- Şeyh Hasina, yaklaşık iki yıldır sürgünde yaşadığı Hindistan'dan Aralık ayında Bangladeş'e dönmek istiyor.
- Hasina'nın avukatları, Yeni Delhi'deki Bangladeş Yüksek Komiserliği'nden yeni pasaport ve kimlik kartı talep etti.
- Hasina, 2024'teki protestoların kanlı şekilde bastırılmasındaki rolü nedeniyle insanlığa karşı suçlardan idama mahkum edildi. Suçlamaları reddediyor.
- Bangladeş yönetimi Hasina'nın iadesini isterken, eski liderin dönüşünün ülkedeki siyasi gerilimi yeniden artırabileceği değerlendiriliyor.
Bangladeş'in eski Başbakanı Şeyh Hasina, 2024 yılında iktidardan uzaklaştırılmasının ardından sığındığı Hindistan'dan ülkesine dönmeye hazırlanıyor.
Hasina'nın sürgünde bulunan Avami Birliği Partisi'nden isimler, eski başbakanın Aralık ayında Bangladeş'e dönme konusunda kararlı olduğunu ve bu konuda kendisine güvendiğini belirtti.
Hasina, Ağustos 2024'te öğrencilerin öncülüğünde başlayan ve kitlesel bir ayaklanmaya dönüşen protestoların ardından ülkeden ayrılarak Hindistan'a gitmişti. Eski başbakan, o tarihten bu yana Yeni Delhi'de yaşıyor.
Yeni pasaport ve kimlik kartı başvurusunda bulundu
Hasina'nın dönüş planının en somut adımlarından biri, yeni seyahat belgeleri için yaptığı başvuru oldu.
Eski başbakan adına hareket eden İngiltere merkezli bir avukat, pazartesi günü Bangladeş'in Yeni Delhi'deki Yüksek Komiserliği'ne başvurarak yeni pasaport ve ulusal kimlik kartı düzenlenmesini talep etti.
Hasina'nın mevcut pasaport ve kimlik belgeleri, ülkeden ayrılmasının ardından iptal edilmişti.
Avami Birliği'nden bir yetkili, pasaport başvurusunun Hasina'nın ülkesine gerçekten dönmek istemesinden kaynaklandığını belirtti. Aynı yetkili, başvurunun reddedilmesi halinde eski başbakanın Bangladeş'e dönüşünü mümkün kılacak bir seyahat belgesi talep edeceğini söyledi.
Hakkında idam kararı bulunuyor
Hasina'nın ülkeye dönüşü, karşı karşıya olduğu hukuki süreç nedeniyle ciddi sonuçlar doğurabilir.
Bangladeş'teki mahkeme, Kasım 2025'te eski başbakanı 2024'teki öğrenci protestolarının kanlı şekilde bastırılmasıyla bağlantılı olarak insanlığa karşı suçlardan suçlu bulmuş ve gıyabında idam cezasına çarptırmıştı.
Birleşmiş Milletler, protestoların bastırılması sırasında yaklaşık 1.400 kişinin hayatını kaybettiğini tahmin ediyor.
Hasina ise hakkındaki suçlamaları reddediyor ve kendisini mahkum eden mahkemenin meşruiyetini kabul etmiyor. Ülkesine dönmesi halinde derhal gözaltına alınması bekleniyor.
Bangladeş yönetimi Hindistan'dan iadesini istiyor
Bangladeş yönetimi, Hasina'nın ülkeye dönüşünden ziyade Hindistan tarafından iade edilmesini talep ediyor.
Dhaka yönetimi, eski başbakanın iadesi için Yeni Delhi'ye baskı yaparken Hindistan hükümeti bu taleplere henüz olumlu yanıt vermedi. Hasina'nın Hindistan'da kalmaya devam etmesi iki ülke arasındaki ilişkilerde gerilime neden oldu.
Bangladeş hükümeti, Hasina'nın ancak Hindistan ile yürürlükte bulunan iade anlaşması kapsamında kabul edilebilir bir mahkum değişimiyle ülkeye dönebileceğini bildirdi.
Hasina'nın mahkum edilmesini sağlayan mahkemenin başsavcısı ise eski başbakanın dönüş açıklamasını siyasi bir gösteri olarak nitelendirdi.
Avami Birliği üyeleri de dönmeye hazırlanıyor
Hasina'nın dönüş planı, eski iktidar partisinin sürgündeki üyelerini de harekete geçirdi.
Avami Birliği'nin çok sayıda yöneticisi ve destekçisi, Hasina ile birlikte Bangladeş'e dönmeyi planladıklarını açıkladı. Partinin iktidardan uzaklaştırılmasının ardından çok sayıda üyesi tutuklanmış, bazıları ise Hindistan'a veya başka ülkelere gitmişti.
Eski başbakanın partisi ülkede yasaklı durumda bulunurken, binlerce üyesi cezaevinde veya siyasi faaliyetlerini yeraltında sürdürmek zorunda kalıyor.
Hasina'nın dönüşünün, Başbakan Tarık Rahman liderliğindeki yeni hükümet üzerindeki siyasi baskıyı artırabileceği değerlendiriliyor. Analistler, eski liderin ülkeye dönme girişiminin destek tabanını yeniden harekete geçirme ve yeni hükümeti zor durumda bırakma amacı taşıyabileceğini belirtiyor.
Hasina ise Associated Press'e verdiği röportajda ülkesine dönme kararını şu sözlerle ifade etti:
“Eğer kaderimde ölüm varsa, kendi ülkemin topraklarında, kendi halkımın arasında ölmeyi tercih ederim.”