mı, seyyanen zam mı yapılacak?
Ocak 2027'de yapılacak emekli maaşı artışı için iki temel formül öne çıkıyor.
İlk seçenekte, enflasyon farkına refah payı eklenmesi değerlendiriliyor. Ancak refah payının 18 milyon emekliye eşit oranda uygulanması yerine prim gün sayısı, çalışma süresi ve mevcut maaş dikkate alınarak farklılaştırılması üzerinde duruluyor.
Bu modelde 65 yaş üstü çalışmayan, dar gelirli ve en düşük emekli aylığı alan vatandaşlara daha yüksek refah payı verilmesi gündemde.
İkinci seçenek ise tüm emeklilere eşit tutarda ödeme yapılmasını öngören seyyanen zam formülü var.
GEDAT emekliler için uygulanmayacak
Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi'nin (GEDAT) genel kapsamlı bir proje olması nedeniyle yalnızca emeklilere yönelik uygulanması beklenmiyor.
Bunun yerine emeklilerin ihtiyaçlarına göre şekillendirilecek ayrı bir ek ödeme modeli üzerinde duruluyor. Bu kapsamda kira, yakıt ve ulaşım gibi giderler için nakit destek sağlanması değerlendiriliyor.
Türkiye'de 8 milyon 65 yaş üstü emekli bulunuyor
Türkiye'de yaklaşık 27,5 milyon prim ödeyen çalışan ve 18 milyon emekli bulunuyor. 65 yaş üstü emekli sayısının yaklaşık 8 milyon olduğu tahmin ediliyor.
En düşük emekli aylığı alanların sayısı ise 5 milyon 17 bin olarak belirtiliyor. Bu sayının yılbaşından sonra artabileceği öngörülüyor.
Emekli desteklerinde hangi kriterler dikkate alınacak?
Hazırlanan etki analizlerinde emeklilerin çalışma ve gelir durumlarının yanı sıra bölgesel ihtiyaçları da inceleniyor.
Desteklerin belirlenmesinde öne çıkan kriterler şöyle:
- Mevcut emekli maaşı
- Prim gün sayısı ve çalışma süresi
- 65 yaş üstü olup olmama
- Çalışma durumu
- Gelir düzeyi
- Bölgesel ihtiyaçlar
- Kira, yakıt ve ulaşım giderleri
Ayrıca emekli aylıklarının hesaplanmasında etkili olan Aylık Bağlama Oranları'nın (ABO) da incelendiği belirtiliyor.
Çalışmalarda öncelikle tüm emekliler için ortak bir alt sınır oluşturulması, ardından en düşük emekli aylığı alanlara ve gelir düzeyi yetersiz olanlara ek ödeme yapılması seçenekleri değerlendiriliyor.