Günlük hayatın koşturmacası içinde duyduğumuz pek çok kelime, bazen hafızamızda net bir karşılık bulamayabiliyor. Dilimizin sunduğu zenginlikten faydalanmak, yaşantımızda bizlere büyük kolaylıklar sağlar. En çok arananlar listesinde bulunan az kelimesinin TDK karşılığı merak konusudur.
TDK sözlüğüne göre az ne anlama gelir?
Hem gerçek hem de terim anlamlarıyla literatürde yer bulan bu ifade, çok yönlü bir yapıya sahiptir. İşte kelimenin tüm anlam katmanları.
- sıfat Nicelik, nitelik, güç, süre, sayı bakımından eksik, çok karşıtı
- zarf Alışılmış olandan, umulandan veya gerekenden eksik olarak
Azın cümle içinde kullanımı
Gerek günlük dilde gerekse edebi eserlerde kelimenin nasıl kullanıldığını gösteren örnekler şöyledir.
- Heykel konularının parmakla sayılacak kadar az olduğunu ileri sürüyordu.
- Annem, önce gelse bile az koyuyor ona.
Az ifadesini barındıran atasözleri ve deyimler
Resmi kayıtlarda bu kelimeyle bağlantılı, kullanımı yaygın olan birden çok ifade mevcuttur.
- Az ... değil
- Aza çoğa bakmamak
- Aza kanaat etmeyen çoğu hiç bulamaz
- Aza sormuşlar: "nereye?", "çoğun yanına" demiş
- Az ateş çok odunu yakar
- Az bulmak
- Az buz olmamak
- Az değil
- Az gelmek
- Az görmek
- Az günün adamı olmamak
- Azı çoğa saymak (veya tutmak)
- Azı karar çoğu zarar
- Az kaldı (veya kalsın)
- Az kaz, uz kaz, boyunca kaz
- Az olsun, öz (veya uz) olsun
- Az söyle, çok dinle
- Az tamah çok ziyan getirir
- Az veren candan, çok veren maldan
- Az yiyen çok uyur, çok yiyen güç uyur
Az ile alakalı birleşik kelimeler
Tek başına taşıdığı anlamın ötesinde, az ifadesi birleştiği diğer kelimelerle bambaşka manalar kazanabilir.
- Az alıcı
- Az az
- Az buçuk
- Az çok
- Az daha
- Azel
- Az gelişmiş
- Az sonra
- Azar azar
- En azdan
- En azından