- Trump savaşı hızlı şekilde bitirmek istiyor ancak askeri seçeneği masada tutuyor.
- Hürmüz Boğazı’nda yaşanan saldırılar ve ABD’nin gemi hamlesi gerilimi artırdı.
- İran içinde siyasi ve askeri kanatlar arasında görüş ayrılığı olduğu iddia ediliyor.
- Süreç ya anlaşmayla sonuçlanacak ya da daha geniş bir askeri aşamaya geçilecek.
ABD Başkanı Donald Trump, gazetecilere yaptığı açıklamada İran ile bir barış anlaşmasına varılabileceğini düşündüğünü belirtti. Axios’a konuşan ABD’li yetkililere göre Trump “savaştan bıkmış durumda” ve süreci kendi şartlarıyla hızla sonlandırmak istiyor.
Ancak Washington yönetimi, diplomatik çözüm ihtimaline rağmen askeri seçeneği tamamen dışlamıyor. Yetkililer, gerekirse güç kullanmaktan kaçınılmayacağı mesajını veriyor.
Diplomasi belirsizlik hakim
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in görüşmeler için bölgeye gitmeye hazır olduğu ancak Tahran’dan net bir sinyal beklediği ifade ediliyor. Bu durum, müzakerelerin henüz somut bir zemine oturmadığını gösteriyor.
Taraflar arasında henüz resmi bir görüşme platformu kurulamazken, süreç büyük ölçüde dolaylı temaslar üzerinden ilerliyor.
Hürmüz krizi devam ediyor
İran’ın kontrolündeki Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan gelişmeler sürecin seyrini doğrudan etkiliyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi boğazın açık olduğunu açıklasa da kısa süre sonra İran Devrim Muhafızları’nın tankerlere ateş açtığı bildirildi.
Buna karşılık ABD’nin Umman Körfezi’nde İran bayraklı bir gemiye el koyması, gerilimi daha da yükseltti. Bölge, küresel enerji arzı açısından kritik öneme sahip olması nedeniyle yakından izleniyor.
Tahran’da iç bölünme iddiası
ABD’li yetkililer, İran yönetimi içinde siyasi liderlik ile askeri yapı arasında görüş ayrılıkları olabileceğini öne sürüyor. Özellikle Muhammed Bakır Kalibaf ile Devrim Muhafızları komutanı Ahmad Vahidi arasında farklı yaklaşımlar olduğu iddia ediliyor.
Bu durumun, müzakerelerde elde edilen ilerlemenin sahada karşılık bulmamasına neden olduğu değerlendiriliyor.
Çelişkili mesajlar güveni zedeliyor
Washington’un müzakere sürecinde uranyum zenginleştirme ve dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması gibi başlıkları görüştüğü belirtilirken, Trump’ın kamuoyuna yaptığı farklı açıklamalar süreci karmaşık hale getiriyor.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD’den gelen çelişkili mesajların “teslimiyet dayatması” anlamına geldiğini savundu ve İran’ın baskıya boyun eğmeyeceğini vurguladı.
Kritik yol ayrımı
Axios’a göre süreç artık kritik bir aşamaya gelmiş durumda. ABD yönetimi bir yandan diplomasiye şans verirken diğer yandan askeri planlamalarını sürdürüyor. Bu planlar arasında stratejik noktaların hedef alınması da bulunuyor.
Yetkililer, mevcut sürecin “ikinci aşama” olduğunu ve üçüncü aşamanın ya kapsamlı bir barış anlaşması ya da daha geniş çaplı askeri operasyon olacağını belirtiyor. Bu nedenle önümüzdeki günler, İran ile ABD arasındaki krizin yönünü belirleyecek kritik bir dönem olarak görülüyor.