- EFSA'nın sağlık riski uyarıları gerekçesiyle cips, sos, et ve peynir gibi gıdalarda kullanılan tütsü aroma vericileri kademeli olarak yasaklanıyor.
- Cips ve sos gruplarında kısıtlamalar 1 Ekim 2026'da başlarken; et, peynir ve balık ürünlerinde süreç 2028 yılına kadar uzayacak.
- Geleneksel tütsüleme kapsamdışı kalırken, belirlenen tarihlerden önce üretilen ürünler raf ömrü boyunca satılmaya devam edebilecek.
Gıda ürünlerine isli veya tütsülenmiş tat kazandırmak amacıyla kullanılan tütsü aroma vericileri için Türkiye’de yeni bir düzenleme uygulanmaya başlandı. Cips, salam, sos, peynir, işlenmiş et ile balık ve su ürünleri gibi birçok kategoriyi ilgilendiren düzenlemeyle söz konusu aroma vericilerinin kullanımına kademeli olarak son verilecek.
Düzenlemenin temelinde, Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi'nin (EFSA) bazı tütsü aroma vericileriyle ilgili yaptığı değerlendirmeler bulunuyor. EFSA'nın incelemelerinde, bu maddelerin DNA üzerinde zarar oluşturma potansiyeline ilişkin endişelerin tamamen giderilemediği belirtildi.
Tütsü aroma vericilerinde yasak takvimi
Türkiye'de yasak için ürün gruplarına göre farklı geçiş süreleri uygulanacak. Cips, sos ve diğer gıda kategorilerinde takvim daha erken başlayacak. Bu ürünlerde ithalat ve piyasaya arz 1 Ekim 2026, işletmeler arası satış ise 1 Aralık 2026 itibarıyla sona erecek.
Tütsü aroma vericisi kullanılan ürünlerin üretimi, ithalatı ve piyasaya arzı ise 1 Ocak 2027'den itibaren yapılamayacak.
Et ve peynir ürünlerinde süre daha uzun
Et ve et ürünleri, peynir ile işlenmiş balık ve su ürünleri için ise daha uzun bir geçiş dönemi uygulanacak. Bu ürün gruplarında geçiş sürecinin 2028 yılına kadar devam etmesi planlanıyor.
Belirlenen tarihlerden önce piyasaya sunulan ürünler ise raf ömürleri boyunca satışta kalabilecek. Bu nedenle yasakların yürürlüğe girmesinin ardından da bazı ürünlerin market raflarında görülmeye devam etmesi mümkün olacak.
“İsli” ve “füme” ifadelerine dikkat
Düzenlemede geleneksel tütsüleme yöntemi ile tütsü aroma vericisi kullanımının aynı işlem olmadığına da dikkat çekiliyor. Bu nedenle tüketicilerin cips, salam, sos, peynir veya füme ürün satın alırken yalnızca ürünün ön yüzündeki “isli”, “füme” veya “barbekü” gibi ifadelere bakmak yerine içindekiler bölümünü kontrol etmesi önem taşıyor.
Etiket üzerinde “tütsü aroma vericisi” ifadesinin bulunması, ürünün söz konusu düzenleme kapsamında olduğunu gösteriyor.