- Ahmed Tibi, Netanyahu ve Ben-Gvir hükümetini iktidardan uzaklaştırmak için Değişim Bloku ile işbirliğine hazır olduklarını açıkladı.
- Ortak Liste, İsrail vatandaşı Filistinlilerin sandığa yoğun katılımını tarihi bir başarı olarak değerlendirdi.
- İsrail’de hükümet kurulabilmesi için 120 sandalyeli Mecliste en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor.
- Muhalefetin Arap partilerinin desteğiyle hükümet kurması, Netanyahu’nun koalisyon oluşturması veya erken seçime gidilmesi olası senaryolar arasında bulunuyor.
İsrail Meclisindeki Filistin asıllı milletvekili Ahmed Tibi, Başbakan Binyamin Netanyahu ile aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir liderliğindeki hükümeti iktidardan uzaklaştırmak için Değişim Bloku'na işbirliği çağrısında bulundu.
Tibi, İsrail vatandaşı Filistinlilerin sandığa yoğun katılımının Ortak Liste açısından tarihi bir başarı olduğunu belirterek, ittifakın hükümet değişikliği için belirleyici bir güç olduğunu savundu.
Netanyahu-Ben-Gvir hükümetini iktidardan uzaklaştırma konusunda kararlı olduklarını vurgulayan Tibi, değişimin Meclis Başkanı Amir Ohana’nın görevden alınmasıyla başlayacağını ifade etti. Tibi, Ben-Gvir’in de polis teşkilatından sorumlu bakanlık görevini sürdürmemesi gerektiğini söyledi.
Tibi, seçim sürecinde Ortak Liste’nin yarış dışı bırakılmaya çalışıldığını ve oy verme merkezlerinde seçmenlerin oy kullanmasının engellenmek istendiğini öne sürerek destekçilerine teşekkür etti.
Arap partilerinin desteği hükümet hesabında belirleyici olabilir
İsrail’de 120 sandalyeli Mecliste hükümet kurabilmek için en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor. Seçimlerin ardından oluşan sandalye dağılımı, partileri koalisyon seçeneklerini değerlendirmeye yöneltiyor.
Netanyahu liderliğindeki blokun tek başına çoğunluğu sağlayamaması halinde Arap partilerinin desteği, muhalefetin hükümet kurma girişimlerinde kritik bir rol oynayabilir. Ancak Ortak Liste’nin Değişim Bloku’na destek vermeye hazır olması, tek başına hükümetin kurulmasını garanti etmiyor. Tarafların başbakanlık, kabine ve siyasi program konularında uzlaşması gerekiyor.
Hükümet kurma süreci nasıl işleyecek?
Resmi sonuçların açıklanmasının ardından Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, Meclise giren partilerin temsilcileriyle görüşerek başbakan adaylarına ilişkin önerileri toplayacak. Herzog, hükümeti kurma görevini en fazla oyu alan partinin liderine vermek zorunda değil; 61 milletvekilinin desteğini alma ihtimali en yüksek olan ismi görevlendirecek.
Görevlendirilen adayın hükümeti kurmak için 28 günü bulunuyor. İhtiyaç halinde bu süre 14 gün daha uzatılabilecek. İlk adayın başarısız olması durumunda Cumhurbaşkanı yeniden istişarelerde bulunarak başka bir isme görev verebilecek.
İkinci girişimin de sonuçsuz kalması halinde Meclis içinden bir adayın 61 milletvekilinin desteğini toplaması için 21 günlük süre başlayacak. Gerekli desteğin sağlanması durumunda adayın hükümeti kurmak için iki haftası olacak.
Bu aşamaların da sonuçsuz kalması halinde Meclisin feshi ve erken seçim seçeneği gündeme gelecek. Hükümet kurma süreci boyunca Netanyahu, yeni bir hükümet göreve başlayana kadar geçici başbakan olarak görevini sürdürecek.
Üç temel senaryo öne çıkıyor
İsrail’de seçim sonrasında hükümet kurma sürecinde üç temel ihtimal bulunuyor. İlk senaryo, Netanyahu’nun farklı partilerle anlaşarak 61 milletvekilinin desteğini sağlaması. İkinci senaryo, muhalefetin Arap partilerinin desteğini alarak Netanyahu’yu iktidardan uzaklaştırması. Üçüncü senaryo ise koalisyon görüşmelerinin sonuçsuz kalması ve ülkenin yeniden erken seçime gitmesi.
Ortak Liste’nin desteği, muhalefetin sandalye hesabında önemli bir avantaj sağlayabilir. Bununla birlikte partiler arasındaki siyasi farklılıklar ve olası koalisyonun ortakları konusunda yaşanabilecek anlaşmazlıklar, hükümet kurma sürecinin önündeki temel engeller arasında yer alıyor.