ABD Başkanı Donald Trump, İsrail'e her yıl sağlanan yaklaşık 3,8 milyar dolarlık askerî yardımın sona erdirilmesi konusunda İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile aylar önce anlaşmaya vardıklarını açıkladı.
Fox News'e verdiği röportajda konuşan Trump, İsrail'e yıllık yaklaşık 4 milyar dolar ödenmesini durduracaklarını belirterek söz konusu önerinin Netanyahu tarafından gündeme getirildiğini ifade etti.
Ancak açıklama, İsrail'deki savunma ve maliye yetkilileri arasında sürprizle karşılandı. İsrail Savunma Bakanlığı ve Maliye Bakanlığının, Trump'ın sözünü ettiği anlaşmadan önceden haberdar edilmediği bildirildi.
Netanyahu'dan askerî yardımların sonlandırılmasına ilişkin açıklama
İsrail Başbakanlık Ofisi, 6 Kasım 2026 tarihinde yaptığı açıklamada ABD ile ilişkilerin yeni bir stratejik ortaklık modeline dönüştürülmesinin hedeflendiğini bildirdi.
Açıklamada, Netanyahu ve Trump'ın askerî yardım modelinden ortaklık modeline geçiş yönündeki yaklaşımının iki ülke arasındaki ilişkilerin gücünü ve değişen koşullara uyum sağlama kapasitesini gösterdiği savunuldu.
İsrail'in güçlü ve istikrarlı bir ekonomiye sahip olduğu belirtilirken ABD yardımlarının geçmişte hem İsrail'in savunulması hem de ortak güvenlik tehditleriyle mücadele amacıyla kullanıldığı ifade edildi.
Bununla birlikte diplomatik yetkililer, askerî yardımların tamamen sonlandırılmasına yönelik nihai bir karar alınmadığını ve görüşmelerin sürdüğünü bildirdi.
Mevcut askerî yardım anlaşması 2028'de sona erecek
ABD ile İsrail arasında 2016 yılında imzalanan mevcut askerî yardım anlaşması, 2028 yılına kadar yıllık yaklaşık 3,8 milyar dolarlık destek sağlanmasını öngörüyor.
Bu tutarın önemli bölümü İsrail'in ABD üretimi savaş uçakları, mühimmat ve diğer askerî sistemleri tedarik etmesinde kullanılıyor. Yardım paketi aynı zamanda iki ülkenin ortak füze savunma projelerini de kapsıyor.
Trump'ın açıklamasına göre yardımların 2027 yılında sona erdirilmesi gündemde bulunuyor. Ancak bu takvimin mevcut anlaşmayla nasıl uyumlu hâle getirileceği henüz netleşmedi.
Diplomatik kaynaklar, 3 Ocak 2027 tarihine kadar iki ülke arasındaki savunma ilişkilerini gelecek 10 yıl boyunca düzenleyecek yeni bir anlaşmaya varılmasının hedeflendiğini aktardı.
Silah tedariki ve füze savunma projeleri etkilenebilir
ABD'nin askerî yardımlarını tamamen sonlandırması durumunda İsrail'in milyarlarca dolarlık silah tedarik programları için kendi savunma bütçesinden ek kaynak ayırması gerekecek.
Bu durumun savaş uçağı, mühimmat ve diğer askerî sistemlerin tedarik takvimlerini etkileme ihtimali bulunuyor.
Ayrıca ABD finansmanıyla desteklenen ortak füze savunma projelerinin geleceği de yeni anlaşmanın kapsamına bağlı olacak.
İki ülke arasında görüşülen alternatif modelde doğrudan mali yardımların zamanla azaltılması, bunun yerine ortak savunma projelerine, araştırma ve geliştirme faaliyetlerine ve askerî teknolojilere daha fazla kaynak ayrılması değerlendiriliyor.
Ancak diplomatik yetkililer, yeni ortaklık modelinin finansman yapısı ve askerî yardımların azaltılma takvimi konusunda henüz anlaşmaya varılmadığını vurguluyor.