- Doğumundan itibaren süren ve anne sütü sarılığı sanılan rahatsızlığı karaciğer yetmezliğine dönüşen 5,5 aylık Aybüke bebek, annesinden yapılan başarılı karaciğer nakliyle sağlığına kavuştu.
- Uzmanlar bebeklerde uzun süren sarılık ve açık/gri renkli dışkılamanın ciddi karaciğer hastalıklarına işaret edebileceğini belirterek erken teşhis ve takip sürecinin hayati önem taşıdığını vurguladı.
- Canlı vericili operasyonun başarısına dikkat çeken hekimler, ailesinde uyumlu verici bulunmayan çocuklar için kadavradan organ bağışının artırılması gerektiği çağrısında bulundu.
Doğduğu günden itibaren sarılık şikâyeti yaşayan Aybüke Satılmış, henüz 5,5 aylıkken karaciğer nakli olmak zorunda kaldı. Başlangıçta anne sütü sarılığı olduğu düşünülen rahatsızlığın ardından karaciğer yetmezliği gelişen bebeğe, annesi Sema Satılmış donör oldu. Medipol Mega Üniversite Hastanesinde gerçekleştirilen naklin ardından sağlığına kavuşan Aybüke'nin hikâyesi, bebeklerde uzun süren sarılığın önemini bir kez daha ortaya koydu.
Anne sütü sarılığı sandılar, karaciğer yetmezliği gelişti
Şu anda 8 aylık olan Aybüke Satılmış'ın sağlık sorunları doğumunun hemen ardından başladı. Sarılık belirtileri geçmeyen bebeğin ailesi, ilk etapta durumun anne sütü sarılığından kaynaklandığını düşündü. Ancak ilerleyen süreçte hastanede tedavi ve yoğun bakım dönemleri geçiren Aybüke'nin karaciğer fonksiyonlarında bozulma tespit edildi. Çocuk Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Gökhan Baysoy, bebeğin ilk başvurusundan itibaren sarılık şikâyetinin bulunduğunu ve sağlık durumunun yakından takip edildiğini belirtti.
Baysoy, nakilden yaklaşık bir ay önce karaciğer fonksiyonlarında ciddi kötüleşme görüldüğünü ifade ederek şu açıklamayı yaptı:
“Küçük bebeklerde patolojik sarılıklar nadir görülse de önemli hastalıkların sonucunda ortaya çıkabiliyor. Bu hastalıkların bir kısmının yenidoğan döneminde veya ilk birkaç ay içerisinde tanınması ve tedavi edilmesi gerekiyor. Takip ve destek tedavisine rağmen özellikle nakilden yaklaşık bir ay önce sarılık değerlerinde ciddi yükselme ve karaciğer fonksiyonlarında bozulma saptadık. Karaciğer yetmezliğinin ilerlediğini değerlendirerek nakil hazırlıklarına başladık.”
5,5 kiloluk Aybüke bebeğe annesi donör oldu
Karaciğer yetmezliğinin ilerlemesi üzerine Aybüke için organ nakli kararı alındı. Henüz 5,5 aylık ve 5,5 kilogram ağırlığında olan bebeğin ameliyatı için ailesiyle görüşmeler gerçekleştirildi. Yapılan değerlendirmelerde anne Sema Satılmış'ın organ bağışı için uygun olduğu belirlendi. Medipol Mega Üniversite Hastanesi Organ Nakli Uzmanı Prof. Dr. Murat Dayangaç ve ekibi, anneden alınan karaciğer dokusunu Aybüke'ye nakletti.
Prof. Dr. Dayangaç, nakil kararının geciktirilmemesi gerektiğini belirterek süreci şöyle anlattı:
“Aybüke’de doğuştan itibaren karaciğer hastalığı vardı. Bizim değerlendirmemize geldiğinde artık karaciğer nakli zamanı gelmişti. Bebeklerde karaciğer nakli gerekliliğinin çocuk gastroenteroloji uzmanlarımız tarafından belirlenmesini önemsiyoruz. Aileyle görüşmelerimizi ve değerlendirmelerimizi tamamladık. Annesi verici olarak öne çıktı ve tüm koşullar uygundu. Daha fazla beklemeden, Aybüke’yi hastalığın riskleriyle karşı karşıya bırakmadan nakli gerçekleştirdik.”
Anne ameliyat sonrası bebeğinin bakımını üstlendi
Nakil operasyonunun ardından hem Aybüke'nin hem de annesinin iyileşme süreci olumlu ilerledi. Prof. Dr. Murat Dayangaç, anne Sema Satılmış'ın ameliyattan kısa süre sonra ayağa kalkarak kızının bakımını üstlendiğini söyledi.
Dayangaç, “Bebeklerde anneden organ alınması olabilecek en avantajlı durumlardan biri. Vericimiz ameliyattan kısa süre sonra Aybüke ile ilgilenmek için ayağa kalktı ve bakımını üstlendi. Böylece iki kez fedakarlık yapmış oldu. Sürecin iyi gitmesinden dolayı çok mutluyuz.” ifadelerini kullandı.
Bebeklerde geçmeyen sarılık hangi hastalıkların belirtisi?
Aybüke'nin yaşadığı sürecin ardından uzmanlar, yenidoğanlarda uzun süre devam eden sarılığın mutlaka değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti. Çocuk Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Gökhan Baysoy, bazı karaciğer hastalıklarının ilk belirtilerinin yaşamın ilk haftalarında ortaya çıkabileceğini belirtti.
Bu hastalıkların bir bölümünde erken tanı ve tedavinin büyük önem taşıdığını vurgulayan Baysoy, ailelerin yalnızca ciltteki sararmayı değil, bebeğin dışkı rengini de takip etmesi gerektiğini ifade etti.
Bebeklerde açık renkli dışkı neden tehlikeli?
Prof. Dr. Baysoy, sarılık yaşayan bebeklerde dışkının normalden çok daha açık renkte olmasının önemli bir uyarı işareti olabileceğini söyledi. Özellikle gri veya cam macunu rengindeki dışkının normal kabul edilmemesi gerektiğini belirten Baysoy, şu uyarıda bulundu:
“Sarılık yaşayan bebeklerde dışkının rengi önemli bir bulgu. Çok açık renkli, gri veya cam macunu renginde dışkılama normal değildir. Yenidoğan dönemindeki veya birkaç aylık bebeklerde böyle bir durum fark edildiğinde mutlaka erken dönemde doktora başvurulmalı. Çünkü erken tanı ve tedavi gerektiren hastalıklar bulunuyor.”
Aybüke bebeğin annesi yaşadıkları süreci anlattı
Kızının doğumundan itibaren sarılık yaşadığını anlatan anne Sema Satılmış, ilk başta bu durumun anne sütüyle ilişkili olduğunu düşündüklerini söyledi. Hastane yatışları ve yoğun bakım süreçlerinin ardından nakil kararının alındığını belirten anne Satılmış, yaşadıklarını şu sözlerle aktardı:
“Doğduğu günden beri geçmeyen bir sarılığı vardı. Başlangıçta anne sütü sarılığı zannediyorduk ama süreç öyle değilmiş. Aybüke’nin karaciğerinin gelişmediğini öğrendik. Kontrollerimiz devam etti ve belli bir aşamadan sonra nakil kararı alındı. Aybüke 5,5 aylıkken nakil oldu. Çok şükür kısa sürede toparlandı. İlaç tedavileri ve kontrollerle birlikte sağlığına kavuştu.”
Baba Furkan Satılmış ise organ nakli sürecine ilişkin başlangıçta yeterli bilgiye sahip olmadıklarını ve ameliyat öncesinde endişe yaşadıklarını dile getirdi.
Doktorların açıklamalarının kendilerini rahatlattığını belirten Satılmış, “Organ nakli konusunda hiçbir şey bilmiyorduk. Çok şükür süreç yolunda gitti.” dedi.
Organ bağışında uygun donör bekleyen çocuklar var
Türkiye'nin canlı vericili karaciğer nakli alanında önemli bir cerrahi deneyime sahip olduğunu belirten Prof. Dr. Murat Dayangaç, kadavradan organ bağışının artırılması gerektiğine dikkat çekti. Aybüke'nin annesinin uygun donör olması sayesinde naklin gerçekleştirilebildiğini ifade eden Dayangaç, aile içerisinde uygun verici bulunamayan çocukların da olduğunu hatırlattı.
Dayangaç, organ bağışının önemini şu sözlerle anlattı:
“Bebeklerde aileden uygun donör bulunması daha kolay olabiliyor. Ancak her bebek ve çocuk bu kadar şanslı değil. Ailesinde uygun donör bulunmayan ve organ bağışıyla hayata tutunmayı bekleyen çocuklarımız var. Biz canlı vericili karaciğer naklinde edindiğimiz deneyimle bağışlanan bir karaciğeri uygun koşullarda bir yetişkine ve bir çocuğa ya da iki farklı alıcıya nakledebilecek teknik deneyime sahibiz. Daha fazla organ bağışı olmasını ve bu deneyimimizi daha fazla hastaya ulaştırabilmeyi diliyoruz.”