- Şam kırsalındaki Katna'da, eski Esed rejimine ait askeri karargah olarak kullanılan bölgede bir kuyunun içinde insan kalıntılarına ulaşıldı.
- Suriye Ulusal Kayıp Heyeti, kalıntıların çok sayıda kişiye ait olduğunu değerlendirirken, kimlik tespiti ve kayıp kişilerin akıbetinin belirlenmesi için bulguları kayıt altına aldı ve muhafaza altına aldı.
- Esed rejiminin Aralık 2024'te devrilmesinin ardından Suriye'nin farklı bölgelerinde eski rejim güçleriyle bağlantılı çok sayıda toplu mezar ve naaş kalıntısı ortaya çıkarıldı.
- Katna'daki kalıntıların kimlere ait olduğu ve ölüm koşullarının ne olduğu henüz açıklanmadı. Bu nedenle bulunan kalıntıların tamamının belirli bir olay veya infazla bağlantılı olduğu şu aşamada kesinleşmiş değil.
Suriye Ulusal Kayıp Heyeti, Şam'ın kırsalındaki Katna bölgesinde yürütülen çalışmalar sırasında önemli bir bulguya ulaşıldığını açıkladı.
Heyetin açıklamasına göre, Beşşar Esed rejimi döneminde askeri karargah olarak kullanılan bir alandaki kuyuda naaş kalıntıları bulundu. Kalıntıların çok sayıda kişiye ait olduğu değerlendirildi.
Yetkililer, bulunan kalıntıları kimlik tespitinde kullanılmak ve Suriye'deki kayıp kişilerin akıbetini aydınlatmak amacıyla kayıt altına aldı ve koruma altına aldı.
Şu aşamada kalıntıların kaç kişiye ait olduğu açıklanmadı. Ayrıca kişilerin ne zaman ve hangi koşullarda öldüğü konusunda da resmi bir tespit paylaşılmadı.
Esed rejiminin askeri alanları mercek altında
Katna'daki bulgu, Esed rejiminin 2024'te devrilmesinin ardından eski askeri ve güvenlik tesislerinde yürütülen arama çalışmalarının devam ettiğini gösteriyor.
Beşşar Esed rejiminin Aralık 2024'te devrilmesinin ardından Şam'ın yanı sıra Halep, Humus ve Hama gibi kentlerde de çok sayıda toplu mezar ve insan kalıntısı ortaya çıkarıldı.
Bu alanlarda yürütülen çalışmalar, yıllardır akıbeti bilinmeyen kişilerin izlerinin bulunması açısından önem taşıyor. Suriye'deki yeni yönetim, eski rejim döneminde kaybolan kişilerin akıbetinin belirlenmesi ve bulunan kalıntıların kimliklerinin tespit edilmesi için çalışmalar yürütüyor.
Mezzeh'deki çalışmalar da rejimin infaz mekanizmasını ortaya koydu
Katna'daki son bulgu, Esed dönemindeki gözaltı ve infaz sistemine ilişkin daha geniş soruşturmaların sürdüğü bir dönemde ortaya çıktı.
Reuters'ın 12 Eylül tarihli haberine göre, Şam'daki Mezzeh askeri havaalanında Esed rejiminin güvenlik yapılanmasına ilişkin yeni belgeler ortaya çıktı. Suriye Adalet ve Hesap Verebilirlik Merkezi'nin (SJAC) elde ettiği belgeler, Mezzeh'in 2012'den itibaren askeri mahkemeler tarafından idama mahkum edilen tutukluların infazında kullanıldığını gösteriyor.
SJAC, Mezzeh'de gözaltında ölen 1.150'den fazla kişiyle bağlantılı olduğu değerlendirilen iki şüpheli mezar alanı tespit ettiğini bildirmişti. Kuruluş, bu alanların inşaat veya hafriyat çalışmalarıyla bozulmaması ve adli delillerin korunması çağrısında bulundu.
Bu gelişmeler, Suriye'deki kayıpların akıbetinin ortaya çıkarılması sürecinde eski rejime ait askeri ve güvenlik tesislerinin taşıdığı önemi bir kez daha gündeme getiriyor.
Kayıpların akıbeti araştırılıyor
Katna'da bulunan naaş kalıntılarının kimliklerinin belirlenmesi, olayın aydınlatılması açısından kritik önem taşıyor.
Suriye Ulusal Kayıp Heyeti'nin çalışmaları yalnızca kalıntıların bulunmasıyla sınırlı değil. Elde edilen bulguların belgelenmesi, muhafaza edilmesi ve kayıp kişilerin ailelerinden alınan bilgilerle karşılaştırılması, kimlik tespit sürecinin temelini oluşturuyor.
Kalıntıların ölüm nedenleri ve hangi döneme ait olduklarının belirlenmesi için adli incelemelerin tamamlanması gerekiyor. Bu nedenle Katna'daki alanın rejim dönemindeki olası infazlar veya zorla kaybetmelerle bağlantısı konusunda kesin hükme varmak için soruşturmanın sonuçları bekleniyor.
Yeni bulgular, Esed rejiminin 13 yılı aşkın iç savaş boyunca kaybolan ve akıbeti bilinmeyen binlerce kişinin dosyasının hâlâ aydınlatılmayı beklediğini de ortaya koyuyor.