- Shahid Bolsen, Türkiye'yi Asya medeniyetinin tarihsel ve kültürel anlamdaki en başarılı ihracatı olarak tanımladı.
- Bolsen'e göre Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan, Türkmenistan ve Azerbaycan, Müslüman dünyasında ağabey olarak Türkiye'yi görüyor.
- Azerbaycan ve Hazar Denizi hattı, Türkiye ile Türkistan arasındaki stratejik bağlantının temel unsurları arasında yer alıyor.
- Orta Koridor, demir yolu hatları ve boğazlar, Türkiye'nin Asya ile Avrupa arasındaki ticaret ve ulaşım merkezi konumunu güçlendiriyor.
ABD'li gazeteci ve yazar Shahid Bolsen, katıldığı programda Türkiye'nin Türkistan ve Asya coğrafyasıyla ilişkilerini tarihi ve jeopolitik referanslarla değerlendirdi.
Türklerin kökeni ve göç hareketleri üzerine konuşan Bolsen, Türkiye'nin mevcut stratejik aklının geçmişten bağımsız değerlendirilemeyeceğini söyledi.
Oğuz Türklerinin Türkistan bozkırlarından batıya uzanan göç hareketini hatırlatan Bolsen, Türk halklarının kökeninin Anadolu olmadığını belirterek, Selçukluların Doğu Roma'yı yenilgiye uğratarak Anadolu'ya ilerlediğini ifade etti.
Bolsen, "Bugün Türk halkı olarak bildiğimiz ve tanımladığımız toplulukların kökeni Anadolu değildir. Türkler, Türkistan'dan gelmektedir. Selçuklular da bu topluluklardan doğmuş ve batıya yönelmiştir. Selçuklular, Doğu Roma'yı yenilgiye uğratarak Anadolu'ya akın etmişlerdir. Allah'a hamdolsun, Selçuklular durdurulamaz bir güçtü." dedi.
Osmanlı İmparatorluğu'nun da aynı tarihsel göç hareketinin devamında ortaya çıktığını belirten Bolsen, bugünkü Türk kimliğinin bu tarihsel miras üzerine inşa edildiğini kaydetti.
"Türkiye, Asya'nın en başarılı ihracatıdır"
Türkiye'nin doğuya yönelmesinin kendi tarihi ve medeniyet kökleriyle yeniden buluşması anlamına geldiğini dile getiren Bolsen, ülkenin Asya medeniyeti içerisindeki konumunu dikkat çekici sözlerle tanımladı.
Bolsen, "Türkiye'yi, Asya'nın tarihsel ve medeniyet anlamındaki en başarılı ihracatı olarak tanımlayabilirsiniz. Bugün ise bir anlamda Asya'nın kapı bekçiliğini yapmaktadır." ifadelerini kullandı.
"Türk dünyasının ağabeyi Ankara'dır"
Türkiye'nin Türkistan ülkeleriyle ilişkilerinin dil, tarih ve akrabalık bağlarına dayandığını belirten Bolsen, Türk Devletleri Teşkilatı gibi yapıların bu ilişkileri güçlendirdiğini söyledi.
Türkiye'nin savunma sanayisindeki gelişiminin ve insansız hava araçlarının bölgedeki jeopolitik dengeleri etkilediğini kaydeden Bolsen, Türk devletlerinin Ankara'ya yönelik yaklaşımına ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
"Özbekler, Kazaklar, Kırgızlar, Türkmenler ve Azerbaycanlılar, Müslüman dünyasında kendilerine bir anlamda büyük ağabey aradıklarında Araplara veya başka bir ülkeye değil, Ankara'ya yönelmektedir. Bunu açıkça kabul etseler de etmeseler de gözlerini Türkiye'ye çevirmektedirler."
Türkistan ile bağlantı noktası: Azerbaycan ve Hazar
Türkiye'nin Türkistan coğrafyasıyla doğrudan kara sınırının bulunmadığına işaret eden Bolsen, Azerbaycan'ın iki bölge arasındaki bağlantıyı sağlayan stratejik konumuna dikkati çekti.
Azerbaycan üzerinden kurulan bağlantının Hazar Denizi hattıyla tamamlandığını belirten Bolsen, bu güzergahın Türkiye ile Türkistan arasındaki stratejik entegrasyonda önemli rol oynadığını ifade etti.
Çin'e açılan kara kapısı Türkiye
Türkiye'nin Asya ile Avrupa arasındaki ikinci önemli rolünün ticaret ve ulaşım güzergahları üzerinden şekillendiğini belirten Bolsen, Çin'den gelen demir yolu hatları, boru hatları ve Orta Koridor'un Türkiye'de birleştiğini söyledi.
Asya'nın üretim gücünün bu güzergahlar aracılığıyla Orta Doğu ve Avrupa pazarlarına ulaştığını kaydeden Bolsen, Türkiye'nin Çin ile Güneybatı Asya arasındaki ana bağlantı merkezlerinden biri olduğunu dile getirdi.
"Kara ticaretinin kilidi boğazlar ve Türkiye"
Küresel ulaşım koridorlarını değerlendiren Bolsen, Mısır'ın deniz ticaretinde Süveyş Kanalı üzerinden üstlendiği kapı rolünün kara ticaretinde Türkiye tarafından yerine getirildiğini belirtti.
Boğazların ve Hazar hattının Türkiye'ye önemli bir lojistik üstünlük sağladığını ifade eden Bolsen, "Türkiye, kara ulaşımının ve kara ticaret yollarının kapısı konumundadır." dedi.
Bolsen, Suudi Arabistan'ın bölgedeki dönüşüm sürecine de değinerek Riyad yönetiminin kolektif egemenlik vizyonuna öncülük ettiğini ve büyük güçlerle doğrudan diplomasi yürüttüğünü aktardı.