- Xi Jinping, dünya düzeninde tek taraflılık ve hegemonya eğilimlerinin arttığını belirtti.
- Çin ve Rusya’ya uluslararası sistemde daha fazla sorumluluk alma çağrısı yaptı.
- BM sisteminin ve uluslararası adaletin korunması gerektiğini vurguladı.
- İki ülkenin faşizm ve militarizmi aklama girişimlerine karşı birlikte durması gerektiğini söyledi.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Pekin’de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında, uluslararası sisteme yönelik dikkat çeken mesajlar verdi.
Xi, konuşmasında dünyada artan jeopolitik gerilimlere, büyük güçler arasındaki rekabete ve küresel düzenin kırılganlığına vurgu yaptı.
“Dünya barışçıl olmaktan uzak”
Xi Jinping, mevcut uluslararası ortamı değerlendirirken “tek taraflılık” ve “hegemonya arayışları”nın ciddi bir tehdit haline geldiğini söyledi.
Xi’nin açıklamalarından öne çıkan ifadeler şu şekilde:
“Bugün dünya barışçıl olmaktan uzak. Tek taraflılık ve hegemonya ciddi tehdit yaratıyor, uluslararası düzeni orman kanunu tarzı güç ve hakimiyet çekişmesine tehlikeli şekilde yakınlaştırıyor.”
Çin lideri, mevcut eğilimin uluslararası sistemi güç temelli bir rekabete sürüklediğini ve bunun istikrarı zayıflattığını savundu.
Çin-Rusya’ya “daha fazla sorumluluk” çağrısı
Xi Jinping, Çin ile Rusya’nın küresel sistemdeki konumlarına dikkat çekerek iki ülkenin daha aktif bir rol üstlenmesi gerektiğini belirtti.
Xi şu ifadeyi kullandı:
“Çin ve Rusya, tek taraflı zorbalığın ve orman kanununun barışçıl olmayan dünyasında büyük güçler olarak sorumluluk üstlenmeli, Birleşmiş Milletler’in otoritesini, uluslararası eşitliği ve adaleti korumalı.”
Bu açıklama, Pekin-Moskova hattında son yıllarda güçlenen stratejik yakınlaşmanın siyasi söylem boyutunu da bir kez daha öne çıkardı.
BM vurgusu ve uluslararası düzen mesajı
Çin lideri, Birleşmiş Milletler merkezli uluslararası sistemin korunmasının kritik olduğunu vurguladı. Xi, özellikle büyük güç rekabetinin arttığı bir dönemde uluslararası hukuk ve kurumların zayıflatılmasının küresel istikrarsızlığı artıracağını ifade etti.
Ayrıca Xi, iki ülkenin İkinci Dünya Savaşı’nın sonuçlarını hedef alan girişimlere karşı birlikte hareket etmesi gerektiğini de söyledi.
ABD’ye dolaylı mesaj olarak yorumlandı
Xi’nin açıklamaları, uluslararası gözlemciler tarafından ABD’nin mevcut dış politika yaklaşımına yönelik dolaylı bir eleştiri olarak değerlendirildi.
Son dönemde Washington’un Asya-Pasifik ve Avrupa’daki politikaları, Çin ve Rusya tarafından sık sık “tek taraflılık” eleştirilerine konu oluyor.
Pekin-Moskova hattında yakınlaşma sürüyor
Son yıllarda Batı ile ilişkilerinde ciddi gerilim yaşayan Rusya, Ukrayna savaşı sonrası Çin ile ekonomik ve stratejik işbirliğini daha da derinleştirdi.
Pekin yönetimi ise bir yandan Washington ile ekonomik ve diplomatik kanalları açık tutmaya çalışırken, diğer yandan Moskova ile “stratejik eşgüdüm ortaklığı” çerçevesinde ilişkilerini sürdürüyor.
Uzmanlara göre Çin, bu denge politikasıyla hem küresel ekonomik çıkarlarını korumayı hem de uluslararası sistemde merkezi güç konumunu güçlendirmeyi hedefliyor.