- Polis ve jandarmaya silah kullanımı konusunda ek hukuki koruma sağlayacak yasa tasarısı Fransa’da protesto edildi.
- Güvenlik güçlerinin silah kullandığında zorunluluk ve orantılılık ilkelerine uygun hareket ettiğinin aksi kanıtlanana kadar varsayılması öngörülüyor.
- Paris’te Senato önünde toplanan göstericiler, polis müdahalesi sonucu hayatını kaybedenlerin anısına sembolik mezarlar oluşturdu.
- Sağ ve aşırı sağ partiler düzenlemeyi desteklerken sol partiler ve insan hakları kuruluşları cezasızlığın artabileceği uyarısında bulunuyor.
Fransa’da polis ve jandarmanın silah kullanımına ilişkin hukuki korumasını artıracak yasa tasarısına karşı başkent Paris’te protesto düzenlendi.
Farklı dernek ve sivil toplum kuruluşlarının çağrısıyla Senato binası önünde toplanan göstericiler, düzenlemenin güvenlik güçlerine fiilen “öldürme ehliyeti” sağlayacağını savundu. Göstericiler, “Adalet yoksa barış da yok” ve “Öldürme ehliyetine hayır” sloganları attı.
Protestocular, polis kurşunu veya müdahalesi sonucu hayatını kaybedenlerin isimlerinin ve ölüm tarihlerinin yazılı olduğu mezar taşlarıyla sembolik mezarlar oluşturdu. Göstericiler, Senato'da ele alınan tasarının geri çekilmesini istedi.
Tasarı silah kullanımında hukuki karine getiriyor
Düzenleme, polis ve jandarmanın silah kullanabileceği durumları genişletmiyor. Ancak güvenlik güçlerinin silah kullanmasının ardından yürütülecek hukuki süreçlerde önemli bir değişiklik öngörüyor.
Mevcut mevzuatta polis veya jandarmanın silah kullanması halinde hukuka uygun hareket ettiği peşinen kabul edilmiyor. Yeni düzenlemeyle ise güvenlik güçlerinin, aksi yönde kanıt ortaya konulmadıkça, silahlarını zorunluluk ve orantılılık ilkelerine uygun şekilde kullandığı varsayılacak.
Böylece silah kullanımının hukuka aykırı olduğunu ileri süren tarafın, bunun aksini ortaya koyması gerekecek. Ancak polis veya jandarmanın silahını orantısız kullandığını gösteren deliller bulunması halinde söz konusu hukuki koruma geçersiz sayılabilecek.
Sol partiler ve insan hakları kuruluşları karşı çıkıyor
Tasarı, Fransa'da sağ ve aşırı sağ partilerin desteğini alırken sol partiler ve insan hakları kuruluşlarının tepkisini çekiyor.
Düzenlemeye karşı çıkanlar, özellikle son yıllarda Arap ve siyahi gençlere yönelik polis şiddetine ilişkin tartışmaların yoğunlaştığı ülkede, yeni hukuki korumanın ölümle sonuçlanan polis müdahalelerini artırabileceğini savunuyor.
Muhalifler ayrıca düzenlemenin polis şiddeti iddialarının soruşturulmasını zorlaştırabileceğini ve mağdur ailelerinin adalet arayışını olumsuz etkileyebileceğini belirtiyor.
Polis müdahalelerinde ölüm sayısı yükseldi
Resmi verilere göre Fransa'da polis ve jandarma müdahaleleri sonucunda hayatını kaybedenlerin sayısı son yıllarda artış gösterdi.
| Yıl | Ölüm sayısı |
| 2022 | 50 |
| 2023 | 49 |
| 2024 | 69 |
Tasarı parlamentoda son aşamaya geldi
Eric Pauget tarafından hazırlanan yasa teklifi, temmuz ayında parlamentonun alt kanadı Ulusal Meclis'te kabul edildi. Fransa'da bir yasa tasarısının yürürlüğe girebilmesi için Senato ve Ulusal Meclis'in aynı metin üzerinde anlaşması gerekiyor.
19 Kasım'da Senato gündemine alınan düzenlemenin kabul edilmesi halinde yasama sürecinin tamamlanmasının önü açılacak. Tasarı, hükümetin ve sağ partilerin desteğini alırken sol partiler düzenlemeye karşı mücadele edeceklerini açıkladı.