- Kelime bulmakta zorlanma, odaklanma kaybı ve zihinsel yorgunlukla ortaya çıkan beyin sisinin, gün ışığının azalması ve mevsimsel alışkanlıkların değişmesiyle sonbaharda belirginleştiği belirtildi.
- Tek başına bir hastalık sayılmayan zihinsel bulanıklığı hafifletmek için Akdeniz tipi beslenme, haftada en az 150 dakika egzersiz, kaliteli uyku ve beyni aktif tutan uğraşlar tavsiye edildi.
- Doç. Dr. Mustafa Emir Tavşanlı, uzun süren vakaların tiroit hastalıkları, kansızlık, vitamin eksikliği veya depresyon gibi sağlık sorunlarına işaret edebileceği uyarısında bulunarak hekim kontrolünün önemine dikkat çekti.
Konuşurken doğru kelimeyi bulmakta zorlanmak, okunan bir metni anlamak için aynı satırlara tekrar tekrar dönmek ve basit günlük işleri tamamlamakta güçlük çekmek, beyin sisi olarak tanımlanan zihinsel bulanıklığın belirtileri arasında bulunuyor. Özellikle stres, yetersiz uyku, hareketsizlik ve geçirilen enfeksiyonların ardından ortaya çıkabilen bu şikâyetler, sonbaharda değişen yaşam alışkanlıklarıyla daha belirgin hale gelebiliyor. Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Mustafa Emir Tavşanlı, beyin sisinin tek başına bir hastalık olmadığını belirterek uzun süren zihinsel bulanıklığın altında farklı sağlık sorunlarının bulunabileceğine dikkat çekti.
Beyin sisi belirtileri nelerdir?
Son yıllarda unutkanlık, dikkat dağınıklığı ve zihinsel yorgunluk şikâyetleriyle gündeme gelen beyin sisi, kişinin düşünme ve odaklanma süreçlerinde yaşadığı güçlükleri tanımlamak için kullanılıyor. Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Mustafa Emir Tavşanlı, hastaların en sık kelime bulmakta zorlanma, okuduklarını anlamak için aynı metni defalarca okuma ve günlük işlerini eskisine göre daha yavaş tamamlama şikâyetleriyle başvurduğunu belirtti.
Beyin sisi yaşayan kişilerde unutkanlık, düşünceleri toparlayamama, konsantrasyon güçlüğü ve sürekli zihinsel yorgunluk hissi de görülebiliyor. Ancak bu belirtiler tek başına belirli bir hastalığın varlığını göstermiyor.
Beyin sisi sonbaharda neden artıyor?
Sonbaharda günlerin kısalması, doğal gün ışığından daha az yararlanılması ve fiziksel aktivitenin azalması, bazı kişilerde zihinsel bulanıklık şikâyetlerini artırabiliyor.
Uyku saatlerinin değişmesi ve yoğun stres de dikkat ve hafıza sorunlarının daha belirgin hissedilmesine yol açabiliyor. Doç. Dr. Tavşanlı, mevsimsel değişimlerin etkisiyle artabilen bu şikâyetlerin hafifletilmesinde düzenli yaşam alışkanlıklarının önem taşıdığını vurguladı.
Uyku düzensizliği beyin sisini tetikleyebiliyor
Zihinsel performansın korunmasında uyku kalitesi önemli bir rol oynuyor. Doç. Dr. Tavşanlı, uyku ihtiyacının kişiden kişiye değişebildiğini belirterek biyolojik saate uygun, düzenli uyku saatlerinin benimsenmesini önerdi.
Özellikle horlama ve uyku sırasında nefes durması gibi sorunların göz ardı edilmemesi gerektiğine dikkat çeken Tavşanlı, bu şikâyetleri yaşayan kişilerin uyku tıbbı alanında değerlendirilmesinin önemini anlattı.
Beyin sisi için beslenme ve egzersiz önemli
Beyin sağlığını destekleyen alışkanlıklar arasında dengeli beslenme ve düzenli fiziksel aktivite de bulunuyor. Doç. Dr. Tavşanlı, sebze, meyve, tam tahıllar, kuruyemişler, balık ve zeytinyağı gibi besinlerin öne çıktığı Akdeniz tipi beslenmenin benimsenmesini önerdi. Aşırı şeker tüketiminden ve düzensiz öğünlerden kaçınılmasının da önemli olduğunu belirtti. Fiziksel aktivitenin yalnızca kalp ve kas sağlığı için değil, beynin sağlıklı işleyişi açısından da gerekli olduğunu vurgulayan Tavşanlı, haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta hareket edilmesini tavsiye etti.
Tempolu yürüyüşler, günlük yaşamda uygulanabilecek fiziksel aktivite seçenekleri arasında yer alıyor.
Uzun süreli stres zihinsel yorgunluğu artırabiliyor
Yoğun ve sürekli stres, dikkat ve konsantrasyon üzerinde olumsuz etkiler oluşturabiliyor. Doç. Dr. Tavşanlı, zihinsel yorgunluğu azaltmak için çalışma saatleri içerisinde kısa molalar verilmesini, hobilere zaman ayrılmasını ve nefes egzersizleri gibi gevşeme yöntemlerinden yararlanılmasını önerdi.
Kişinin kendisini sürekli tükenmiş hissetmesi halinde profesyonel destek almasının önemli olduğunu belirtti. Ayrıca sonbahar ve kış aylarında sabah saatlerinde açık havada zaman geçirerek doğal gün ışığından yararlanmanın günlük biyolojik ritmin korunmasına katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Kitap okumak ve yeni beceriler öğrenmek beyni aktif tutuyor
Zihinsel faaliyetlerin sürdürülmesi de bilişsel işlevlerin desteklenmesinde önemli bir yer tutuyor. Doç. Dr. Tavşanlı, kitap okumak, yeni bir dil öğrenmek, farklı hobiler edinmek ve yeni beceriler kazanmak gibi etkinliklerin beynin çeşitli işlevlerini çalıştırdığını belirtti.
Sosyal ilişkilerin devam ettirilmesinin de zihinsel ve duygusal iyilik halini desteklediğini ifade etti.
Geçmeyen beyin sisi hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
Beyin sisi olarak tanımlanan yakınmalar her zaman stres veya mevsim değişikliğinden kaynaklanmıyor. Uzun süren unutkanlık, odaklanma güçlüğü ve zihinsel bulanıklığın altında tedavi gerektirebilen farklı sağlık sorunları bulunabiliyor.
Doç. Dr. Tavşanlı, “Kansızlık, tiroit hastalıkları, vitamin eksiklikleri, depresyon, uyku bozuklukları ve bazı ilaçların yan etkileri de benzer tablolara neden olabilir. Geçmeyen zihinsel bulanıklık yakınmalarında altta yatan bu etkenlerin mutlaka araştırılması gerekir.” ifadelerini kullandı.
Uzman, özellikle devam eden şikâyetlerde yalnızca yaşam tarzı değişiklikleriyle yetinilmemesi ve altta yatan nedenlerin hekim tarafından değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.