- Rusya'nın Avrupa güvenliğini tartışmaya açarak Ukrayna'daki saldırılarından ve ateşkesin sağlanamamasından dikkati uzaklaştırmaya çalıştığını söyledi.
- Kallas, önce ateşkes, ardından barış anlaşması ve sonrasında diğer güvenlik başlıklarının ele alınmasını istedi.
- AB liderleri, Ukrayna müzakerelerinde Avrupa'yı AB kurumları ile İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya ve Polonya'dan oluşan E5 grubunun temsil etmesi konusunda anlaştı.
- Kremlin, Avrupa'nın müzakerelere katılımına ilişkin kararın, kıtanın barış sürecine katkı sunma niyeti netleştikten sonra verileceğini açıkladı.
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Dublin'de düzenlenen AB liderleri toplantısında Rusya'nın Ukrayna savaşı kapsamında yürütülen müzakerelerde Avrupa güvenliğini yeniden tartışmaya açma girişimine karşı uyarıda bulundu.
Kallas, Moskova'nın bu başlığı gündeme getirerek Ukrayna'ya yönelik saldırılarından dikkati uzaklaştırmaya çalıştığını söyledi.
Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşta bir saldırgan ve bir mağdur bulunduğunu belirten Kallas, "Saldırganın güvenlik kaygıları yok. Kimse onlara saldırmadı. Başkalarına saldıran onlar. Odağımızı koruyalım." ifadelerini kullandı.
Rusya'nın Avrupa güvenlik mimarisinin tamamen yeniden düzenlenmesine yönelik taleplerini gündeme getirdiğini hatırlatan Kallas, bu yaklaşımın müzakerelerin asıl konusunu değiştirme riski taşıdığını belirtti.
Önce ateşkes ardından barış anlaşması
Kallas, Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik görüşmelerde izlenmesi gereken sıranın açık olduğunu vurguladı.
AB'nin daha önce üzerinde uzlaştığı yaklaşımın korunması gerektiğini belirten Kallas, önce ateşkesin sağlanmasını, ardından barış anlaşmasının müzakere edilmesini ve diğer başlıkların daha sonra ele alınmasını istedi.
Rusya'nın ateşkes sağlanmadan Avrupa güvenlik düzenini tartışmaya açmasının Moskova'nın taleplerine alan kazandırabileceğini savunan Kallas, Avrupa'nın bu girişime karşı kendi müzakere pozisyonunu koruması gerektiğini ifade etti.
Kallas, Rusya'nın müzakerelere azami taleplerle geldiğini belirterek Avrupa'nın da kendi taleplerinden vazgeçmeden görüşmelere başlaması gerektiğini söyledi.
Avrupa müzakere heyetinde yer alacak
Kallas, Avrupa'nın Rusya-Ukrayna müzakerelerinde doğrudan temsil edilmesi gerektiğini de vurguladı.
ABD Başkanı Donald Trump'ın özel temsilcisi Jared Kushner'in, Rusya ile Ukrayna arasındaki olası anlaşmanın uygulanabilmesi için Avrupalıların da sürece dahil olması gerektiğini kabul etmesini memnuniyetle karşıladığını belirtti.
Kallas, Avrupa'nın yalnızca müzakere masasında bulunmasının yeterli olmayacağını, görüşmelerin sonucunu etkileyebilmesi gerektiğini söyledi.
Avrupa'nın dış politika ve güvenlik alanındaki temsil görevinin kendisine verildiğini hatırlatan Kallas, müzakere heyetinde yer almak istediğini ifade etti. Ancak bu görevde kişisel bir pozisyonu değil, 27 AB üyesinin belirleyeceği ortak yetkiyi temsil edeceğini kaydetti.
Avrupa'yı E5 ülkeleri ve AB kurumları temsil edecek
Dublin'deki toplantının ardından Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, Ukrayna'daki barış görüşmelerinde Avrupa'yı temsil edecek yapının belirlendiğini açıkladı.
Buna göre müzakere heyeti, AB kurumları ile İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya ve Polonya'dan oluşan E5 grubunu kapsayacak.
Costa, Ukrayna'nın geleceğini ve Avrupa kıtasının güvenliğini ilgilendiren görüşmelerde Avrupa'nın ortak ve bütünlüklü bir sesle hareket etmesi gerektiğini söyledi.
Avrupa'nın tek bir temsilci tarafından mı yoksa farklı ülkeler ve kurumların temsilcilerinden oluşan bir heyetle mi temsil edileceği konusunda daha önce görüş ayrılıkları yaşanmıştı. Fransa ve Almanya, İngiltere, Fransa ve Almanya'dan oluşan E3 formatının sürdürülmesini savunurken, bazı AB üyeleri Avrupa Konseyi Başkanı António Costa ve Kaja Kallas'ın da heyette yer almasını istiyordu.
Son kararla birlikte Avrupa'nın tek bir özel temsilci yerine, AB kurumları ve beş ülkeden oluşan daha geniş bir heyetle temsil edilmesi benimsendi.
Kremlin'den Avrupa'nın katılımına ilişkin açıklama
Rusya, Avrupa'nın müzakerelere katılması konusunda henüz kesin bir karar alınmadığını duyurdu.
Kremlin, Avrupa'nın gerçek niyetleri ve barış sürecine katkı sunma isteği netleştikten sonra görüşmelerin genişletilmiş formatta yapılıp yapılmayacağına karar verileceğini bildirdi.
Rusya'nın Abu Dabi'deki baş müzakerecisi Vladimir Medinskiy ise Avrupa ile neyin görüşüleceğinin belirsiz olduğunu söyledi.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Avrupa güvenlik mimarisinin zaten mevcut olduğunu belirterek Rusya'nın bu konuyu yeniden müzakereye açma girişimine karşı çıktı. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de Avrupa'nın kendi çıkarlarını korumak ve Ukrayna'ya destek vermek için barış görüşmelerine katılmasının doğal olduğunu ifade etti.
Dublin'deki toplantıda İsveç Başbakanı Ulf Kristersson ise Avrupa'nın temsil biçimine ilişkin tartışmaların gereğinden fazla büyütüldüğünü belirterek, müzakerelerde kimin masada olduğundan çok Avrupa'nın hangi mesajı verdiğinin önemli olduğunu söyledi.