- Gökbilimciler, Dünya'dan 63 ışık yılı uzaklıktaki Beta Pictoris b ötegezegeninden gelen radyo sinyallerini ilk kez doğrudan tespit etti.
- Kutup ışıklarından kaynaklandığı belirtilen sinyallerle gezegenin manyetik alanının Dünya'dan binlerce kat güçlü olduğu ölçüldü.
- Yapay bir kaynağa dayanmadığı vurgulanan keşif, ötegezegenlerin incelenmesinde yeni bir ölçüm yöntemi başlattı.
Gökbilimciler, Güneş Sistemi’nin dışında yer alan bir gezegenden geldiği belirlenen radyo sinyallerini ilk kez doğrudan tespit etti. Harvard & Smithsonian Astrofizik Merkezi ile Oregon Üniversitesi araştırmacılarının çalışmasında, Dünya’dan yaklaşık 63 ışık yılı uzaklıktaki Beta Pictoris b adlı genç ve dev ötegezegenden gelen kısa süreli, tekrarlayan radyo patlamaları kaydedildi.
63 ışık yılı uzaklıktaki gezegenden radyo sinyali
Araştırmacılar, Beta Pictoris b sistemini 2025 ve 2026 yıllarında Güney Afrika'da bulunan MeerKAT radyo teleskop dizisiyle dört farklı kez gözlemledi. Çalışma sırasında hızlı şekilde tekrarlanan ve güçlü dairesel polarizasyon gösteren radyo patlamaları tespit edildi.
Daha önce gezegenlerin bulunduğu yıldız sistemlerinden radyo sinyalleri alınmış olsa da bu sinyallerin doğrudan gezegenlerden geldiği kesin olarak ortaya konulamamıştı. Yeni gözlemlerde ise sinyalin kaynağının yıldız değil, Beta Pictoris b olduğu belirlendi.
Sinyallerin kaynağı kutup ışıkları olabilir
Bilim insanları, tespit edilen radyo dalgalarının gezegenin kutup ışıklarıyla bağlantılı olduğunu değerlendiriyor. Dünya'daki kuzey ve güney ışıklarına benzer şekilde bu tür radyo emisyonlarının, yüklü parçacıkların gezegenin atmosferi ve manyetik alanıyla etkileşime girmesi sonucunda ortaya çıkabileceği belirtiliyor. Araştırmacılar, elde edilen sinyallerin özelliklerinin kutup ışıklarıyla bağlantılı radyo emisyonlarının karakteristik yapısıyla örtüştüğünü aktardı.
Çalışmada ayrıca söz konusu sinyallerin Dünya dışı bir uygarlık tarafından gönderildiğine dair bir bulgu bulunmadığı özellikle vurgulandı.
Sinyalin Beta Pictoris b'den geldiği nasıl anlaşıldı?
Araştırmacılar, sinyalin kaynağını belirlemek için uzak ve son derece parlak galaksi çekirdekleri olan kuasarları referans noktası olarak kullandı. Yapılan konumlandırma sonucunda radyo dalgalarının Beta Pictoris yıldızından değil, doğrudan Beta Pictoris b adlı gezegenden geldiği sonucuna ulaşıldı.
Beta Pictoris sisteminde bilinen üç gezegen bulunuyor: Beta Pictoris b, c ve d.
Gezegenin manyetik alanı Dünya'dan çok daha güçlü
2008 yılında keşfedilen Beta Pictoris b, genç ve dev bir ötegezegen olarak biliniyor. Jüpiter'in yaklaşık 10 katı kütleye sahip olan gezegenin kendi ekseni etrafındaki dönüşünü yalnızca 8 ila 9 saatte tamamladığı belirtiliyor.
Araştırmacılar, radyo sinyallerinin analizinden yararlanarak gezegenin manyetik alanını da doğrudan ölçebildi. Çalışmaya göre Beta Pictoris b'nin manyetik alanı, Dünya'nın manyetik alanından binlerce kat daha güçlü olabilir. Gezegenin hızlı dönüşünün de güçlü kutup ışıklarının oluşmasına katkı sağlayabileceği değerlendiriliyor.
Ötegezegen araştırmalarında yeni dönem
Araştırmacılar, elde edilen sonuçların bir ötegezegenin manyetik alan gücünün ilk doğrudan ölçümü olduğunu belirtiyor. Bilim ekibi şimdi aynı yöntemi kullanarak beş yakın yıldız sisteminde bulunan yedi dev ötegezegeni incelemeyi planlıyor.
Yeni nesil radyo gözlemevlerinin mevcut sistemlere göre 5 ila 7 kat daha yüksek hassasiyete ulaşması halinde daha uzak gezegenlerden gelen benzer radyo sinyallerinin de tespit edilebileceği belirtiliyor.