- Pentagon içi bir nota göre savaş operasyonlarını finanse etmek için personel maaşlarına ayrılan kaynaklardan para aktarılması, bazı hesaplarda açık oluşmasına yol açtı.
- 2026'da yaklaşık 300 milyar dolarlık işletme bütçesine sahip ABD Donanması, İran savaşı nedeniyle artan operasyon ve mühimmat maliyetleriyle karşı karşıya.
- Nakit sıkışıklığı nedeniyle kıyı tesislerindeki acil olmayan bakım ve onarım çalışmalarının ertelendiği bildiriliyor.
- Kongre'den savaşın maliyetlerini karşılamak için yaklaşık 67 milyar dolarlık ek kaynak talep edildiği aktarılıyor.
ABD Donanması, Trump yönetiminin İran'a karşı yürüttüğü savaşın artan maliyetleri nedeniyle ciddi bir finansman sıkıntısıyla karşı karşıya.
The Guardian'ın ulaştığı Pentagon belgeleri ile Donanma yetkilileri, savunma yüklenicileri ve askeri analistlerle yapılan görüşmeler, operasyonların mevcut bütçeler üzerinde ağır baskı oluşturduğunu ortaya koyuyor.
ABD-İsrail operasyonlarında yoğun mühimmat kullanılması, İran'ın misilleme saldırıları ve Ortadoğu'daki ABD üslerinde meydana gelen hasar, Washington'ın savaş harcamalarını artırıyor.
Bu tablo, yalnızca yeni silah ve mühimmat alımlarını değil, Donanmanın günlük faaliyetlerini finanse eden bütçeyi de etkiliyor.
“Maaş hesaplarından para çekildi”
Pentagon'a ait bir bilgi notunda, çatışma operasyonlarını finanse etmek amacıyla personel hesaplarından kaynak aktarılması nedeniyle “maaş ödemelerinde açıklar” oluştuğu konusunda uyarı yapıldığı bildiriliyor.
Donanma içinde konuyla ilgili bilgi sahibi bir yetkili, paranın bir hesaptan diğerine aktarılmasıyla maaş ödemelerinin sürdürüldüğünü belirtti.
Aktarılan kaynakların daha sonra kullanılmayan başka bütçelerden “geri doldurulduğu” ifade ediliyor.
Yani mevcut tablo, askerlerin maaşlarının ödenemediği anlamına gelmiyor. Sorun, maaş ödemelerini finanse eden hesapların savaş harcamalarını karşılamak için geçici olarak kullanılması ve ardından bu hesapların başka kaynaklarla desteklenmesi.
Eski Donanma subayı: “Kumbara kırıldı”
Emekli Donanma subayı ve savunma analisti Harlan Ullman, ortaya çıkan tabloyu oldukça sert ifadelerle değerlendirdi.
Ullman, kaynakların tükenmeye başladığını belirtirken süreci “kumbaranın kırılması” şeklinde nitelendirdi.
Ullman'ın değerlendirmesi, savaşın yalnızca doğrudan operasyon maliyetlerini değil, Donanmanın uzun vadeli hazırlık kapasitesini de etkileyebileceği endişesini yansıtıyor.
Bakım ve onarım faaliyetleri erteleniyor
Mali sıkışıklığın ilk etkilerinden biri, acil olmayan bakım faaliyetlerinde görülüyor.
Donanma yetkilileri ve yükleniciler, kıyı tesislerindeki bazı bakım ve onarım çalışmalarının ertelendiğini doğruladı.
Bu durum kısa vadede operasyonların devamını engellemese de uzun vadede gemilerin, üslerin ve diğer askeri altyapının hazır olma seviyesini etkileyebilir.
Özellikle savaş devam ederken Donanmanın aynı anda hem mevcut operasyonları yürütmesi hem de gemi ve tesislerin bakımını sürdürmesi gerekiyor.
Mühimmat stokları da baskı altında
İran savaşı ABD'nin mühimmat stokları üzerinde de ciddi baskı oluşturdu.
ABD-İsrail operasyonlarında yoğun miktarda füze ve diğer mühimmatın kullanılması, savaşın uzaması halinde yeni üretim ve tedarik ihtiyacını artırıyor.
Bu durum, ABD'nin yalnızca İran cephesindeki ihtiyaçlarını değil, Avrupa ve Asya-Pasifik'teki olası tehditlere karşı tuttuğu stratejik stokları da etkileyebilecek bir sorun olarak değerlendiriliyor.
Nitekim aynı dönemde ABD'nin Avrupa'daki Patriot füze önleyicileri stoklarının da kritik seviyelere gerilediğine ilişkin haberler yayımlandı.
Kongre’den 67 milyar dolarlık ek kaynak talebi
Pentagon'un savaşın mali yükünü karşılayabilmek için Kongre'den yaklaşık 67 milyar dolarlık ek finansman istediği bildiriliyor.
Ancak savaşın kamuoyundaki desteğinin düşük olması ve operasyonun Kongre tarafından resmi olarak yetkilendirilmemiş olması, ek bütçenin onaylanmasını siyasi açıdan zorlaştırabilir.
Bu nedenle yönetim, mevcut bütçe kalemleri arasında kaynak aktararak operasyonları sürdürmeye çalışıyor.
300 milyar dolarlık bütçe yetmiyor
ABD Donanması'nın 2026 yılı işletme bütçesi yaklaşık 300 milyar dolar düzeyinde.
İlk bakışta son derece büyük olan bu rakamın önemli bölümü personel, gemiler, uçaklar, bakım, üsler, mühimmat ve küresel operasyonlar için kullanılıyor.
İran savaşının ortaya çıkardığı sorun ise bütçenin büyüklüğünden ziyade harcamaların öngörülenden çok daha hızlı artması.
Savaş uzadıkça acil operasyonların maliyeti, normal dönemlerde planlanan bakım ve modernizasyon harcamalarıyla rekabet etmeye başlıyor.
Washington için daha büyük bir stratejik sorun
Ortaya çıkan mali tablo, ABD'nin aynı anda birden fazla stratejik cepheyi finanse etmesinin zorluğunu gösteriyor.
Washington bir taraftan İran operasyonlarını sürdürürken diğer taraftan Avrupa'da NATO'nun Rusya'ya karşı caydırıcılığını desteklemek, Asya-Pasifik'te Çin'e karşı askeri kapasitesini korumak, donanmanın gemi ve denizaltı filosunu modernize etmek ve mühimmat stoklarını yenilemek zorunda.
Bu nedenle İran savaşının maliyeti yalnızca “savaş bütçesi” ile sınırlı kalmıyor; ABD ordusunun diğer bölgelerdeki hazırlık seviyesini de etkileyebilecek bir kaynak sorununa dönüşüyor.
“Finansal kriz” tartışması büyüyor
Pentagon ve Donanma içerisindeki resmi açıklamalar, durumun doğrudan maaşların ödenememesi noktasına geldiğini göstermiyor. Ancak personel maaş hesaplarından geçici kaynak aktarılması ve bazı bakım faaliyetlerinin ertelenmesi, nakit akışında ciddi bir baskı bulunduğuna işaret ediyor.
Washington'ın önündeki temel soru ise savaşın ne kadar süreceği.
İran operasyonlarının uzaması halinde yalnızca 67 milyar dolarlık ek kaynağın değil, daha büyük ve sürekli bir savaş finansmanı paketinin gündeme gelmesi beklenebilir.
Bu da Trump yönetiminin İran politikasının askeri olduğu kadar mali sürdürülebilirlik açısından da sınandığı anlamına geliyor.