- Kaya’nın ilk hayvan figürü, 2014’te bir dere yatağında bulduğu ağaç parçasından ortaya çıktı.
- Kurumuş, suyla sürüklenmiş veya yangından arta kalmış ahşapları değerlendiriyor.
- Atölyesindeki üretimin yanı sıra ahşap işleme kurslarında eğitim veriyor.
Bingöl’de 56 yaşındaki Yılmaz Kaya’nın atölyesinde timsah, leopar, sincap ve su samuru gibi hayvanların figürleri bulunuyor. Bu çalışmaların başlangıcında bir çizimden çok, doğada karşısına çıkan ağaç parçalarının biçimleri yer alıyor. Marangoz babasının yanında ahşapla tanışan Kaya, 1987’de Şehit Mustafa Gündoğdu Mahallesi’nde kendi imkânlarıyla kurduğu atölyede farklı malzemelerle üretime başladı. Hayvan figürlerine yönelmesi yıllar sonra, balık tutmaya gittiği bir gün gerçekleşti.
İlk figür bir dere yatağından çıktı
2014’te Bilaloğlu köyünde bulduğu ağaç parçasının biçimini bir kertenkeleye benzeten Kaya, yanındaki çakıyla çürümüş bölümleri temizledi. Geriye kalan sert dokuyu işleyerek “kuyruğunu yiyen bir kertenkele” figürü oluşturdu.
Bu deneyimin ardından ormanlık alanlarda, akarsu ve dere yataklarında benzer parçalar aramaya başladı. Özellikle kökleri seçen Kaya, çevresindekilerin de ilginç biçimli ahşapları atölyesine getirdiğini anlatıyor.
“Önceden ‘Bu şu hayvan olacak’ diyemiyorum”
Kaya, topladığı parçaların yumuşak ve çürümüş kısımlarını temizlerken doğal biçimlerini korumaya çalışıyor. Ahşabın yapısına göre testere, çakı, ıskarpela ve zımpara kullanıyor; göz, ağız ve burun gibi ayrıntıları gravür aletiyle belirginleştiriyor.
Ortaya çıkacak figürün çalışma sırasında şekillendiğini belirten Kaya, süreci şöyle anlatıyor:
“Önceden ‘Bu şu hayvan olacak’ diyemiyorum. Yumuşak ve çürük taraflarını aldığım zaman kendisini göstermiş oluyor.”
Kaya’nın uyguladığı temel kural, bulduğu ağaç parçasına başka bir parça eklememek. Doğadan topladığı malzemelerle yürüttüğü bu çalışmaları “ekolojik sanat” olarak tanımlıyor.
Atölyeden kurslara uzanan birikim
Bu alanda eğitim almadan kendisini geliştirdiğini belirten Kaya, babasını en önemli öğretmeni olarak görüyor. Edindiği birikimi ise çeşitli kurumların kurslarında başkalarıyla paylaşıyor.
Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne bağlı Gençlik Merkezinde ahşap yakma, şekillendirme ve modern endüstriyel ahşap işleme dersleri veren Kaya, Bingöl El Sanatları Araştırma Geliştirme Derneğinin de başkanlığını yürütüyor.
Hayvan figürlerini atölyesinde sergileyen Kaya’nın gelecek hedefi, üretim ve eğitim çalışmalarını bir “kültür ve sanat evi” çatısı altında sürdürmek.