- Almanya'da 18 binden fazla kreşe, yalnızca ebeveynlerin soyadlarının farklı olduğu aynı içerikte e-postalar gönderildi.
- Alman soyadlarıyla yapılan başvuruların yüzde 71'ine, Türkçe soyadlarıyla yapılanların yüzde 66'sına yanıt verildi.
- Türkçe kökenli soyadına sahip ebeveynlerin somut kreş yeri teklifi alma ihtimali yaklaşık yüzde 20 daha düşük bulundu.
- Ebeveynlerin üniversite mezunu olduklarını belirtmeleri, Türkçe soyadına bağlı dezavantajı ortadan kaldırmadı.
Almanya'da yapılan ortak araştırma, Türkçe kökenli soyadına sahip ebeveynlerin çocukları için kreş ararken daha az yanıt aldığını ve daha düşük oranda yer teklifiyle karşılaştığını ortaya koydu.
ifo Enstitüsü, Münih Teknik Üniversitesi (TUM), Halle Leibniz Ekonomi Araştırmaları Enstitüsü (IWH) ve Alman Yükseköğretim ve Bilim Araştırmaları Merkezi (DZHW) tarafından yürütülen çalışmada, Almanya genelinde 18 binden fazla kreşe aynı içerikte e-postalar gönderildi.
Mart 2021'de başlatılan araştırmada, üç yaşından küçük çocuklar için kreş yeri arayan kurgusal ebeveynlerin başvuruları kullanıldı. E-postalarda yalnızca ebeveynlerin soyadları değiştirildi; bir grupta Almanca, diğerinde Türkçe kökenli isimler tercih edildi.
Toplam 22 binden fazla kreşe gönderilen e-postaların yaklaşık 18 bin 700'ü başarıyla ulaştırıldı. Araştırmacılar 12 bin 547 başvuruya verilen yanıtları değerlendirdi.
Türkçe soyadlı ebeveynlere daha az yanıt verildi
Araştırma sonuçlarına göre, Alman soyadlarıyla gönderilen başvuruların yaklaşık yüzde 71'i yanıtlanırken Türkçe kökenli soyadlarıyla yapılan başvurularda bu oran yüzde 66 oldu.
Türkçe soyadına sahip ebeveynlerin somut bir kreş yeri teklifi alma olasılığı da Alman soyadına sahip ebeveynlere kıyasla yaklaşık yüzde 20 daha düşük çıktı. Bu gruba verilen yanıtların daha kısa ve daha az yardımcı bilgiler içerdiği de tespit edildi.
Araştırmada, ebeveynlerin e-posta imzalarında üniversite mezunu olduklarını belirtmelerinin de sonuçları değiştirmediği görüldü. Türkçe kökenli soyadına sahip ebeveynler, eğitim düzeylerini bildirmelerine rağmen diğer gruba göre daha düşük oranda yanıt aldı.
Personel yetersizliği ayrımcılığı artırıyor
Araştırmacılar, kreşlerdeki personel ve kaynak yetersizliğinin eşitsiz muameleyle bağlantılı olabileceğine işaret etti. Personel sayısının çocuklara oranla daha yüksek olduğu bölgelerde başvuru yanıtları ve yer teklifleri arasındaki farkın daha düşük olduğu belirlendi.
Araştırmanın yazarlarından Henning Hermes, kreş yöneticilerinin sınırlı sayıdaki yeri yoğun iş yükü ve zaman baskısı altında dağıttığını belirtti. Hermes, zaman sıkıntısı yaşayan yöneticilerin daha az ek iş çıkaracağını düşündükleri ailelere öncelik verebileceğini ifade etti.
Bununla birlikte araştırmacılar, elde edilen bulguların Türk kökenli ailelere yönelik temel önyargıların doğrudan neden olduğunu kanıtlamadığını vurguladı.
Kreş erişimindeki eşitsizlik eğitim hayatını etkileyebilir
Araştırmada, Almanya'da göçmen kökenli çocukların erken çocukluk eğitimine erişiminde de belirgin farklar bulunduğuna dikkat çekildi.
Federal İstatistik Dairesi verilerine göre, 2023 yılında üç yaşın altındaki göçmen kökenli çocukların yalnızca yüzde 22'si kreşe giderken, göçmen kökenli olmayan çocuklarda bu oran yüzde 45 olarak kaydedildi.
DZHW uzmanı Frauke Peter, kreşin eğitim yolculuğunun ilk basamağı olduğunu belirterek erişimdeki eşitsizliklerin üniversiteye kadar uzanan etkiler yaratabileceğini söyledi.
Araştırmacılar, kreşlerde personel sayısının artırılması, başvuruların merkezi ve şeffaf sistemlerle yürütülmesi ve yerleştirme süreçlerinin düzenli biçimde denetlenmesi önerilerinde bulundu.