Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile il emniyet müdürlükleri arasında 2021 yılından bu yana kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında yürütülen denetimlerde yeni bir uygulamaya gidildi.
Trafik kontrollerinde şirket adına kayıtlı ve ticari amaçla kullanılan araçları süren kişilerin SGK kayıtları sorgulanıyor. Sürücünün sigortasız olduğunun tespit edilmesi halinde bilgiler SGK'ya gönderiliyor ve işveren hakkında kayıt dışı istihdam kapsamında işlem yapılabiliyor.
Yeni düzenlemeyle birlikte, araç sahibi ile sürücü arasında geçmişte herhangi bir SGK'lı çalışma ilişkisi bulunmaması durumunda yalnızca trafik tutanağına dayanılarak otomatik ceza kesilmeyecek.
Sürücü ve araç sahibi ifadeye çağrılacak
Araç sahibi ile sürücü arasında daha önce işçi-işveren ilişkisi bulunmayan durumlarda trafik tutanağı doğrudan SGK denetmenlerine sevk edilecek.
Denetmenler, sürücü ve işverenin ifadelerine başvurarak aralarındaki akrabalık, arkadaşlık veya emanet araç kullanımı gibi ilişkileri araştıracak. Yapılacak inceleme ve ifadeler sonucunda hazırlanacak rapora göre işlem gerçekleştirilecek.
Sigortasız çalıştırmanın cezası 198 bin 180 liraya çıkıyor
Ticari araçta kayıt dışı işçi çalıştırıldığının tespit edilmesi halinde işverene, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 102'nci maddesi kapsamında idari para cezaları uygulanıyor.
Ceza tutarları şu şekilde:
- İşe giriş bildirgesinin verilmemesi: 66 bin 60 TL (2 asgari ücret)
- Aynı durumun bir yıl içinde tekrarlanması: Her bir sigortasız işçi için 198 bin 180 TL (5 asgari ücret)
- Aylık Prim ve Hizmet Belgesi'nde bildirim yapılmaması: Her ay için 66 bin 60 TL (2 asgari ücret)
- Ücret bordrosunda işçinin gösterilmemesi: Her ay için 16 bin 515 TL (yarım asgari ücret)
- Yasal kayıt ve belgelerin geçersizliği: Tespit edilen her ay için 16 bin 515 TL (yarım asgari ücret)
Kiralık araç kullananlara ceza uygulanmayacak
Kiraya verilen araçları kullanan sürücüler, aracı kiralayan gerçek veya tüzel kişi tarafından sigortalı gösterilmişse bu kapsamda ceza uygulanmıyor.
Araç kira sözleşmesinin yazılı olması ve taraflarca imzalanması gerekiyor.
Kaza durumunda araç sahibinin sorumluluğu gündeme geliyor
Araç sahibinin sorumluluğuna ilişkin bir diğer önemli başlık ise trafik kazaları.
Aracı kullanan sürücünün kaza sonucunda yaralanması veya hayatını kaybetmesi durumunda maddi ve hukuki sorumluluğun ticari araç sahibine ait olabileceği belirtiliyor.