- AB, 2026 ve 2027’de Ukrayna’ya kredi sağlamak için dondurulmuş Rus varlıklarını kullanmayı planlıyor.
- Krediler, özel bir araç (SPV) aracılığıyla üye ülkeler ve gönüllü koalisyon garantisiyle Kiev’e aktarılacak.
- Mekanizma, ABD’nin katkı sınırlı kalırsa fonları AB’nin tek başına karşılamasını ve olası ulusal veto sorunlarını aşmayı hedefliyor.
Avrupa Birliği, Ukrayna’ya önümüzdeki yıllarda destek sağlamak için Moskova’nın 2022’de işgalden sonra dondurulan varlıklarını kullanmayı planlıyor. “Tazminat kredisi” adı verilen mekanizma ile AB, Ukrayna’ya fon aktaracak ve para Rusya’dan savaş tazminatı olarak tahsil edildikten sonra geri ödenecek.
Tazminat kredisi
AB’nin planına göre, Ukrayna’ya verilecek krediler, dondurulmuş Rus varlıklarına dayanacak. Para doğrudan kullanılmayacak; Kiev, Rusya’nın savaş tazminatını ödemesinden sonra geri ödeyecek. Bu yöntem, AB bütçesi üzerindeki baskıyı azaltacak ve üye ülkeler arasındaki veto ihtimalini düşürecek.
Rus varlıkları kullanılacak
Dondurulmuş Rus varlıklarının çoğu Euroclear gibi finans kuruluşlarında tutuluyor ve toplam değeri yaklaşık 176 milyar avro. AB, bu varlıklardan elde edilecek fonları sıfır kuponlu tahviller karşılığında Özel Amaçlı Araç (SPV) aracılığıyla Ukrayna’ya aktaracak. SPV’ye katılacak ülke sayısı arttıkça her birinin garantisi düşecek, ancak ulusal parlamentoların onayı gerekiyor.
Belçika’nın çekinceleri
Bazı ülkeler doğrudan Rus varlıklarına el konulmasına karşı çıkıyor. Belçika ve Avrupa Merkez Bankası, Moskova’nın olası hukuki itirazları ve küresel finans piyasalarındaki etkiler konusunda çekinceli. Macaristan ve Slovakya gibi ülkelerin ulusal veto hakları planın uygulanmasını etkileyebilir.
Fonun miktarı ve zamanlaması
IMF değerlendirmesine göre, 2026-2027 boyunca krediler için kullanılabilecek para 140 milyar avroya kadar çıkabilir. ABD katkıda bulunmazsa büyük kısmı Avrupa tarafından sağlanacak. Bu mekanizma, AB’nin 2024-2027 döneminde Ukrayna’ya yaptığı 50 milyar avroluk yardımın tamamlayıcısı niteliğinde olacak.